Με το βιβλίο του Αλέξη Τσίπρα, Ιθάκη, ασχολείται και ο Guardian, ο οποίος αναφέρεται εκτενώς στις επιθέσεις που εξαπολύει ο Έλληνας πρώην πρωθυπουργός στον πρώην υπουργό Οικονομικών Γιάνη Βαρουφάκη.
Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά η αγγλική ιστοσελίδα: «Ο Γιάνης Βαρουφάκης, ο εμπρηστικός οικονομολόγος που έγινε διάσημος στο απόγειο της ελληνικής κρίσης χρέους, δεν ήταν μόνο εγωκεντρικός αλλά τελικά περισσότερο ενδιαφερόταν να δοκιμάσει τις θεωρίες παιγνίων του πάνω στο έθνος παρά να κερδίσει τη μάχη για τη σωτηρία του.
Αυτό γράφει ο πρώην πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας στα νεοεκδοθέντα απομνημονεύματά του, Ιθάκη, καθώς ο άλλοτε ριζοσπάστης ηγέτης της Αριστεράς, επιδιώκει, 10 χρόνια μετά, να αποκαταστήσει την πραγματικότητα. «Ήταν, στην πραγματικότητα, περισσότερο celebrity και λιγότερο οικονομολόγος», θυμάται ο Τσίπρας, ο οποίος περιγράφει πως διάλεξε ο ίδιος τον αντισυμβατικό Βαρουφάκη ως υπουργό Οικονομικών εξαιτίας της διεθνούς φήμης του και των «εξαιρετικά ελκυστικών» ικανοτήτων του ως ρήτορα.
«Ήθελα να στείλω το μήνυμα της σκληρής διαπραγμάτευσης, αλλά υποτίμησα τον ανθρώπινο παράγοντα. Πολύ γρήγορα, ο Βαρουφάκης μετατράπηκε από asset σε αρνητικό πρωταγωνιστή. Όχι μόνο δεν τον ανέχονταν οι πιθανοί μας σύμμαχοι, αλλά ούτε και οι ίδιοι του οι συνεργάτες». Σε μια καταγραφή γεγονότων που έχει προκαλέσει κύματα αντιδράσεων στην Ελλάδα, ο Τσίπρας, που φαίνεται αποφασισμένος να επιχειρήσει πολιτική επιστροφή δύο χρόνια μετά την παραίτησή του από την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ, είπε ότι ήταν σαφές πως ο Ελληνοαυστραλός ακαδημαϊκός είχε προσωπική ατζέντα, η οποία περιλάμβανε και την προώθηση των βιβλίων του.
Οι διαπραγματεύσεις για την αποτροπή της χρεοκοπίας «δεν ήταν απλώς ένας τρόπος για την επίτευξη μιας καλύτερης συμφωνίας για τη χώρα. Ήταν ένα πείραμα, μια ιστορική ευκαιρία να αποδειχθεί η αλήθεια των οικονομικών θεωριών του», έγραψε ο Τσίπρας. Κατά τη διάρκεια των θυελλωδών συνομιλιών που έφεραν τους δύο άνδρες αντιμέτωπους με τον αείμνηστο Γερμανό τσάρο της οικονομίας, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, και άλλα «γεράκια», η Ελλάδα βρέθηκε επικίνδυνα κοντά στην έξοδο από την Ευρωζώνη.
Διακύβευμα ήταν όχι μόνο το μέλλον της χώρας, αλλά και οι τιμωρητικές πολιτικές λιτότητας που απαιτούνταν ως αντάλλαγμα για τα δάνεια διάσωσης από τους διεθνείς πιστωτές και που ο Τσίπρας και η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ είχαν υποσχεθεί να ακυρώσουν. Οι προσπάθειες εξεύρεσης κεφαλαίων αλλού, συμπεριλαμβανομένης μιας απεγνωσμένης έκκλησης στο Κρεμλίνο να αγοράσει ελληνικά κρατικά ομόλογα, έπεσαν στο κενό, με τον ίδιο τον Πούτιν να ξεκαθαρίζει ότι η Αθήνα θα έπρεπε να τα βρει με τους εταίρους της στην ΕΕ. Το να βοηθήσει την υπερχρεωμένη χώρα θα ήταν σαν να πετάει χρήματα στα σκουπίδια, φέρεται να είπε ο Ρώσος ηγέτης στον Έλληνα ομόλογό του στη Μόσχα.
«Ήθελα μια έντιμη συμφωνία εντός της Ευρωζώνης», έγραψε ο Τσίπρας, «αλλά δεν κρύψαμε επίσης ότι θέλαμε ριζική αλλαγή στην Ευρώπη, ότι θέλαμε να σταματήσει η επιβολή της οικονομικής ανοησίας του νεοφιλελευθερισμού όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά από τη μια άκρη της ηπείρου έως την άλλη.» Τον Ιούλιο του 2015, προς έκπληξη της καγκελαρίου της Γερμανίας, Άνγκελα Μέρκελ, οι εξοντωτικοί όροι του μνημονίου τέθηκαν σε δημοψήφισμα, μια κίνηση που βύθισε περαιτέρω την ΕΕ σε υπαρξιακή κρίση.
