Σε πλήρη αναντιστοιχία με τις κεντρικές πολιτικές επιλογές της Κομισιόν και δή με την αύξηση των αμυντικών δαπανών βρίσκεται η βούληση της συντριπτικής πλειοψηφίας των Ευρωπαίων πολιτών, οι οποίοι στην πλειονότητα των χωρών ζητούν να πέσει το βάρος σε ζητήματα που θα βελτιώσουν την καθημερινότητά τους.
Ειδικότερα, με βάση πρόσφατη δημοσκόπηση του Ευρωβαρόμετρου, λιγότεροι από ένας στους τέσσερις πολίτες θέλουν η ΕΕ να χρησιμοποιήσει τα κεφάλαιά της για στρατιωτικούς σκοπούς.
Μόλις το 23% συμφωνεί σε κάτι τέτοιο παρά τις «προειδοποιήσεις» ΕΕ και ΝΑΤΟ για τον κίνδυνο μελλοντικών συγκρούσεων.
Οι χώρες που γυρνούν την πλάτη στις στρατιωτικές δαπάνες
Μια πρόσφατη κοινή έκθεση του Bruegel και του Ινστιτούτου του Κιέλου υποστήριξε ότι μια νέα ρωσική επίθεση είναι «πιθανή», επικαλούμενη τους ισχυρισμούς του ΝΑΤΟ ότι η Μόσχα μπορεί να είναι «έτοιμη να επιτεθεί εντός τριών έως δέκα ετών».
Παρόλα αυτά, οι αμυντικές ικανότητες και υποδομές κατατάσσονται μόλις στην έβδομη θέση από τους 10 προτεινόμενους τομείς επενδύσεων στη δημοσκόπηση του Ευρωβαρόμετρου.
Το Euronews σχολιάζει ότι υπάρχει διχασμός ανάμεσα στην κοινή γνώμη στην ΕΕ.
Κάτι που δεν προκαλεί έκπληξη είναι πως η υποστήριξη για περισσότερες αμυντικές δαπάνες είναι υψηλότερη μεταξύ των στενών γειτόνων της Ρωσίας: 50% στην Εσθονία και 46% στη Φινλανδία και τη Λιθουανία.
Από την άλλη πλευρά, η υποστήριξη είναι πολύ χαμηλότερη σε χώρες όπως η Ιταλία (12%), η Βουλγαρία (13%), η Ισπανία (17%), η Ιρλανδία (15%), η Σλοβενία και η Ουγγαρία (14%).
Όπως προκύπτει από τον παρακάτω πίνακα, οι πολίτες ζητούν να γίνουν δαπάνες σε υποδομές υγείας και παιδείας (49%).
Oι ανησυχίες των Ευρωπαίων πολιτών – Τι ζητούν ανά χώρα
Πολλοί είναι εκείνοι που ανησυχούν για την κλιματική κρίση και ζητούν να υπάρξουν δαπάνες για την προστασία του περιβάλλοντος και για τα αποθέματα νερού (38%).
Επίσης, το 31% ζητά δαπάνες για να δημιουργηθούν θέσεις εργασίας, ενώ το 27% θέλει να υπάρχει στεγαστική και ενεργειακή επάρκεια. Το 27% ζητά δαπάνες για έρευνα και καινοτομία, ενώ το 25% ζητά να βελτιωθούν οι μεταφορές (σιδηρόδρομος, δρόμοι ή αεροδρόμια).
Η Δανία είναι η χώρα όπου οι πολίτες ανησυχούν περισσότερο για το κλίμα (58%), ενώ ακολουθούν οι Μαλτέζοι (56%) και οι Ιταλοί (46%).
Η δημιουργία θέσεων εργασίας είναι το τρίτο πιο πιεστικό ζήτημα (31%) σε όλη την ΕΕ, ιδίως στη Ρουμανία, την Ελλάδα και τη Λιθουανία.
Το ζήτημα της στέγασης προβληματίζει τους πολίτες στην κεντρική Ευρώπη.
Η Ουγγαρία, η Πολωνία και η Σλοβενία εμφανίζουν τα υψηλότερα ποσοστά (35%) των πολιτών που επιθυμούν η ΕΕ να διαθέσει κονδύλια σε αυτήν, μετά την Κύπρο (40%).
Από την άλλη πλευρά, εν μέσω της αυξανόμενης πίεσης από τα μαζικά ταξίδια, ο τουρισμός και η πολιτιστική κληρονομιά έλαβαν τη μικρότερη υποστήριξη για δημόσιες επενδύσεις (12%).
Γιατί οι Ευρωπαίοι ηγέτες αποτυγχάνουν να περάσουν το μήνυμά τους;
Ο Ντάνιελ Φιοτ, επικεφαλής του τομέα άμυνας στο Κέντρο για την Ασφάλεια, τη Διπλωματία και τη Στρατηγική (CSDS) των Βρυξελλών, εξηγεί γιατί οι ηγέτες αποτυγχάνουν να περάσουν το μήνυμά τους.
«Δεν μπορείτε να πείσετε τους ανθρώπους που ζουν στη δυτική και νότια Ευρώπη ότι τα ρωσικά στρατεύματα θα αποβιβαστούν σύντομα στις πρωτεύουσές τους. Ωστόσο, γνωρίζουμε ότι σε πολλά κράτη της πρώτης γραμμής στην ανατολική και κεντρική Ευρώπη, αυτός ακριβώς είναι ο φόβος των πολιτών», λέει ο ίδιος.
«Έτσι, τα μηνύματα για τις επιμέρους χώρες πρέπει να είναι προσαρμοσμένα. Μέχρι τώρα, πάρα πολλοί ηγέτες χρησιμοποιούν τρομολαγνικές τακτικές για την κοινή γνώμη – αυτό δεν θα λειτουργήσει», τονίζει ο Φιοτ.
«Η τρέχουσα παγκόσμια οικονομική αναταραχή δεν συμβάλλει στην αύξηση της υποστήριξης», λέει.
Ο ίδιος δεν είναι αντίθετος με τις στρατιωτικές δαπάνες, κάτι που δίνει άλλη αξία στα σχόλιά του.
«Υποστηρίζω σθεναρά την αύξηση των αμυντικών δαπανών στην Ευρώπη, αλλά το ότι ο στόχος του 5% των δαπανών του ΝΑΤΟ μπορεί να επιτευχθεί σε ένα πλαίσιο όπου οι ΗΠΑ επιβάλλουν δασμούς στην ΕΕ και όπου η παγκόσμια οικονομία παραπαίει, δεν μου είναι ξεκάθαρο», τονίζει.
«Αν και πρόκειται για μια κοντόθωρη άποψη, πολλοί πολίτες στην Ευρώπη δεν θα θελήσουν να δαπανήσουν περισσότερα για την άμυνα, επειδή αυτόματα φοβούνται ότι άλλες δημόσιες υπηρεσίες θα υποφέρουν», υποστηρίζει (σ.σ. και πώς να μη το φοβούνται με βάση τα βιώματά τους).
