Η εκλογή ενός 34χρονου δημοκρατικού σοσιαλιστή στη Νέα Υόρκη άναψε πολιτικούς προβολείς και στην Ελλάδα. Πίσω από τον ενθουσιασμό, όμως, κρύβονται μαθήματα – και παγίδες – για όσους πιστεύουν ότι η αλλαγή έρχεται με hashtags.
Γιατί πανηγυρίζει (δικαίως ή όχι) η ελληνική αριστερά με τον Μαμντάνι
Στις 4 Νοεμβρίου 2025, η Νέα Υόρκη έκανε κάτι που έμοιαζε απίθανο: εξέλεξε έναν 34χρονο δημοκρατικό σοσιαλιστή βουλευτή, τον Zohran Mamdani, ως 111ο δήμαρχό της.
Παιδί μεταναστών, μουσουλμάνος και νοτιοασιάτης, ο νεότερος εδώ και πάνω από έναν αιώνα. Νίκησε τον Andrew Cuomo και τον Curtis Sliwa με ένα προεκλογικό μείγμα που, κατά τον Guardian και το AP News, φάνταζε υπερβολικά ριζοσπαστικό για να σταθεί: πάγωμα ενοικίων, αύξηση κατώτατου μισθού, καθολική φροντίδα παιδιών, δωρεάν μεταφορές, φορολόγηση των πολύ πλουσίων.
Κι όμως, νίκησε. Με μικροδωρεές, χιλιάδες εθελοντές και έναν εκλογικό μηχανισμό που έμοιαζε περισσότερο με κίνημα παρά με στρατηγείο.
Όταν η μεγαλύτερη πόλη των ΗΠΑ επιβραβεύει μια ωμά προοδευτική πλατφόρμα που μιλά για το κόστος ζωής, οι αριστεροί όλου του κόσμου νιώθουν ότι σπάει το ταβάνι του εφικτού. Αλλά το copy-paste είναι παγίδα: άλλο Νέα Υόρκη, άλλη Αθήνα. Όπως έγραψε ο Guardian, είναι σαν να πιστεύεις ότι η Ομόνοια είναι Brooklyn. Χαρείτε, αλλά με μέτρο.
Γιατί, ναι, υπάρχουν μαθήματα και μάλιστα ελληνικά.
Ατζέντα με ψωμί, όχι θεωρία: Μισθοί, ενοίκια, μεταφορές, φροντίδα, όχι ως παράρτημα προγράμματος, αλλά ως κεντρική αφήγηση. Ο Μαμντάνι μίλησε για το πορτοφόλι με τη γλώσσα της αξιοπρέπειας.
Από τα πάνελ στα κουδούνια: Η καμπάνια χτίστηκε πόρτα-πόρτα. Εκεί που εμείς στήνουμε πάνελ με φανφάρες, εκείνοι έστηναν χάρτες γειτονιάς.
Συμμαχίες χωρίς ιεροεξεταστές: Από τους Democratic Socialists of America μέχρι φιλελεύθερους που διαφωνούσαν στο Ισραήλ-Παλαιστίνη, ο Μαμντάνι διάλεξε τη γέφυρα αντί για την καθαρότητα. Η πλειοψηφία κυβερνά, όχι η αγνότητα.
Το αμερικανικό hype δεν μεταφράζεται εύκολα: Η πολιτική στις ΗΠΑ λατρεύει το χαρισματικό και τη «νέα εποχή». Η αντι-αφήγηση του «λαϊκισμού» εμφανίστηκε ήδη από την επόμενη μέρα. Στην Ελλάδα, όπου τα ΜΜΕ παθαίνουν έκζεμα με τη λέξη «αναδιανομή», η αντίδραση θα ήταν αλλεργική. Κι όμως, όπως είπε ο ίδιος: «Αν δεν μπορείς να πεις ότι τα ενοίκια είναι ακριβά, τότε γιατί κάνεις πολιτική;»
Ορίζει την ατζέντα, δεν απαντά σε ξένες: Οι εκλογές κερδίζονται όταν μιλάς πρώτος για το πρόβλημα, όχι όταν απαντάς στον αντίπαλο.
Η οργάνωση είναι πολιτική: Εθελοντές, μικροδωρεές, ψηφιακή πειθαρχία, πραγματικές κοινότητες αντί για think tanks. Οι γειτονιές, όχι τα στούντιο.
Οι γυναίκες ως ραχοκοκαλιά: Η φροντίδα και η επιβίωση έγιναν πολιτικές λέξεις. Οι γυναίκες σήκωσαν το μεγαλύτερο βάρος της εκστρατείας και της νίκης.
Οι προειδοποιήσεις με νέον: Όταν τα βάλεις με τους πολύ πλούσιους, το σύστημα απαντά με συμφωνική ορχήστρα. Αμφισβήτηση ιθαγένειας, εκστρατείες φόβου, τρομολαγνικά πρωτοσέλιδα (Al Jazeera). Χρειάζονται νεύρα ατσαλένια και θώρακας επικοινωνιακός. Γιατί το «να το πεις» κερδίζει κάλπες, αλλά το «να το κάνεις» γράφει ιστορία.
Κι αν είσαι ελληνική κεντροαριστερά το 2025; Κράτα τα εξής:
• Μίλα για το πορτοφόλι και το ενοίκιο, όχι για το μέλλον σε power-point.
• Βγες στον δρόμο πριν ανεβάσεις post.
• Κάνε συμμαχίες σε δύσκολα ζητήματα, η καθαρότητα εμπνέει, αλλά η σύνθεση κυβερνά.
• Ετοίμασε άμυνα απέναντι στα τοξικά frames. Όχι «αντίδραση», αλλά rapid response.
Η Νέα Υόρκη έβγαλε δήμαρχο έναν τύπο που είπε φωναχτά αυτό που όλοι ψιθυρίζουν στο μετρό: «δεν βγαίνουμε». Κι αυτό – όσο κι αν ενοχλεί τους προστάτες της «σοβαρότητας» – είναι πολιτική.
Στην Ελλάδα, πριν ψάξουμε τον «Έλληνα Μαμντάνι», ας βρούμε τη δική μας Νέα Υόρκη. Όχι τους ουρανοξύστες, αλλά τις πολυκατοικίες με τα κοινόχρηστα απλήρωτα. Αν καταφέρεις να κάνεις την κλίμακα του ασανσέρ πολιτική υπόσχεση – και μετά να την επισκευάσεις – τότε δικαιούσαι να πανηγυρίζεις.
Ως τότε: λιγότερα πάνελ, περισσότερες πόρτες. Οι εκλογές δεν κερδίζονται στα stories, στα κουδούνια κερδίζονται.
Και αν κάτι μας διδάσκει η Νέα Υόρκη, είναι ότι το «μεγάλο» δεν είναι άπιαστο. Το μεγάλο, όταν πονάει, ψηφίζει. Το θέμα είναι ποιος του μιλάει πρώτος και πιο καθαρά.
Διαβάστε επίσης:
Τέλη κυκλοφορίας: Αυτά είναι τα πρόστιμα για όσους καθυστερήσουν
«Μπαλωθιές» Άδωνι: «Η Κρήτη έχει διαχρονική κουλτούρα οπλοκατοχής» (βίντεο)
Κοινό θαλάσσιο πάρκο με την Τουρκία θέλει η Μαρία Δαμανάκη!
