Και η Δημοκρατία δεν κινδυνεύει από πορείες. Κινδυνεύει όταν ο μηχανισμός που οφείλει να την προστατεύει στρέφεται ενάντι η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Δημοσιογράφων (EFJ) απευθύνει επείγουσα έκκληση για δράση προκειμένου να προστατευθεί η ελευθερία των μέσων ενημέρωσης σε όλη την Ευρώπη. Όπως τονίζει, οι απειλές πολλαπλασιάζονται – από πολιτικές παρεμβάσεις έως αγωγές SLAPP και άμεσες επιθέσεις σε δημοσιογράφους.
Εμπόδια στην εφαρμογή του EMFA
Παρότι ο Ευρωπαϊκός Κανονισμός για την Ελευθερία των Μέσων Ενημέρωσης (EMFA) και η Οδηγία της ΕΕ για τις SLAPP έχουν τεθεί σε ισχύ, η εφαρμογή τους παρουσιάζει σημαντικά κενά, σύμφωνα με τη Μάγια Σεβέρ, πρόεδρο της EFJ.
«Η εμπειρία των μελών μας δείχνει ότι η εφαρμογή του EMFA συναντά σοβαρά εμπόδια», δήλωσε στο European Newsroom. Όπως εξήγησε, σε πολλές χώρες οι κανονιστικές αρχές στερούνται ανεξαρτησίας και πόρων, ενώ η πολιτική επιρροή στα δημόσια μέσα παραμένει έντονη.
Η Σεβέρ μετέφερε αυτές τις ανησυχίες σε πρόσφατη συνάντηση με τον Επίτροπο Δικαιοσύνης της ΕΕ Μάικλ Μακγκράθ.
Καθυστερήσεις και αντιστάσεις από κράτη-μέλη
Ο EMFA, που τέθηκε σε ισχύ τον Αύγουστο του 2025, θεωρήθηκε ρυθμιστικό ορόσημο για την ανεξαρτησία και τον πλουραλισμό των μέσων ενημέρωσης. Ωστόσο, αρκετά κράτη-μέλη έχουν καθυστερήσει ή αρνούνται να ευθυγραμμίσουν τη νομοθεσία τους με τον κανονισμό, κυρίως ως προς την προστασία των δημοσιογραφικών πηγών.
Η Ουγγαρία, για παράδειγμα, έχει ήδη προσφύγει στο Δικαστήριο της ΕΕ, αμφισβητώντας τη νομική βάση του EMFA.
Ζητούμενο: Πολιτική βούληση και μηχανισμοί κυρώσεων
Η Σεβέρ υπογράμμισε πως τα βασικά εμπόδια σε εθνικό επίπεδο είναι η έλλειψη πολιτικής βούλησης, η ανεπαρκής επιβολή των κανονισμών και η αοριστία των κυρώσεων.
«Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να επιβάλει σαφείς συνέπειες στα κράτη που δεν εφαρμόζουν τον EMFA», τόνισε. «Απαιτείται επιχειρησιακό σχέδιο με χρονοδιαγράμματα, μετρήσιμους δείκτες και κλιμακούμενες κυρώσεις».
SLAPP: Όπλο φίμωσης των δημοσιογράφων
Οι Στρατηγικές Αγωγές Κατά της Συμμετοχής του Κοινού (SLAPPs) έχουν εξελιχθεί σε εργαλείο εκφοβισμού και λογοκρισίας. Μεταξύ των πιο γνωστών υποθέσεων είναι η αγωγή της Gaz System στην Πολωνία, η υπόθεση Realtid στη Σουηδία και οι διώξεις δημοσιογράφων στη Μάλτα μετά τη δολοφονία της Ντάφνι Καρουάνα Γκαλιζία.
Η EFJ και η Συνομοσπονδία Ευρωπαϊκών Συνδικάτων (ETUC) ζητούν να επεκταθεί η προστασία από τις SLAPP σε όλες τις υποθέσεις — όχι μόνο στις διασυνοριακές — και να θεσπιστούν αυστηρότερες κυρώσεις για όσους καταθέτουν καταχρηστικές αγωγές.
Εκπαίδευση και προστασία της δημοσιογραφίας
Η Σεβέρ τόνισε επίσης την ανάγκη εκπαίδευσης δικαστών και δικηγόρων ώστε να αναγνωρίζουν τις SLAPP και να προστατεύουν τη δημοσιογραφία δημόσιου συμφέροντος.
«Χωρίς ισχυρότερο νομοθετικό πλαίσιο και μηχανισμούς πρακτικής στήριξης, οι δημοσιογράφοι θα παραμείνουν εκτεθειμένοι», προειδοποίησε η πρόεδρος της EFJ. «Καλούμε την ΕΕ και τα κράτη μέλη να καταστήσουν προτεραιότητα την πολιτική κατά των SLAPP και να βάλουν τέλος στη νομική παρενόχληση που φιμώνει την ερευνητική δημοσιογραφία».
Διαβάστε ακόμα:
Πριν εκδοθεί σπάει ταμεία το βιβλίο Τσίπρα
Θ. Καράογλου: Το νέο κόμμα Τσίπρα θα εξαφανίσει τον ΣΥΡΙΖΑ και θα πάρει 15%-20%
Ανοιχτός σε «προσκλητήριο» Τσίπρα ο Ζαμπάρας: «Πράξη συμβολισμού και γενναιότητας»
