Τα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς του 2024 αποτυπώνουν μια σκληρή πραγματικότητα: τα ελληνικά νοικοκυριά ξοδεύουν περισσότερα απ’ όσα κερδίζουν. Η μέση ετήσια δαπάνη έφτασε τα 20.700 ευρώ, όταν το μέσο διαθέσιμο εισόδημα ήταν 20.103 ευρώ. Προκύπτει έτσι ένα έλλειμμα περίπου 600 ευρώ τον χρόνο, που εξηγεί γιατί οι πολίτες βλέπουν το εισόδημά τους να εξαντλείται πριν καν τελειώσει ο μήνας.
Η εικόνα αυτή δεν είναι στιγμιαία. Είναι το αποτέλεσμα μιας χρόνιας καθίζησης του βιοτικού επιπέδου, που συνεχίζεται ακόμη και μετά τα χρόνια της κρίσης.
Πληρώνουμε περισσότερα, παίρνουμε λιγότερα
Η έρευνα δείχνει πως οι οικογένειες δαπανούν περισσότερα χρήματα σε βασικά αγαθά, αλλά καταναλώνουν μικρότερες ποσότητες. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το ελαιόλαδο: ενώ οι πολίτες ξόδεψαν 12,6% περισσότερα χρήματα, η κατανάλωση μειώθηκε κατά 14%, καθώς οι τιμές εκτοξεύτηκαν πάνω από 40%. Αντίστοιχα, σε φρούτα και λαχανικά πληρώσαμε περισσότερα, αλλά βάλαμε λιγότερα στο τραπέζι μας.
Το ίδιο μοτίβο ισχύει σχεδόν παντού: λιγότερο ψωμί, λιγότερο γάλα, λιγότερα αυγά, περισσότερη πίεση στον οικογενειακό προϋπολογισμό. Για χιλιάδες οικογένειες, η φράση «το ψωμί ψωμάκι» παύει να είναι υπερβολή.
16 χρόνια πίσω στο βιοτικό επίπεδο
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το ιστορικό βάθος: σε σχέση με το 2008, οι Έλληνες ξοδεύουν 343 ευρώ λιγότερα κάθε μήνα – δηλαδή 4.117 ευρώ τον χρόνο. Πρόκειται για το ισοδύναμο τεσσάρων μέσων καθαρών μισθών. Και όλα αυτά σε μια περίοδο που ο πληθωρισμός έχει αυξήσει το κόστος ζωής κατά 25,5%.
Η πραγματική εικόνα είναι σαφής: παρά την «ανάπτυξη» που εξαγγέλλεται, οι πολίτες ζουν με λιγότερα χρήματα και λιγότερη κατανάλωση από ό,τι πριν 16 χρόνια.
Οι ανισότητες βαθαίνουν
Για τα φτωχά νοικοκυριά, το πρόβλημα είναι ακόμη πιο ασφυκτικό. Ξοδεύουν το 57% του προϋπολογισμού τους σε τρόφιμα και στέγαση, τη στιγμή που τα πλουσιότερα στρώματα δαπανούν μόλις το ένα τρίτο. Το πλουσιότερο 20% ξοδεύει πενταπλάσια χρήματα από το φτωχότερο 20%, με την ψαλίδα να διευρύνεται χρόνο με τον χρόνο.
Αυτή η κοινωνική αδικία δεν είναι απλώς ένας αριθμός στα στατιστικά. Είναι η καθημερινότητα εκατοντάδων χιλιάδων πολιτών που βλέπουν να περιορίζονται ακόμη και στα βασικά: το φαγητό, τη στέγη, την ενέργεια.
Η φωνή της κοινωνίας
Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δεν αφήνουν περιθώρια παρερμηνειών. Η ακρίβεια και οι ανισότητες έχουν γίνει ο μόνιμος εφιάλτης των νοικοκυριών. Όσο οι αριθμοί δείχνουν ότι η χώρα «αναπτύσσεται», τόσο περισσότεροι πολίτες βυθίζονται στην ανασφάλεια.
Η κεντρική πολιτική επιλογή οφείλει να είναι η ανακούφιση της κοινωνικής πλειοψηφίας, με μέτρα για το εισόδημα, τον έλεγχο της αγοράς και την ενίσχυση των πιο αδύναμων. Γιατί διαφορετικά, η Ελλάδα θα συνεχίσει να ζει με την αντίφαση μιας οικονομίας που «μεγαλώνει» και μιας κοινωνίας που φτωχαίνει.
Διαβάστε επίσης:
Προ των πυλών οι αυξήσεις στο νερό – Πώς… έστρωσε το χαλί ο Xάρης Σαχίνης
Απεργία: Πώς θα κινηθούν τρόλεϊ, λεωφορεία, μετρό και ταξί την 1η Οκτωβρίου
