Ο καρκίνος παχέος εντέρου και ορθού έχει αναδειχθεί στην κυριότερη αιτία θανάτου από καρκίνο σε άτομα ηλικίας κάτω των 50 ετών στις ΗΠΑ, σύμφωνα με νέα επιστημονικά δεδομένα. Το εύρημα αυτό καταγράφεται παρά τη συνολική πτωτική πορεία της θνησιμότητας από κακοήθειες στις νεότερες ηλικιακές ομάδες και προκύπτει από πρόσφατη μελέτη του American Cancer Society (ACS), η οποία δημοσιεύθηκε στο έγκριτο ιατρικό περιοδικό JAMA.
Ο καρκίνος του παχέος εντέρου συγκαταλέγεται στις συχνότερες κακοήθειες του πεπτικού συστήματος και χαρακτηρίζεται από βραδεία εξέλιξη, καθώς συχνά ξεκινά από προκαρκινικές αλλοιώσεις, όπως οι αδενωματώδεις πολύποδες. Για δεκαετίες θεωρούνταν νόσος που αφορά κυρίως μεγαλύτερες ηλικίες, ωστόσο τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αυξανόμενη συχνότητα εμφάνισης αλλά και θνησιμότητα σε νεότερους ενήλικες. Παράγοντες όπως η δυτικού τύπου διατροφή, η παχυσαρκία, η μειωμένη φυσική δραστηριότητα και πιθανές περιβαλλοντικές εκθέσεις διερευνώνται ως πιθανοί μηχανισμοί αυτής της μεταβολής. Η έγκαιρη διάγνωση μέσω προληπτικού ελέγχου και η αναγνώριση πρώιμων συμπτωμάτων θεωρούνται κρίσιμες για τη μείωση των απωλειών.
Οι Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής του Νοσοκομείου Αλεξάνδρα και της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Δρ. Μαρία Καπαρέλου, Καθηγήτρια Θεραπευτικής, Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής Θεοδώρα Ψαλτοπούλου και Καθηγητής Θεραπευτικής, Ογκολογίας και Αιματολογίας Θάνος Δημόπουλος, επισημαίνουν ότι η μελέτη ανέλυσε στοιχεία θανάτων από καρκίνο σε άτομα ηλικίας 0 έως 49 ετών για την περίοδο 1990–2023.
Η επεξεργασία των στοιχείων επικεντρώθηκε στις πέντε συχνότερες αιτίες θανάτου από καρκίνο, με χρήση ηλικιακά προσαρμοσμένων δεικτών θνησιμότητας ανά 100.000 πληθυσμού.
Τα βασικά ευρήματα
Συνολικά, τα αποτελέσματα κρίνονται θετικά, καθώς η συνολική θνησιμότητα από καρκίνο σε άτομα κάτω των 50 ετών μειώθηκε κατά 44% μέσα σε τρεις δεκαετίες, από 25,5 θανάτους ανά 100.000 το 1990 σε 14,2 το 2023.
Η πτώση αυτή αποδίδεται κυρίως στη σημαντική μείωση των θανάτων από καρκίνο του πνεύμονα, του μαστού, του εγκεφάλου και από λευχαιμία. Ο καρκίνος του πνεύμονα παρουσίασε τη μεγαλύτερη μέση ετήσια μείωση κατά την τελευταία δεκαετία, εξέλιξη που συνδέεται με τη μείωση του καπνίσματος και τη βελτίωση των διαθέσιμων θεραπειών.
Αντίθετα, ο καρκίνος ορθού και παχέος εντέρου αποτελεί την εξαίρεση. Από το 2005 και έπειτα, η θνησιμότητα στις ηλικίες κάτω των 50 αυξάνεται κατά μέσο όρο 1,1% ετησίως. Η συνεχής αυτή άνοδος οδήγησε τη συγκεκριμένη νόσο από την πέμπτη θέση στις αρχές της δεκαετίας του 1990 στην πρώτη θέση το 2023, γεγονός που προκαλεί έντονο προβληματισμό σε σύγκριση με τις μειώσεις άλλων συχνών καρκίνων.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και το γεγονός ότι περίπου τρία στα τέσσερα άτομα κάτω των 50 ετών διαγιγνώσκονται σε προχωρημένο στάδιο, στοιχείο που υποδηλώνει καθυστερημένη διάγνωση και περιορισμένη συμμετοχή σε προγράμματα screening. Σημειώνεται ότι οι ηλικίες 45–49 ετών αντιστοιχούν σχεδόν στο 50% των διαγνώσεων σε πληθυσμό κάτω των 50, ενισχύοντας τη σημασία της έναρξης προληπτικού ελέγχου από τα 45 έτη, όπως προβλέπουν πλέον οι κατευθυντήριες οδηγίες.
Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι ο καρκίνος παχέος εντέρου και ορθού δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται ως νόσος αποκλειστικά μεγαλύτερων ηλικιών. Η εντατικοποίηση της έρευνας για τα αίτια της αύξησης στις νεότερες γενιές, ιδιαίτερα σε άτομα γεννημένα μετά το 1950, κρίνεται αναγκαία, ενώ η ενημέρωση του κοινού και η ισότιμη πρόσβαση σε υπηρεσίες πρόληψης και έγκαιρης διάγνωσης παραμένουν καθοριστικοί παράγοντες για τη διάσωση ζωών.
Διαβάστε επίσης:
«Αρένες θανάτου» με σφραγίδα ΕΕ: Ηχηρή παρέμβαση του ΚΚΕ στην Κομισιόν για τη Βιολάντα
Σάλος με τις δηλώσεις της Νίκι Μινάζ για τον Τραμπ – «Είμαι η νούμερο 1 φαν του»
