Σε μια θάλασσα που μπορεί να κρύβει τεράστιο ορυκτό πλούτο αλλά και γεωπολιτικές διεκδικήσεις, η Ελλάδα βρίσκεται στην τελική ευθεία για έναν διαγωνισμό που δεν θα κρίνει μόνο τα επενδυτικά συμφέροντα αλλά και τη γεωστρατηγική της θέση.
Η ημερομηνία-ορόσημο είναι η 10η Σεπτεμβρίου, όταν λήγει η προθεσμία για τις προσφορές στα τέσσερα θαλάσσια blocks νότια της Κρήτης και της Πελοποννήσου. Εκεί συναντώνται τα συμφέροντα των αμερικανικών κολοσσών, οι φιλοδοξίες ελληνικών ομίλων αλλά και οι σκιές αμφισβήτησης από Τουρκία και Λιβύη.
Η «ασπίδα» των αμερικανικών κολοσσών
Η συμμετοχή εταιρειών όπως η Chevron ή η ExxonMobil δεν σημαίνει μόνο κεφάλαια και τεχνογνωσία. Αποτελεί και ασπίδα απέναντι στις γεωπολιτικές πιέσεις, στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι η ελληνική ΑΟΖ στηρίζεται από τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους.
Η Chevron έχει ήδη εκδηλώσει ενδιαφέρον για τρία blocks, ενώ στην εξίσωση βρίσκονται και η BP και η Eni, που μελετούν τα σεισμικά δεδομένα. Για την κυβέρνηση, η συμμετοχή τους θα είναι διπλή επιτυχία: ενεργειακή και διπλωματική.
Το παιχνίδι της κυβέρνησης και οι σκιές
Επισήμως, στόχος του ΥΠΕΝ είναι να έχει αναδειχθεί ανάδοχος έως το τέλος του 2025, ώστε να δρομολογηθούν οι πρώτες ερευνητικές γεωτρήσεις. Όμως, η πίεση για ταχύτητα δεν σημαίνει ότι υπάρχει και ουσιαστική στρατηγική.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη επενδύει επικοινωνιακά στο αφήγημα της «μεγάλης επιστροφής» στο upstream, την ώρα που η χώρα:
- παραμένει με μόνο τον Πρίνο σε παραγωγή,
- βλέπει κοίτασμα όπως το Κατάκολο να επιστρέφουν στο Δημόσιο,
- και κινείται με συνεχείς παρατάσεις σε Ιόνιο και Κρήτη.
Η απουσία πρόβλεψης για το πώς θα διασφαλιστεί η περιβαλλοντική ισορροπία, η διεθνής νομιμότητα και η χρηματοδότηση μεγάλων projects δημιουργεί ανησυχία ότι το «μεγάλο παιχνίδι» μπορεί να παιχτεί χωρίς την Ελλάδα στο τιμόνι.
Ο κίνδυνος να χάσουμε το τρένο
Η έκβαση του διαγωνισμού δεν θα κρίνει μόνο τις έρευνες υδρογονανθράκων αλλά και το πώς θα τοποθετηθεί η χώρα στον ενεργειακό χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου.
Αν η κυβέρνηση δεν έχει σχέδιο πέρα από την προσδοκία ότι «οι Αμερικανοί θα μας σώσουν», τότε το καμπανάκι είναι ηχηρό: κινδυνεύουμε να χάσουμε μια ιστορική ευκαιρία, αφήνοντας άλλους να διαμορφώσουν το μέλλον μας.
