Το «Μεγάλο, Όμορφο Νομοσχέδιο» του Ντόναλντ Τραμπ οδηγεί τα δημόσια οικονομικά των ΗΠΑ σε ακόμα πιο επισφαλή κατεύθυνση, χωρίς να προκαλεί άμεσο κίνδυνο τυπικής χρεοκοπίας. Ωστόσο, σύμφωνα με ανάλυση της UniCredit, υπάρχουν λιγότερο ορατοί, πλην όμως ουσιαστικοί, τρόποι με τους οποίους η αμερικανική κυβέρνηση μπορεί να επιβαρύνει τους επενδυτές για να μειώσει το χρέος της.
Οι ΗΠΑ δεν «χρεοκοπούν», αλλά…
Η μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου δύσκολα θα οδηγηθεί σε αθέτηση πληρωμών τύπου Αργεντινής. Αντίθετα, χρησιμοποιεί πιο ήπια εργαλεία: υποτίμηση του δολαρίου, ανοχή στον πληθωρισμό, οικονομική καταστολή και επιλεκτική φορολόγηση ξένων κεφαλαίων. Όλα αυτά μπορούν να θεωρηθούν μορφές σιωπηλής χρεοκοπίας, καθώς μειώνουν την πραγματική αξία των επενδυτικών τοποθετήσεων χωρίς επίσημη αποκήρυξη χρέους.
Κι αυτό δεν είναι ιστορική πρωτοτυπία: η UniCredit υπενθυμίζει οκτώ στιγμές στην αμερικανική ιστορία όπου υπήρξε de facto αθέτηση υποχρεώσεων.
Ιστορικά «defaults» made in USA
-
1775–1779: Το Ηπειρωτικό Κογκρέσο τύπωνε ανεξέλεγκτα χαρτονόμισμα για να χρηματοδοτήσει την Αμερικανική Επανάσταση, προκαλώντας υπερπληθωρισμό και κατάρρευση του νομίσματος.
-
1790: Το κράτος ανέλαβε τα πολεμικά χρέη των πολιτειών, αλλά καθυστέρησε την καταβολή τόκων για πάνω από μια δεκαετία.
-
1814: Στον πόλεμο με τη Βρετανία, οι ΗΠΑ αδυνατούσαν να εξυπηρετήσουν ομόλογα σε χρυσό/ασήμι – τεχνικό default.
-
1862: Ο Εμφύλιος οδήγησε στην έκδοση μη μετατρέψιμου σε χρυσό νομίσματος (greenbacks), που έχασε το 80% της αξίας του.
-
1933: Ο Ρούσβελτ διέκοψε τη σύνδεση με τον χρυσό, προκαλώντας de facto default στους ομολογιούχους που είχαν αγοράσει τίτλους με την εγγύηση χρυσού.
-
1968: Τα Ασημένια Πιστοποιητικά έπαψαν να υποστηρίζονται από ασήμι.
-
1971: Το «σοκ Νίξον» έληξε μονομερώς τη μετατρεψιμότητα του δολαρίου σε χρυσό, θεωρούμενο ως selective default.
-
1979: Καθυστερήσεις σε 4.000 επιταγές του Δημοσίου λόγω τεχνικών θεμάτων – mini default.
Οι 4 σύγχρονες απειλές για τους επενδυτές
Η UniCredit καταγράφει τέσσερις δυνητικούς μηχανισμούς “υποβάθμισης” των επενδύσεων σε αμερικανικά κρατικά ομόλογα:
-
Όριο χρέους – Μέτρια πιθανότητα (μετά το 2026): Αν δεν ανανεωθεί εγκαίρως, ένα «τεχνικό default» θα ήταν σύντομο αλλά πλήγμα για την αξιοπιστία του δολαρίου.
-
Fed «φιλική προς την ανάπτυξη» – Χαμηλή έως μέτρια πιθανότητα: Αν ο νέος πρόεδρος της Fed ανεχθεί υψηλότερο πληθωρισμό, η πραγματική απόδοση των ομολόγων θα μειωθεί.
-
Υποτίμηση του δολαρίου – Ήδη σε εξέλιξη: Η αποδυνάμωση του δολαρίου φθείρει την αξία των ξένων επενδύσεων.
-
Διακριτική μεταχείριση ξένων επενδυτών – Χαμηλή πιθανότητα αλλά υψηλό ρίσκο: Το άρθρο 899 του νομοσχεδίου Τραμπ προέβλεπε φόρο παρακράτησης 20% για κατοίκους χωρών με «άδικη φορολογία», όπως ο ψηφιακός φόρος στην Ε.Ε. Αν εφαρμοστεί ποτέ, θα πλήξει καίρια την εμπιστοσύνη στο δολάριο.
Οι ΗΠΑ μπορεί να μην οδηγηθούν σε επίσημη στάση πληρωμών, ωστόσο έχουν ιστορικό και θεσμικά εργαλεία για διακριτική μεταφορά του κόστους στους επενδυτές. Σε ένα διεθνές περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας και στροφής μακροπρόθεσμα εκτός δολαρίου, τέτοιες τάσεις ενδέχεται να γίνουν πιο έντονες, υπονομεύοντας τη μέχρι σήμερα αδιαμφισβήτητη κυριαρχία του αμερικανικού χρέους.
Αν το θέλεις πιο τεχνοκρατικό ή πιο επικριτικό προς Τραμπ, μπορώ να το προσαρμόσω.
