Από την ακτοπλοΐα και τις βρεφικές τροφές έως τα φροντιστήρια και τις ψηφιακές αναθέσεις, η Επιτροπή Ανταγωνισμού έχει ανοίξει το τελευταίο διάστημα πολλαπλά μέτωπα ελέγχου, εστιάζοντας σε κλάδους που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών, το κόστος διαβίωσης και την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς.
Ακτοπλοΐα: 60% του στόλου σε δύο εταιρείες
Στην κλαδική έρευνα για την ακτοπλοΐα, η Επιτροπή εντοπίζει ολιγοπωλιακές πρακτικές, παρά την απελευθέρωση της αγοράς από το 2002. Σύμφωνα με τα ευρήματα, δύο μόνο εταιρείες ελέγχουν το 60% του στόλου για μεσαίες και μεγάλες αποστάσεις, γεγονός που οδηγεί σε περιορισμένο ανταγωνισμό και ομοιομορφία τιμολογιακής πολιτικής.
Ειδικά για τα μικρά και μη δημοφιλή νησιά, τα δρομολόγια παραμένουν σπάνια, χωρίς να διαφαίνεται προοπτική ενίσχυσης του ανταγωνισμού ή εισόδου νέων παικτών στην αγορά.
Παράλληλα, το δημοσιονομικό βάρος για τις άγονες γραμμές έχει εκτιναχθεί. Οι επιδοτούμενες συνδέσεις αφορούν 115 νησιά (όπου ζει το 14,6% του πληθυσμού), αλλά το κόστος των συμβάσεων έχει αυξηθεί κατά 1.400% από το 2000. Μόνο τα 25 από αυτά διαθέτουν αεροδρόμιο, ενώ το 85% των αναγκών τους σε εφόδια και εμπορεύματα εξυπηρετείται μόνο ακτοπλοϊκά.
Η Επιτροπή εξετάζει επιπλέον δύο στοχευμένες υποθέσεις:
- Πέραμα – Παλούκια Σαλαμίνας, για τον εντοπισμό πιθανών εμποδίων στον ανταγωνισμό,
- Πιθανή εναρμονισμένη πολιτική τιμών μεταξύ εταιρειών.
Φροντιστήρια: Αύξηση 35% στο κόστος μέσα σε δύο χρόνια
Ο έλεγχος της Αρχής επεκτείνεται και στην αγορά των φροντιστηρίων γενικής εκπαίδευσης, με έμφαση στις κάθετες συμπράξεις που ενδέχεται να διατηρούν τεχνητά τις τιμές σε υψηλά επίπεδα.
Τα φροντιστήρια απορρόφησαν το 2023 το 16,2% των συνολικών εκπαιδευτικών δαπανών των νοικοκυριών και το 0,7% της συνολικής καταναλωτικής δαπάνης. Το κόστος, μάλιστα, αυξήθηκε κατά 35% την τριετία 2021–2023, στοιχείο που εντείνει την πίεση προς τις οικογένειες, ειδικά σε περιόδους πανελλαδικών εξετάσεων.
Έλεγχοι σε εταιρείες τροφίμων – Στο επίκεντρο και η δεσπόζουσα θέση
Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένονται τα πορίσματα της Επιτροπής για μεγάλη εταιρεία που δραστηριοποιείται στους τομείς της βρεφικής διατροφής, του καφέ και της σοκολάτας. Οι έλεγχοι επικεντρώνονται σε:
- Οριζόντιες συμπράξεις (μεταξύ ανταγωνιστών),
- Κάθετες συμπράξεις (μεταξύ προμηθευτών – διανομέων),
- Κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης.
Η έρευνα θεωρείται κομβική, καθώς αφορά ευρείας κατανάλωσης προϊόντα με υψηλή διείσδυση στα ελληνικά νοικοκυριά.
Ψηφιακά έργα με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση στο μικροσκόπιο
Τέλος, σε εξέλιξη βρίσκεται διερεύνηση διαγωνισμών πληροφορικής που χρηματοδοτήθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού εξετάζει περίπου 10 εταιρείες, καθώς και τις διαδικασίες ανάθεσης ψηφιακών έργων από διάφορα υπουργεία.
Στόχος είναι να διαπιστωθεί αν υπήρξαν αντι-ανταγωνιστικές πρακτικές, όπως καταμερισμός έργων, τεχνητός περιορισμός προσφορών ή εναρμονισμένες συμμετοχές που στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό σε δημόσιους διαγωνισμούς.
Η Επιτροπή Ανταγωνισμού ενεργοποιεί τα ρυθμιστικά της εργαλεία σε νευραλγικούς τομείς της ελληνικής οικονομίας, επιδιώκοντας να εντοπίσει και να αντιμετωπίσει παθογένειες που πλήττουν τους καταναλωτές και τη διαφάνεια στην αγορά. Οι έρευνες σε εξέλιξη αναμένεται να φέρουν σημαντικά πορίσματα και πιθανές παρεμβάσεις πολιτικής εντός των επόμενων μηνών.
