Την ώρα που αύριο Πέμπτη οι ηγέτες της ΕΕ καλούνται να αποφασίσουν εάν θα συμφωνήσουν σε ένα αρχικό δάνειο 90 δισ. ευρώ, εξασφαλισμένο με τα ακινητοποιημένα περιουσιακά στοιχεία των ρωσικών τραπεζών, για την Ουκρανία, το φως της δημοσιότητας βλέπουν πληροφορίες ότι Βέλγοι πολιτικοί και αξιωματούχοι έχουν δεχθεί εκφοβισμό από τις μυστικές υπηρεσίες της Ρωσίας.
Σύμφωνα με τον Guardian, που επικαλείται ευρωπαϊκές υπηρεσίες πληροφοριών, Βέλγοι πολιτικοί και ανώτερα στελέχη οικονομικών έχουν υποστεί μια εκστρατεία εκφοβισμού που ενορχηστρώνεται από τις ρωσικές μυστικές υπηρεσίες με στόχο να πείσουν τη χώρα να εμποδίσει τη χρήση περιουσιακών στοιχείων ύψους 185 δισεκατομμυρίων ευρώ για την Ουκρανία.
Αξιωματούχοι ασφαλείας ανέφεραν στον Guardian ότι υπήρξε σκόπιμη στόχευση βασικών προσώπων της Euroclear, του αποθετηρίου τίτλων που κατέχει την πλειονότητα των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων της Ρωσίας, και ηγετών της χώρας.
Οι ηγέτες της ΕΕ που συναντώνται στις Βρυξέλλες αυριο Πέμπτη , συζητούν εάν θα εγκρίνουν τη δανειοδότηση των επειγόντως απαραίτητων κεφαλαίων για την Ουκρανία, τα οποία είναι εξασφαλισμένα με περιουσιακά στοιχεία της ρωσικής κεντρικής τράπεζας και είναι κρίσιμα για τη διατήρηση της πολεμικής προσπάθειας του Κιέβου έως το 2026 και το 2027.
Ποιος είναι ο βαθμός απειλής;
Οι αξιωματούχοι πιστεύουν ότι η εκστρατεία αποτελεί ευθύνη της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών GRU της Ρωσίας, αν και υπάρχει μια συζήτηση σχετικά με τον βαθμό απειλής. «Έχουν σίγουρα εφαρμόσει τακτικές εκφοβισμού», δήλωσε ένας Ευρωπαίος αξιωματούχος.
Το Βέλγιο βρίσκεται στο επίκεντρο επειδή 185 δισεκατομμύρια ευρώ (162 δισεκατομμύρια λίρες) από τα 210 δισεκατομμύρια ευρώ περιουσιακών στοιχείων της κεντρικής τράπεζας της Ρωσίας που έχουν παγώσει από την ΕΕ από την έναρξη της πλήρους εισβολής της Μόσχας στην Ουκρανία φυλάσσονται στο Euroclear με έδρα τις Βρυξέλλες.
Σε ποιους έχουν υπάρξει απειλές;
Απειλές έχουν διατυπωθεί κατά της Valérie Urbain, διευθύνουσας συμβούλου της Euroclear, και άλλων ανώτερων στελεχών του ομίλου χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών.
Η Euroclear αρνήθηκε να σχολιάσει: «Οποιεσδήποτε πιθανές απειλές αντιμετωπίζονται με ύψιστη προτεραιότητα και διερευνώνται σε βάθος, συχνά με την υποστήριξη των αρχών, όπως αρμόζει».
Μια έρευνα που διεξήχθη νωρίτερα αυτόν τον μήνα από τον ειδησεογραφικό ιστότοπο EUobserver ανέφερε απειλές που δόθηκαν στην Urbain το 2024 και το 2025, και ότι ζήτησε προστασία από τη βελγική αστυνομία. Αυτό απορρίφθηκε και αυτή και άλλα στελέχη εταιρειών προσέλαβαν στη συνέχεια πρώτα μια βελγική και στη συνέχεια μια γαλλική εταιρεία security για να της παράσχουν σωματοφύλακες, σύμφωνα με το δημοσίευμα.
