Σε έναν κόσμο όπου τα δικαιώματα στις γυναίκες μοιάζουν να συρρικνώνονται, η εικόνα είναι συχνά σκοτεινή. Από την οπισθοδρόμηση στο δικαίωμα στην άμβλωση στις ΗΠΑ επί Ντόναλντ Τραμπ, μέχρι την προσπάθεια εξαγωγής παρόμοιων πολιτικών στο Ηνωμένο Βασίλειο, και από το Αφγανιστάν των Ταλιμπάν μέχρι τη σεξουαλική βία στην Αϊτή και τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, η πατριαρχική βία δείχνει να επιστρέφει με νέα ένταση. Ακόμη και στο Μεξικό, η ίδια η πρόεδρος δεν είναι ασφαλής από τη σεξουαλική επίθεση. Ένα είδος «αντεστραμμένης επαναγρίευσης» μοιάζει να σαρώνει τον πλανήτη.
Κι όμως, κάτω από αυτή τη σκληρή επιφάνεια, η αντίσταση δεν έχει σβήσει. Όπως περιγράφει η Ραχίλα Γκούπτα, αντιρατσιστική φεμινίστρια ακτιβίστρια και συν-συγγραφέας του βιβλίου Planet Patriarchy μαζί με την Beatrix Campbell, οι γυναίκες σε όλο τον κόσμο βρίσκουν τρόπους να απαντούν, συχνά στα πιο απρόσμενα μέρη.
Στο Ελ Σαλβαδόρ, όπου γυναίκες μπορούν να καταδικαστούν σε ποινές 30 έως 50 ετών επειδή μια αποβολή θεωρήθηκε «παράνομη άμβλωση», οι φεμινίστριες κατάφεραν το αδιανόητο: απελευθέρωσαν και τις 72 φυλακισμένες γυναίκες, αξιοποιώντας ευρηματικές νομικές και ποινικές στρατηγικές. Στη Ρωσία, γυναίκες φορούν μπλε και κίτρινες κορδέλες, τα χρώματα της ουκρανικής σημαίας, ως σιωπηλή αλλά θαρραλέα πράξη αντιπολεμικής αλληλεγγύης.
Η Ισλανδία προσφέρει ένα διαφορετικό, πιο ελπιδοφόρο παράδειγμα. Παρά το γεγονός ότι κατέχει σταθερά υψηλή θέση στους δείκτες ισότητας των φύλων του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, αυτή η πρόοδος επιτεύχθηκε κυρίως υπό συντηρητικές κυβερνήσεις. Καθοριστικό ρόλο έπαιξε η μαζική συμμετοχή των γυναικών στα συνδικάτα: πάνω από το 90% του εργατικού δυναμικού είναι συνδικαλισμένο και περίπου οι μισοί από τους εργαζόμενους είναι γυναίκες, με αυξανόμενη παρουσία σε ηγετικές θέσεις.
Το ορόσημο υπήρξε η γυναικεία απεργία του 1975, όταν το 90% των γυναικών της Ισλανδίας σταμάτησε κάθε αμειβόμενη και μη αμειβόμενη εργασία, παραλύοντας τη χώρα για μία ημέρα και αποδεικνύοντας στην πράξη ότι η κοινωνία δεν λειτουργεί χωρίς τις γυναίκες. Έναν χρόνο αργότερα ψηφίστηκε νόμος για την ισότητα των φύλων. Πενήντα χρόνια μετά, δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι βγήκαν ξανά στους δρόμους, καθώς ούτε η Ισλανδία μένει ανεπηρέαστη από το παγκόσμιο κύμα μισογυνισμού.
Παρά τις προόδους σε γονικές άδειες και ίση αμοιβή, τα προβλήματα παραμένουν: οι ωριαίες αμοιβές μπορεί να συγκλίνουν, όμως οι ανισότητες μιας ζωής αποκαλύπτουν το κόστος της μητρότητας και της άνισης κατανομής φροντίδας, χρόνου και εξουσίας. Και τα ποσοστά σεξουαλικής βίας εξακολουθούν να είναι υψηλά.
Ίσως όμως το πιο ριζοσπαστικό παράδειγμα να έρχεται από ένα από τα πιο απίθανα μέρη: τη Ροζάβα, στη βορειοανατολική Συρία. Εκεί, μέσα σε συνθήκες πολέμου και πολιορκίας, αναπτύχθηκε ένα πείραμα άμεσης δημοκρατίας με την ισότητα των φύλων στον πυρήνα του. Τοπικές κομμούνες εκλέγουν πάντα έναν άνδρα και μία γυναίκα ως συμπροέδρους, ενώ λειτουργεί και παράλληλη, αυτόνομη γυναικεία δομή με δικαίωμα βέτο σε πολιτικές που αφορούν τα δικαιώματα των γυναικών.
Στη Ροζάβα καταργήθηκαν τα σαρία δικαστήρια, απαγορεύτηκαν οι παιδικοί γάμοι, η πολυγαμία και η προίκα, ποινικοποιήθηκαν τα «εγκλήματα τιμής» και κατοχυρώθηκαν ίσα δικαιώματα κληρονομιάς και επιμέλειας. Μια γυναικεία επανάσταση σε πλήρη εξέλιξη, την ώρα που αλλού τα δικαιώματα υποχωρούν.
Αυτός ο κόσμος που πολλοί θεωρούν ουτοπία υπάρχει ήδη, αλλά απειλείται: από τους βομβαρδισμούς της Τουρκίας, στην οποία το Ηνωμένο Βασίλειο πουλά όπλα, και από τις συγκεντρωτικές τάσεις της νέας ηγεσίας της Συρίας. Η επιβίωσή του, ακόμη και ως ιδέα, εξαρτάται από το αν οι γυναίκες παντού θα οργανωθούν, θα δημιουργήσουν συνελεύσεις και θα διεκδικήσουν χώρο.
Πληροφορίες: The Guardian
Διαβάστε επίσης:
Υπόθεση Έπσταϊν: 5,2 εκατ. σελίδες μπλοκάρουν την άμεση δημοσιοποίηση
Τα χιόνια έφτασαν στην Αττική, έκλεισε ο δρόμος για Πάρνηθα (βίντεο)
Με μαζικές διαγραφές φοιτητών η κυβέρνηση επιτίθεται στη δημόσια παιδεία
