Ο Ντόναλντ Τραμπ ανεβάζει τους τόνους στην παγκόσμια εμπορική σκακιέρα, στέλνοντας τελεσίγραφα σε περισσότερους από 20 εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ, μεταξύ των οποίων η Ευρωπαϊκή Ένωση και το Μεξικό, με απειλές για δασμούς 30% ή και 50% στις εισαγωγές τους, αν δεν επιτευχθούν εμπορικές συμφωνίες έως την 1η Αυγούστου.
Με ανάρτησή του στο Truth Social, ο Αμερικανός Πρόεδρος καταλόγισε στην Ε.Ε. ότι διατηρεί μια «κλειστή αγορά» για τα αμερικανικά προϊόντα, προειδοποιώντας πως οι ΗΠΑ θα κινηθούν με οριζόντιες επιβαρύνσεις εάν δεν καταργηθούν οι «δασμολογικοί και μη δασμολογικοί φραγμοί».
Η απάντηση της Ευρώπης – Στόχος η συμφωνία, αλλά και αντίμετρα
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν αντέδρασε άμεσα, δηλώνοντας ότι τέτοιοι δασμοί θα διατάρασσαν τις κρίσιμες διατλαντικές εφοδιαστικές αλυσίδες, υπογραμμίζοντας ταυτόχρονα τη δέσμευση για διαπραγμάτευση εντός του χρονικού πλαισίου.
Ωστόσο, προειδοποίησε ότι η Ε.Ε. θα προχωρήσει σε αναλογικά αντίμετρα, εφόσον χρειαστεί, διαμηνύοντας ότι οι δίκαιες εμπορικές πρακτικές είναι θεμέλιο της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής.
Η πολιτική των δασμών: Από την απειλή στην πράξη
Οι σημερινές πιέσεις του Τραμπ εντάσσονται σε ένα σχέδιο οικονομικής προστασίας, που ξεκίνησε επίσημα στις 2 Απριλίου με την ανακοίνωση δασμών 10%–50% σε κρίσιμες κατηγορίες προϊόντων. Τότε οι αγορές αντέδρασαν έντονα, με τις μετοχές να υποχωρούν, το δολάριο να εξασθενεί και τον χρυσό να ενισχύεται.
Ακολούθησε τρίμηνη παράταση έως τις 9 Ιουλίου, κατά την οποία οι ΗΠΑ ευελπιστούσαν σε 90 διμερείς εμπορικές συμφωνίες. Κατέληξαν μόλις σε δύο – με Βρετανία και Βιετνάμ. Έτσι, ο Τραμπ επέκτεινε ξανά την προθεσμία έως την 1η Αυγούστου και έστειλε σειρά επιστολών με απειλές για αυξημένους δασμούς, στοχεύοντας και χώρες-κλειδιά όπως ο Καναδάς, η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα.
Πώς αντέδρασαν οι αγορές – Το φαινόμενο «TACO»
Αντίθετα με τον περασμένο Απρίλιο, οι τελευταίες ανακοινώσεις δεν ταρακούνησαν τις αγορές. Ο δείκτης S&P 500 κατέγραψε νέο ιστορικό υψηλό, οι αποδόσεις των ομολόγων παρέμειναν σταθερές και το bitcoin εκτινάχθηκε.
Ορισμένοι αναλυτές εξηγούν την «αναισθησία» αυτή με το ακρωνύμιο TACO – Trump Always Chickens Out (ο Τραμπ πάντα υποχωρεί), θεωρώντας ότι οι επενδυτές δεν πείθονται πλέον ότι θα προχωρήσει στην υλοποίηση όλων των απειλών του.
Άλλοι εκτιμούν πως οι αγορές έχουν εθιστεί στις εξαγγελίες περί δασμών, θεωρώντας ότι ο πραγματικός οικονομικός αντίκτυπος είναι περιορισμένος, δεδομένου ότι ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ παραμένει χαμηλός και η ανάπτυξη αν και επιβραδυνόμενη, παραμένει θετική (1%–2%).
Έρχεται νέο κύμα δασμών – Αντίστροφη μέτρηση έως την 1η Αυγούστου
Παρά τη νηνεμία στις αγορές, η κλιμάκωση είναι προδιαγεγραμμένη. Ο Τραμπ ήδη επέβαλε 25% δασμούς σε αυτοκίνητα και ανταλλακτικά, διπλασίασε τους δασμούς στον χάλυβα και το αλουμίνιο και ανακοίνωσε για την 1η Αυγούστου επιβολή 50% στον χαλκό.
Παράλληλα, έχει προαναγγείλει δασμούς στα φαρμακευτικά προϊόντα, που όπως δήλωσε μπορεί να φτάσουν και το 200%, μετά από μεταβατική περίοδο ενός έτους.
Οι κεντρικές τράπεζες παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις. Η Federal Reserve έχει διακόψει τη μείωση επιτοκίων, θεωρώντας ότι οι δασμοί μπορεί τελικά να προκαλέσουν πληθωριστικές πιέσεις, παρά τις διαβεβαιώσεις Τραμπ για το αντίθετο.
Συμπέρασμα: Εμπόριο υπό πίεση, γεωπολιτική στα όρια
Ο Ντόναλντ Τραμπ ποντάρει στην απειλή των δασμών ως διαπραγματευτικό όπλο, αλλά η ανθεκτικότητα των αγορών και η αργή πρόοδος των διαπραγματεύσεων δείχνουν ότι η επόμενη φάση δεν θα είναι χωρίς κόστος.
Η 1η Αυγούστου αναδεικνύεται ως ορόσημο – είτε για μια νέα σειρά εμπορικών ρήξεων, είτε για συμβιβασμούς με όρους που θα διαμορφώσουν την επόμενη ημέρα του παγκόσμιου εμπορίου.
