Σε εξέλιξη βρίσκεται έντονη διπλωματική κινητικότητα από την Αίγυπτο, με στόχο να αποτραπεί η επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 από τη Βουλή της ανατολικής Λιβύης, με την ελληνική πλευρά να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις.
του Χρήστου Μυτιλινιού
Ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, θα επισκεφθεί την Κυριακή την Τρίπολη και τη Βεγγάζη, όπου και αναμένεται να τεθεί το ζήτημα των θαλάσσιων οριοθετήσεων.
Σύμφωνα με το Middle East Eye, Αιγύπτιος αξιωματούχος που μίλησε ανώνυμα εξέφρασε την ανησυχία του Καΐρου για τις επιπτώσεις μιας ενδεχόμενης επικύρωσης της συμφωνίας από το Κοινοβούλιο του Τομπρούκ, σε μια περίοδο περιφερειακής αστάθειας λόγω των συγκρούσεων στη Γάζα και το Σουδάν.
Ο Αιγύπτιος ΥΠΕΞ Μπαντρ Αμπντελάτι φέρεται να έχει ζητήσει την παρέμβαση των ΗΠΑ μέσω επικοινωνίας με τον Μασάντ Μπούλος, σύμβουλο του Λευκού Οίκου για θέματα Αφρικής. Ο Μπούλος φέρεται να έχει αναλάβει να μεταφέρει το ζήτημα στον Χαλίφα Χαφτάρ, τον de facto ηγέτη της ανατολικής Λιβύης.
Πληροφορίες από λιβυκά μέσα αναφέρουν ότι επίκειται η επικύρωση της συμφωνίας Άγκυρας–Τρίπολης, η οποία αναγνωρίζει τουρκική ΑΟΖ σε μεγάλο μέρος της Ανατολικής Μεσογείου. Το Κοινοβούλιο του Τομπρούκ ελέγχεται ουσιαστικά από τον Χαφτάρ, ο οποίος έχει κατά καιρούς στηριχθεί από ΗΑΕ, ΗΠΑ, Αίγυπτο, Γαλλία και Ρωσία.
Η αρχική συμφωνία του 2019 μεταξύ της κυβέρνησης Σαράζ και της Τουρκίας είχε προκαλέσει αντιδράσεις στην Ελλάδα και την Αίγυπτο, που υπέγραψαν το 2020 αντίστοιχο σύμφωνο οριοθέτησης.
Επιφυλακτικό το Κάιρο
Το Κάιρο παραμένει επιφυλακτικό απέναντι σε ενδεχόμενη αλλαγή στάσης της ανατολικής Λιβύης. Τον Ιούνιο, η λιβυκή Εθνική Εταιρεία Πετρελαίου υπέγραψε με την τουρκική TPAO συμφωνία για έρευνες σε τέσσερα θαλάσσια οικόπεδα, που η Αίγυπτος θεωρεί ότι παραβιάζουν τη δική της ΑΟΖ.
Η προσέγγιση του Λιβυκού Εθνικού Στρατού (LNA) του Χαφτάρ με την Άγκυρα επιτείνει τις ανησυχίες. Τον Ιούνιο πραγματοποιήθηκε επίσκεψη λιβυκών στρατιωτικών αποστολών στην Τουρκία, ενώ τον Απρίλιο ο γιος του Χαφτάρ, Σαντάμ, επισκέφθηκε την Άγκυρα και το Κατάρ. Οι επαφές αυτές προκαλούν δυσαρέσκεια στο Κάιρο.
Ο Σαντάμ Χαφτάρ φέρεται επίσης να έχει πραγματοποιήσει συναντήσεις στην Ουάσινγκτον με Αμερικανούς αξιωματούχους για θέματα περιφερειακής ασφάλειας. Η αμερικανική κυβέρνηση διατηρεί διαύλους επικοινωνίας με την οικογένεια Χαφτάρ.
