Η ανθρωπότητα έχει εισέλθει σε μια περίοδο που μπορεί να χαρακτηριστεί ως «παγκόσμια υδατική χρεοκοπία», σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του Οργανισμoύ Ηνωμένων Εθνών. Η έκθεση επισημαίνει ότι η υπερεκμετάλλευση και η ρύπανση των υδατικών πόρων έχουν φτάσει σε τέτοιο βαθμό, ώστε να απειλούν άμεσα τη βιωσιμότητα ολόκληρου του παγκόσμιου υδρολογικού συστήματος, με σοβαρές συνέπειες για την κοινωνία, την οικονομία και την ειρήνη.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, πολλές κοινωνίες καταναλώνουν εδώ και δεκαετίες νερό με ρυθμούς ταχύτερους από εκείνους της φυσικής αναπλήρωσής του, τόσο στα επιφανειακά ύδατα όσο και στα υπόγεια αποθέματα, όπως οι υδροφόροι ορίζοντες και οι υγρότοποι. Το αποτέλεσμα είναι ότι μεγάλα υδατικά συστήματα έχουν ξεπεράσει το όριο αποκατάστασης στα προηγούμενα επίπεδα ισορροπίας τους.
Η κλιματική κρίση επιτείνει περαιτέρω το πρόβλημα, μέσω της τήξης των παγετώνων, που λειτουργούν ως φυσικές δεξαμενές νερού και της αυξανόμενης εναλλαγής ακραίων ξηρών και υγρών περιόδων. Όπως υπογραμμίζει ο επικεφαλής συγγραφέας της έκθεσης, Kaveh Madani, παρότι δεν βρίσκονται όλες οι λεκάνες απορροής και όλες οι χώρες σε κατάσταση υδατικής χρεοκοπίας, η παγκόσμια διασύνδεση μέσω εμπορίου και μεταναστευτικών ροών σημαίνει ότι η κατάρρευση κρίσιμων υδατικών συστημάτων επηρεάζει το σύνολο του πλανήτη.
Η έκθεση καταγράφει ότι περίπου το 75% του παγκόσμιου πληθυσμού ζει πλέον σε χώρες που χαρακτηρίζονται υδατικά επισφαλείς ή σε κατάσταση ακραίας υδατικής ανασφάλειας, ενώ σχεδόν 2 δισεκατομμύρια άνθρωποι κατοικούν σε περιοχές όπου το έδαφος υποχωρεί λόγω της κατάρρευσης υπόγειων υδροφορέων. Παράλληλα, οι συγκρούσεις που σχετίζονται με το νερό έχουν αυξηθεί δραματικά από το 2010, ενώ μεγάλοι ποταμοί παγκοσμίως αδυνατούν πλέον να φτάσουν στη θάλασσα.
Άγχος προκαλεί και ο αντίκτυπος στην επισιτιστική ασφάλεια. Περίπου το 70% των γλυκών υδάτων που αντλούνται από τον άνθρωπο χρησιμοποιείται στη γεωργία, την ώρα που πάνω από το μισό της παγκόσμιας παραγωγής τροφίμων προέρχεται από περιοχές όπου τα υδατικά αποθέματα μειώνονται ή εμφανίζουν αστάθεια. Η υδατική κρίση σε χώρες-κλειδιά, όπως η Ινδία ή το Πακιστάν, έχει άμεσες επιπτώσεις στις διεθνείς αγορές τροφίμων.
Η καταστροφή φυσικών «αποθηκών» νερού, όπως οι υγρότοποι, καθώς και η εκτεταμένη ρύπανση των υδάτων, περιορίζουν περαιτέρω τη διαθέσιμη ποσότητα. Ενδεικτικά, υγρότοποι έκτασης ίσης με ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν εξαφανιστεί τις τελευταίες πέντε δεκαετίες.
Η έκθεση του ΟΗΕ καλεί σε ριζική αναθεώρηση της παγκόσμιας διαχείρισης των υδατικών πόρων, με προσαρμογή των δικαιωμάτων άντλησης στα σημερινά, μειωμένα επίπεδα διαθεσιμότητας και με μετασχηματισμό υδροβόρων τομέων, όπως η γεωργία και η βιομηχανία. Έμφαση δίνεται στην ανάγκη στήριξης των κοινοτήτων των οποίων τα μέσα βιοπορισμού θα χρειαστεί να αλλάξουν.
Όπως τονίζεται, η διαχείριση της υδατικής χρεοκοπίας απαιτεί πολιτική βούληση, διαφάνεια και θάρρος, καθώς ορισμένες απώλειες, όπως οι παγετώνες ή οι συμπιεσμένοι υδροφορείς είναι μη αναστρέψιμες. Ωστόσο, η αποτροπή περαιτέρω υποβάθμισης και ο επανασχεδιασμός των θεσμών με βάση τα νέα υδρολογικά όρια παραμένουν εφικτοί και κρίσιμοι για το μέλλον της ανθρωπότητας.
Πληροφορίες: theguardian
Διαβάστε επίσης:
Η φον ντερ Λάιεν ζητά αμυντικά κονδύλια της ΕΕ για την Αρκτική
Καταγγελία εργαζομένων στα ΕΛΤΑ: Στον αέρα μισθοί και επιδόματα