Παρότι το αποτέλεσμα κερδήθηκε συντριπτικά από όσους αντιτάσσονταν στη λιτότητα, ο Τσίπρας είχε ελάχιστη επιλογές πέρα από το να απορρίψει την έκβασή του και να διαπραγματευτεί ένα πακέτο διάσωσης με ξένους δανειστές που αποδείχθηκε ακόμη σκληρότερο — ακόμη κι αν υποστήριξε ότι το δημοψήφισμα εξυπηρέτησε και τον σκοπό της αποφυγής εθνικού εξευτελισμού. Η πρόθεσή του, επέμεινε, δεν ήταν ποτέ η έξοδος της Ελλάδας από την Ευρωζώνη. Ο Βαρουφάκης, που πριν από το δημοψήφισμα είχε συγκρουστεί έντονα με συναδέλφους σε συνεδριάσεις του Eurogroup, παραιτήθηκε στη συνέχεια, αν και οι δύο πολιτικοί προσπάθησαν, τουλάχιστον δημόσια, να διατηρήσουν φιλικές σχέσεις.
Αλλά στο βιβλίο, το οποίο πήρε το όνομά του από το νησί όπου το 2018 ο Τσίπρας ανακοίνωσε την έξοδο της Ελλάδας από τη δεκαετή κρίση, είναι ο άλλοτε σύμμαχός του —που τώρα ηγείται του αριστερού κόμματος ΜέΡΑ25— εκείνος με τον οποίο καταφέρεται περισσότερο. Σε αυτό που θα καταγραφεί ως μία από τις μεγαλύτερες «δολοφονίες χαρακτήρα» στη σύγχρονη ελληνική μνήμη, ο πρώην πρωθυπουργός υποστήριξε ότι ήταν το συγκρουσιακό ύφος του Βαρουφάκη που τον άφησε ολοένα και πιο απομονωμένο μεταξύ των ομολόγων του, που έθεσε την Ελλάδα σε κίνδυνο και που βοήθησε τα «γεράκια», με επικεφαλής τον Σόιμπλε, τα οποία προωθούσαν ξεκάθαρα το Grexit.
«Ο Βαρουφάκης είχε αποδείξει ότι ήταν ακατάλληλος για μια συμφωνία που απαιτούσε περίπλοκο και λεπτό χειρισμό», υποστήριξε, προσθέτοντας ότι είχε αρχίσει να αμφιβάλλει για τον υπουργό Οικονομικών του ήδη από νωρίς. «Ήταν το πρόσωπο της διαπραγμάτευσης, ο άνθρωπος που προσέλκυε τη δημοσιότητα, που κοσμούσε τα εξώφυλλα περιοδικών σε όλο τον κόσμο… έδινε την εντύπωση ότι απολάμβανε τον νέο του ρόλο.» Όταν ο Βαρουφάκης παρουσίασε ένα σχέδιο έκτακτης ανάγκης που περιλάμβανε τη δημιουργία παράλληλου νομίσματος και τη διανομή κουπονιών σε συνταξιούχους — ως τρόπο άσκησης πίεσης στους πιστωτές ώστε να ικανοποιήσουν τις ελληνικές απαιτήσεις — ο Τσίπρας είπε ότι κατάλαβε πως «το παιχνίδι τελείωσε» και ρώτησε τον Βαρουφάκη: «Μιλάς σοβαρά;»
Πριν από την πολυαναμενόμενη κυκλοφορία του βιβλίου, ο πολιτικός είχε δηλώσει ότι ήρθε η ώρα να ακουστεί η δική του φωνή. Και σε έναν τόμο που επανέρχεται στα παρασκήνια της απόφασής του να σχηματίσει την αμφιλεγόμενη συμμαχία με έναν δεξιό λαϊκιστή, μέχρι τη συμφωνία-τομή για τον τερματισμό της μακρόχρονης διαμάχης για το όνομα της τότε αποκαλούμενης «Μακεδονίας», δεν απογοητεύει. Αλλά είναι μια αναδιήγηση της ιστορίας που έχει συναντήσει οργή και δυσπιστία. Και στην περίπτωση του Βαρουφάκη, ο οποίος έκτοτε έχει κερδίσει διεθνή αναγνώριση ως συγγραφέας best seller, εκκωφαντική σιωπή».
Διαβάστε ακόμα
Le Monde για Τσίπρα: Η επιστροφή του «ταραχοποιού» της Αριστεράς
Οι 5 μύθοι που διέλυσε ο Αλέξης Τσίπρας με την «Ιθάκη» του
Τσίπρας: Πώς κέρδισε στο νήμα ο Πάνος Καμμένος τον Σταύρο Θεοδωράκη