Σε μια συνέντευξη προφίλ της Urbain στην εφημερίδα Le Monde τον Νοέμβριο, αναφέρθηκε ότι συνοδευόταν από έναν σωματοφύλακα για περισσότερο από ένα χρόνο , αν και η ίδια δεν σχολίασε άμεσα την ασφάλειά της.
Τι λέει ο Βέλγος Πρωθυπουργός
Στις αρχές Δεκεμβρίου, ο Μπαρτ Ντε Βέβερ, πρωθυπουργός του Βελγίου, δήλωσε σε μια συνέντευξη επί σκηνής στην εφημερίδα La Libre : «Και ποιος πιστεύει ότι ο Πούτιν θα δεχτεί ήρεμα την κατάσχεση ρωσικών περιουσιακών στοιχείων; Η Μόσχα μας έχει ενημερώσει ότι σε περίπτωση κατάσχεσης, το Βέλγιο και εγώ προσωπικά θα νιώθουμε τις επιπτώσεις για πάντα».
Κληθέν να εξηγήσει αυτά τα σχόλια νωρίτερα αυτόν τον μήνα, το γραφείο του πρωθυπουργού αναφέρθηκε σε προηγούμενες παρατηρήσεις του De Wever, στις οποίες περιέγραφε τους νομικούς και οικονομικούς κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι δυτικές εταιρείες.
Σε συνέντευξη Τύπου τον Οκτώβριο, ο Ντε Βεβέρ είχε δηλώσει: «Η Μόσχα μας έχει πει ότι αν αγγίξουμε τα χρήματα, θα νιώθουμε τις συνέπειες για πάντα» και συνέχισε αναφέροντας ρωσικά αντίμετρα, όπως η κατάσχεση δυτικού χρήματος που έχει παγώσει σε ρωσικές τράπεζες, η κατάσχεση δυτικών εταιρειών και παρόμοιες αποφάσεις από φιλικές προς τη Μόσχα δικαιοδοσίες.
Ο εκπρόσωπος αρνήθηκε την Τετάρτη να σχολιάσει τις αναφερόμενες απειλές εναντίον υπουργών της βελγικής κυβέρνησης ή του επικεφαλής της Euroclear, επικαλούμενος λόγους ασφαλείας.
Ένας εκπρόσωπος του υπουργού Εξωτερικών του Βελγίου, Μαξίμ Πρεβό, ο οποίος είναι επίσης αναπληρωτής πρωθυπουργός και έχει συμμετάσχει σε συνομιλίες για το δάνειο επανορθώσεων, δήλωσε ότι «δεν είχαν τέτοιες πληροφορίες» σχετικά με απειλές εναντίον του.
Η στάση της Βρετανίας
Το Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο πιστεύεται ότι κατέχει 27 δισεκατομμύρια ευρώ από τα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία της Ρωσίας, υποστηρίζει την κίνηση χρήσης ακινητοποιημένων κεφαλαίων για την Ουκρανία. Το Βέλγιο επιμένει επίσης ότι άλλες χώρες που κατέχουν ρωσικά περιουσιακά στοιχεία, των οποίων η αξία εκτιμάται σε 290 δισεκατομμύρια ευρώ παγκοσμίως, πρέπει να λάβουν παρόμοια μέτρα για να επιδείξουν αλληλεγγύη και να μειώσουν τον νομικό κίνδυνο.
Ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Κιρ Στάρμερ, είπε στον επιχειρηματία Ρόμαν Αμπράμοβιτς να αποδεσμεύσει 2,5 δισεκατομμύρια λίρες από τα έσοδα από την πώληση της ποδοσφαιρικής ομάδας Τσέλσι το 2022 εντός 90 ημερών ή να αντιμετωπίσει νομικές ενέργειες. Η Βρετανία θέλει όλα τα χρήματα να δοθούν στα θύματα του πολέμου στην Ουκρανία, αλλά ο δισεκατομμυριούχος έχει δηλώσει ότι θέλει επίσης να επωφεληθούν και τα θύματα της Ρωσίας.
Τι έχει διαμηνύσει ο Πούτιν
Η Ρωσία έχει προειδοποιήσει δημόσια ότι η αξιοποίηση των περιουσιακών στοιχείων θα ισοδυναμούσε με κλοπή και η κεντρική της τράπεζα δήλωσε ότι ζητά αποζημίωση 230 δισεκατομμυρίων δολαρίων από την Euroclear σε μια υπόθεση που έχει εισαχθεί στα δικαστήρια της χώρας. Ωστόσο, είναι κατανοητό ότι η εκστρατεία εκφοβισμού έχει επικεντρωθεί σε βασικά άτομα.
Η θέση της Ουκρανίας
Ουκρανοί αξιωματούχοι και εμπειρογνώμονες αναγνωρίζουν ότι το δάνειο της ΕΕ είναι κεντρικό για τη διατήρηση της πολεμικής προσπάθειας της χώρας για τα επόμενα δύο χρόνια. Η Ναταλία Σαπόβαλ, επικεφαλής του Ινστιτούτου KSE, ενός οικονομικού think tank με έδρα το Κίεβο, δήλωσε ότι η Ουκρανία χρειαζόταν 50 δισεκατομμύρια δολάρια σε εξωτερική χρηματοδότηση το 2026, αλλά μόνο τα μισά από αυτά είχαν ήδη δεσμευτεί.
Ο οικονομολόγος περιέγραψε την ανάγκη για νέα διεθνή χρηματοδότηση ως «απολύτως κρίσιμη». Συγκεκριμένα, το υπουργείο Άμυνας της Ουκρανίας χρειαζόταν προβλέψιμες ροές μετρητών για να διασφαλίσει ότι θα μπορούσε να αγοράσει όπλα στις απαιτούμενες τιμές και έτσι η βιομηχανία όπλων της θα μπορούσε να κάνει κεφαλαιουχικές επενδύσεις για το μέλλον.
Αν και η Ουκρανία θα μπορούσε να περάσει το πρώτο τρίμηνο του έτους χωρίς την πρόσθετη υποστήριξη από την ΕΕ, «μεγάλα προβλήματα θα προκύψουν από το δεύτερο τρίμηνο και ακόμη περισσότερα στο δεύτερο εξάμηνο του έτους», με το Κίεβο πιθανότατα να αναγκαστεί να μειώσει τους αμυντικούς προϋπολογισμούς και να κάνει δύσκολες αντισταθμίσεις με τις κοινωνικές δαπάνες.
Οι Ουκρανοί αξιωματούχοι ελπίζουν ότι μια συμφωνία χρηματοδότησης με την ΕΕ θα μπορούσε να θέσει τη Ρωσία υπό μεσοπρόθεσμη οικονομική πίεση. Του χρόνου, το 38% του κρατικού προϋπολογισμού της Ρωσίας θα διατεθεί για τη χρηματοδότηση του στρατού της, ενώ αναμένεται να κλείσει φέτος με ένα δημοσιονομικό έλλειμμα περίπου 70 δισεκατομμυρίων δολαρίων (52 δισεκατομμύρια λίρες), σύμφωνα με τον Shapoval.
Διαβάστε επίσης:
Pulse: Δίπλα στους αγρότες 8 στους 10 πολίτες – Μαζί τους πάνω από τους μισούς ψηφοφόρους της ΝΔ
Opinion Poll: Στο 30%+ η δυνητική ψήφος στο κόμμα Τσίπρα – «Εφιάλτης» ο ΟΠΕΚΕΠΕ για κυβέρνηση
