Η ελληνική κοινωνία και οικονομία δοκιμάζονται εδώ και καιρό από ένα επίμονο κύμα ακρίβειας, το οποίο όχι μόνο δεν υποχωρεί, αλλά εντείνεται υπό το βάρος διεθνών εξελίξεων, όπως ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Οι επιπτώσεις είναι ορατές σε κάθε επίπεδο: στο καλάθι του νοικοκυριού, στο λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων, στην αγοραστική δύναμη των πολιτών. Και το κρίσιμο ερώτημα παραμένει: τι πραγματικά μπορεί να ανακόψει αυτή την πορεία;
- Του Γιάννη Χατζηθεοδοσίου, προέδρου του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών
Ως Πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών, επιμένω ότι η απάντηση βρίσκεται στη μείωση των έμμεσων φόρων. Πρόκειται για μια παρέμβαση που μπορεί να έχει άμεσο και ουσιαστικό αντίκτυπο στις τιμές, ενισχύοντας ταυτόχρονα την κατανάλωση και την οικονομική δραστηριότητα. Σε αντίθεση με άλλα μέτρα που εφαρμόστηκαν μέχρι σήμερα, η μείωση των έμμεσων φόρων δεν είναι απλώς ένα προσωρινό «ανάχωμα», αλλά μια στρατηγική επιλογή με πολλαπλασιαστικά οφέλη.
Δυστυχώς, η εμπειρία των τελευταίων ετών δείχνει ότι τα μέτρα που έχουν ληφθεί δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα. Είτε πρόκειται για επιδοτήσεις είτε για αποσπασματικές παρεμβάσεις στην αγορά, το αποτέλεσμα ήταν περιορισμένο και, σε πολλές περιπτώσεις, πρόσκαιρο. Το ίδιο μοτίβο είδαμε και σε προηγούμενες κρίσεις, όπως μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Παρά τις καλές προθέσεις, οι πολιτικές αυτές δεν κατάφεραν να συγκρατήσουν τις τιμές ούτε να ανακουφίσουν ουσιαστικά τα νοικοκυριά και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Αντίθετα, οι έμμεσοι φόροι –και ιδιαίτερα ο ΦΠΑ– επιβαρύνουν άμεσα την τελική τιμή των προϊόντων και υπηρεσιών. Η μείωσή τους θα μπορούσε να λειτουργήσει ως άμεση «ανάσα» για τον καταναλωτή, αλλά και ως εργαλείο ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων. Σε μια περίοδο όπου το διαθέσιμο εισόδημα συρρικνώνεται, η ελάφρυνση αυτή μπορεί να αναζωογονήσει την αγορά και να αποτρέψει περαιτέρω ύφεση.
Παράλληλα, χρειάζεται να αναγνωρίσουμε ότι η οικονομική πολιτική δεν μπορεί να παραμένει στάσιμη όταν οι συνθήκες αλλάζουν δραματικά. Η διεθνής αστάθεια, οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες απαιτούν ευελιξία και τόλμη. Δεν αρκεί να επαναλαμβάνουμε συνταγές που αποδεδειγμένα δεν λειτουργούν. Χρειάζεται ένα νέο μείγμα πολιτικής, που θα δίνει έμφαση στη στήριξη της πραγματικής οικονομίας.
Είδαμε ότι άλλα κράτη, όπως Γερμανία, Ισπανία, Κύπρος, Αυστρία, έχουν εφαρμόσει τέτοιου είδους πολιτικές με μειώσεις έμμεσων φόρων. Πριν από λίγες ημέρες βρέθηκα στην Κύπρο όπου ήδη εφαρμόζεται η μείωση των φόρων σε καύσιμα και βασικά αγαθά ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις ο φόρος μηδενίστηκε. Και στις επαφές που είχα με μέλη της κυπριακής κυβέρνησης, ενημερώθηκα από την Υφυπουργό παρά τω Προέδρο την κυρία Ειρήνη Πική και από τον Υπουργό Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας, κ. Μιχάλη Δαμιανό ότι οι παρεμβάσεις αυτά λειτουργούν και οι μειώσεις στις τιμές των προϊόντων έχουν φτάσει στους καταναλωτές. Άρα, σε αντίθεση με όσα υποστηρίζει το οικονομικό επιτελείο για την ελληνική αγορά, μπορούμε να δούμε και εδώ στην Ελλάδα χαμηλότερες τιμές. Αρκεί να το τολμήσει η κυβέρνηση.
Το σίγουρο είναι ότι αν δεν ληφθούν άμεσα πιο στοχευμένα μέτρα, πολλές μικρομεσαίες επιχειρήσεις κινδυνεύουν με συρρίκνωση ή ακόμη και με λουκέτο. Και μαζί τους, κινδυνεύουν θέσεις εργασίας, εισοδήματα και η συνολική κοινωνική συνοχή.
Η μείωση των έμμεσων φόρων δεν είναι πανάκεια. Είναι όμως ένα αναγκαίο βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. Ένα βήμα που μπορεί να σηματοδοτήσει μια πιο δίκαιη και αποτελεσματική οικονομική πολιτική. Αν θέλουμε πραγματικά να αντιμετωπίσουμε την ακρίβεια και να στηρίξουμε την κοινωνία, οφείλουμε να τολμήσουμε.