Ιδιαίτερα έντονο είναι το φαινόμενο του κλιματικού – οικολογικού άγχους στους νέους και τις νέες της Γενιάς Ζ (Gen Z, άτομα γεννημένα μεταξύ 1997-2012), σύμφωνα με σειρά ερευνών Ελλήνων επιστημόνων από το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και συνεργαζόμενους φορείς.
Η Gen Z, η λεγόμενη και ως «κλιματική γενιά», βιώνει μια ευρεία γκάμα αρνητικών οικολογικών συναισθημάτων, όπως θλίψη, αγωνία, φόβος, απόγνωση, απώλεια, αλλά και θυμός και ενοχή, όπως εξηγεί η επικεφαλής των ερευνών, Ίριδα Τσεβρένη, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια στο Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.
Η κ. Τσεβρένη τονίζει πως το κλιματικό άγχος δεν αποτελεί πάθηση, αλλά «μια χρόνια μορφή φόβου για την περιβαλλοντική καταστροφή». Η αυξητική τάση στη Gen Z εξηγείται από το γεγονός ότι είναι η γενιά που ενηλικιώθηκε με την κλιματική κρίση ως πραγματικότητα και όχι ως μελλοντικό ενδεχόμενο. Παράλληλα, συνδέει τη συζήτηση για το περιβάλλον με ζητήματα δικαιοσύνης και ανισοτήτων.
Οι αρχικές μελέτες έδειξαν υψηλά επίπεδα άγχους στους νέους διεθνώς, με τις τιμές να «εκτινάσσονται» στις χώρες της Μεσογείου, όπως η Ελλάδα, που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στα ακραία κλιματικά φαινόμενα.
Η δεύτερη, πιο πρόσφατη έρευνα της ομάδας, η οποία πραγματοποιήθηκε δύο μήνες μετά τις καταστροφικές πλημμύρες του «Ντάνιελ» στη Θεσσαλία, εστίασε σε νέους που βίωσαν άμεσα τις συνέπειες της καταστροφής.
Τα ευρήματα είναι αποκαλυπτικά: καταγράφηκαν εξαιρετικά υψηλές τιμές οικολογικού άγχους, αντίστοιχες με εκείνες χωρών του «Παγκόσμιου Νότου». Κυρίαρχα ήταν τα αρνητικά συναισθήματα, με:
-90% των συμμετεχόντων να πιστεύει ότι το μέλλον είναι τρομακτικό.
-86,7% να φοβάται ότι θα απειληθεί η οικονομική, κοινωνική ή φυσική ασφάλεια της οικογένειάς του.
-90% να συμφωνεί ότι οι άνθρωποι έχουν αποτύχει να φροντίσουν τον πλανήτη.
Ιδιαίτερα έντονη ήταν η δυσπιστία και το αίσθημα προδοσίας έναντι των κυβερνητικών ενεργειών για την κλιματική κρίση (95% και 90% αντίστοιχα), καθώς και το αίσθημα οργής και αδυναμίας λόγω της έλλειψης στήριξης από το ευρύτερο πολιτικό και τεχνικό σύστημα.
Παρά το έντονο άγχος, η τρίτη φάση της έρευνας εντοπίζει κάτι ελπιδοφόρο: σε αντίθεση με προηγούμενες γενιές, η Gen Z «δεν παθητικοποιείται από το άγχος της». Η αδυναμία που αισθάνεται μετατρέπεται σε θέληση για συμμετοχή και δράση, είτε μέσω ακτιβισμού είτε τοπικών δράσεων, είτε μέσω μιας βαθύτερης υπαρξιακής αγωνίας για το μέλλον.
Η κ. Τσεβρένη εκφράζει αισιοδοξία, τονίζοντας ότι η Gen Z ενδιαφέρεται ευρύτερα για τον πλανήτη και όχι μόνο για το προσωπικό της όφελος. «Αν σταθούμε και ακούσουμε τη φωνή της γενιάς Ζ, μέσα από την αγωνία αλλά και την αγάπη της για το περιβάλλον, θα δούμε κάτι ελπιδοφόρο… Νομίζω ότι στα χέρια τους ο κόσμος θα είναι καλύτερος αύριο», καταλήγει.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ
Διαβάστε επίσης:
Gen Z: Στροφή στην ανεξαρτησία και τις δεξιότητες – Αλλάζουν οι σταθερές της επιτυχίας
Εξέγερση στη Μαδαγασκάρη: Η Gen Z αμφισβητεί την εξουσία
