Λίγες ώρες πριν από την αλλαγή του χρόνου, δύο εξελίξεις από την Τουρκία προσέλκυσαν το ενδιαφέρον στρατιωτικών και διπλωματικών επιτελείων στην Αθήνα. Η εξασφάλιση αμερικανικών κινητήρων για το υπό ανάπτυξη μαχητικό ΚΑΑΝ και η τεχνολογική πρόοδος των τουρκικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών υπογραμμίζουν τη δυναμική της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας και επαναφέρουν στο προσκήνιο τις ισορροπίες ισχύος στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Αμερικανικοί κινητήρες για το ΚΑΑΝ και μήνυμα στήριξης
Σύμφωνα με πληροφορίες που έγιναν γνωστές λίγο πριν την Πρωτοχρονιά, η Τουρκία εξασφάλισε την προμήθεια δέκα κινητήρων τύπου GE F110 από την αμερικανική εταιρεία GE Aerospace. Οι κινητήρες αυτοί αποτελούν κρίσιμο υποσύστημα για το μαχητικό πέμπτης γενιάς ΚΑΑΝ, το οποίο αναπτύσσεται από την κρατική Turkish Aerospace Industries (TAI) και φιλοδοξεί να αποτελέσει τον πυρήνα της μελλοντικής τουρκικής αεροπορικής ισχύος.
Η εξέλιξη αυτή θεωρείται ενδεικτική μιας διάθεσης από πλευράς Ουάσιγκτον να στηρίξει, έστω επιλεκτικά, την τουρκική αμυντική βιομηχανία, σε μια περίοδο κατά την οποία βρίσκονται σε εξέλιξη διεργασίες για την αποκατάσταση των αμερικανοτουρκικών αμυντικών σχέσεων μετά την κρίση που προκάλεσε η προμήθεια των ρωσικών S-400.
Τα Kizilelma και η στροφή στις εξαγωγές UAV
Την ίδια ημέρα, η τουρκική εταιρεία Baykar ανακοίνωσε ότι δύο αεριωθούμενα μη επανδρωμένα αεροσκάφη Kizilelma πραγματοποίησαν πτήση σε σχηματισμό, επίτευγμα που η τουρκική πλευρά χαρακτήρισε παγκόσμια πρωτιά. Το γεγονός αυτό αναδεικνύει τον στρατηγικό προσανατολισμό της Άγκυρας στην ανάπτυξη και εξαγωγή προηγμένων μη επανδρωμένων πλατφορμών.
Τα Kizilelma εντάσσονται στη φιλοσοφία των λεγόμενων «loyal wingmen», μη επανδρωμένων αεροσκαφών που επιχειρούν σε συνεργασία με επανδρωμένα μαχητικά, πολλαπλασιάζοντας τις επιχειρησιακές δυνατότητες της αεροπορίας. Παράλληλα, έχουν σχεδιαστεί ώστε να επιχειρούν από το ελικοπτεροφόρο Anadolu του τουρκικού ναυτικού, ενισχύοντας τη δυνατότητα προβολής ισχύος της Τουρκίας και πέραν της Ανατολικής Μεσογείου.
Το διπλωματικό σκέλος και οι επαφές με την Ουάσιγκτον
Στην Αθήνα, οι εξελίξεις αυτές αξιολογούνται πρωτίστως σε διπλωματικό επίπεδο. Η Άγκυρα έχει εντείνει τις επαφές της με την Ουάσιγκτον, επιδιώκοντας να αποκομίσει συγκεκριμένα οφέλη για την αμυντική της βιομηχανία. Η πιθανή επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 παραμένει ωστόσο εξαιρετικά σύνθετη υπόθεση.
Η ελληνική πλευρά, αν και επισήμως αντιμετωπίζει το ζήτημα ως διμερές θέμα ΗΠΑ–Τουρκίας, βρίσκεται σε στενό συντονισμό με το Ισραήλ, προκειμένου να αναδειχθούν οι λόγοι για τους οποίους μια ενδεχόμενη απόκτηση F-35 από την Άγκυρα δεν θα συνέβαλε στη σταθερότητα της περιοχής. Ο όρος της απόσυρσης των S-400 εξακολουθεί να αποτελεί βασικό εμπόδιο, αν και τα επιτελεία Τραμπ και Ερντογάν αναζητούν εναλλακτικές φόρμουλες συνεργασίας.
Οι ισορροπίες αεροπορικής ισχύος και το ελληνικό αποτύπωμα
Σε επιχειρησιακό επίπεδο, η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια έχει προχωρήσει σε στρατηγικές επιλογές ενίσχυσης της Πολεμικής Αεροπορίας, με την απόκτηση 24 γαλλικών Rafale και την υπογραφή συμφωνίας για 20 F-35, με προαίρεση για ακόμη 20. Προηγήθηκε η αναβάθμιση 83 F-16 σε διαμόρφωση Viper, συμφωνία που υπεγράφη το 2017 και υλοποιείται στις εγκαταστάσεις της ΕΑΒ.
Ωστόσο, η ελληνική πλευρά υστερεί αισθητά στον τομέα των μη επανδρωμένων συστημάτων, όπου η Τουρκία έχει αποκτήσει σαφές ποσοτικό και ποιοτικό πλεονέκτημα, καθώς αναπτύσσει και κατασκευάζει τα UAV της σε εθνικό επίπεδο. Η τουρκική αμυντική βιομηχανία ενισχύεται επιπλέον από εξαγωγές δισεκατομμυρίων ευρώ, με σημαντικό μέρος των εσόδων να προέρχεται από την πώληση μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Προσαρμογές και διλήμματα για την Αθήνα
Η πληθώρα σχετικά φθηνών μη επανδρωμένων πλατφορμών που διαθέτουν οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις δημιουργεί νέα δεδομένα στο επιχειρησιακό πεδίο. Σε ένα ενδεχόμενο σενάριο κρίσης, αυτά τα συστήματα θα μπορούσαν να αντιπαρατεθούν με ιδιαίτερα ακριβές ελληνικές πλατφόρμες της Πολεμικής Αεροπορίας και του Πολεμικού Ναυτικού, καθιστώντας επιτακτική την ανάγκη εύρεσης οικονομικά βιώσιμων και αποτελεσματικών απαντήσεων.
Θεσμικά, τον ρόλο αυτό έχει αναλάβει το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ). Παρά ταύτα, το τελευταίο διάστημα παρατηρείται στροφή και προς έτοιμες λύσεις από το εξωτερικό, επιλογή που, αν και προσφέρει άμεσες δυνατότητες, εγκυμονεί τον κίνδυνο υψηλού κόστους και περιορισμού της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας σε ρόλο απλού παρατηρητή.
Οι τελευταίες εξελίξεις καθιστούν σαφές ότι ο ανταγωνισμός στον αέρα και στα μη επανδρωμένα συστήματα εξελίσσεται ταχέως, θέτοντας κρίσιμα ερωτήματα για τις μελλοντικές στρατηγικές επιλογές της Αθήνας.
Διαβάστε επίσης:
Οδηγήθηκαν σε δικαστήριο της Νέας Υόρκης ο Μαδούρο και η Φλόρες (βίντεο)
Τι είχε «ευχηθεί» ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο στον Ντόναλντ Τραμπ
Δεξαμενόπλοια έφυγαν από τη Βενεζουέλα σπάζοντας το ναυτικό αποκλεισμό των ΗΠΑ
