Στην Ελλάδα, ο χρόνος έχει μια ιδιόμορφη ελαστικότητα. Όχι μόνο στα ραντεβού και στις παραδόσεις έργων, αλλά κυρίως στην απονομή δικαιοσύνης. Δεκαεννέα χρόνια για να φτάσει μια υπόθεση στο ακροατήριο, επτά αναβολές, τρεις θάνατοι μαρτύρων, και στο τέλος όλοι αναρωτιούνται αν υπάρχει καν λόγος να δικαστεί κάτι που έχει ήδη πεθάνει απ’ την αδράνεια. Καλώς ήρθατε στη χώρα όπου το ρολόι της Δικαιοσύνης δουλεύει με κουρδιστήρι από γραφειοκρατία.
- Του Δημήτρη Δραγώγια
Η καθυστέρηση στην απονομή δικαιοσύνης δεν είναι πια σκάνδαλο, αλλά θεσμός. Μια άγραφη παράδοση τόσο βαθιά ριζωμένη, που σχεδόν περιμένουμε να καθυστερεί – όπως περιμένουμε να αργήσει το λεωφορείο ή να αλλάξει πάλι ο φορολογικός συντελεστής πριν προλάβουμε να καταλάβουμε τον προηγούμενο. Η χώρα που κάποτε γέννησε τη Δίκη του Σωκράτη, σήμερα χρειάζεται μια ολόκληρη γενιά για να εκδικάσει μια υπόθεση για τα «45άρια» των Ψωμιάδηδων. Και, στο μεταξύ, το μόνο που αλλάζει είναι ο υπουργός Δικαιοσύνης – και ο ΦΠΑ.
Αυτό που δεν αλλάζει ποτέ είναι η νοοτροπία του «έλα μωρέ, έχει χρόνο». Όμως το «έλα μωρέ» είναι το πιο ακριβό μότο της ελληνικής οικονομίας. Γιατί η καθυστέρηση της Δικαιοσύνης δεν είναι απλώς ζήτημα θεσμών αλλά ζήτημα εμπιστοσύνης. Ποιος σοβαρός επενδυτής ή πολίτης θα εμπιστευτεί ένα κράτος όπου η ετυμηγορία καθυστερεί όσο ένα ελληνικό δημόσιο έργο και οι νόμοι αλλάζουν πιο συχνά κι από τις τιμές στα σούπερ μάρκετ;
Η σταθερότητα του φορολογικού συστήματος και η ταχύτητα της Δικαιοσύνης είναι τα δύο πόδια πάνω στα οποία στηρίζεται μια υγιής οικονομία. Εμείς, αντίθετα, περπατάμε με πατερίτσες, αλλάζοντας κάθε λίγο το φορολογικό πλαίσιο (για να «γίνει πιο δίκαιο») και καθυστερώντας τις δίκες μέχρι να ξεχάσουμε γιατί άρχισαν. Έτσι φτιάχνεται μια χώρα όπου η ενοχή και η αθωότητα δεν κρίνονται στο δικαστήριο, αλλά στη μνήμη – ή στη λήθη.
Το πιο ειρωνικό; Η Δικαιοσύνη εξακολουθεί να αποκαλείται «τυφλή». Όχι γιατί δεν βλέπει διακρίσεις, αλλά γιατί δεν βλέπει πια το ημερολόγιο. Μάλλον θα χρειαστεί μια μεταρρύθμιση που να της αλλάξει τα γυαλιά, πριν της αλλάξουμε τους νόμους.
Μέχρι τότε, το ελληνικό κράτος θα συνεχίσει να μοιάζει με εκείνο τον φίλο που σου λέει «έρχομαι σε πέντε λεπτά» και φτάνει όταν έχεις πια παραγγείλει γλυκό. Και το τραγικό είναι ότι, στο τέλος, ούτε θυμάται γιατί τον κάλεσες.
Γιατί όταν η Δικαιοσύνη αργεί, καθυστερεί η ίδια η χώρα να ενηλικιωθεί. Και κάθε αναβολή της δεν είναι παρά μια υπογραφή στην πιο μακροχρόνια δίκη όλων: τη δίκη του ελληνικού κράτους με τον ίδιο του τον εαυτό.
