Στο κέντρο της Καλαμάτας, ένας τοίχος πολυκατοικίας μετατράπηκε σε καμβά διεθνούς εμβέλειας. Το έργο δεν λειτουργεί απλώς ως αισθητική παρέμβαση, αλλά ως αφήγηση ταυτότητας μιας πόλης που συνομιλεί με την ιστορία, τη μνήμη και το παρόν της.
Η τοιχογραφία «Καλαμάτα» του Κλεομένη Κωστόπουλου είναι το μοναδικό ελληνικό έργο που συμμετέχει στη διεκδίκηση του τίτλου Best Mural of the World 2025 από τον θεσμό Street Art Cities, έχοντας ήδη αναδειχθεί πρώτο παγκοσμίως για τον Νοέμβριο.
Ένα ελληνικό έργο στη διεθνή σκηνή
Η πλατφόρμα Street Art Cities διαχειρίζεται δεκάδες χιλιάδες τοιχογραφίες σε χιλιάδες πόλεις παγκοσμίως. Όπως εξηγεί ο δημιουργός της τοιχογραφίας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ: «Η συγκεκριμένη πλατφόρμα (σ.σ. το Street Art Cities) διαχειρίζεται γύρω στις 80.000-85.000 τοιχογραφίες παγκοσμίως, σε περίπου 2.000 πόλεις. Με προσέγγισαν και με ρώτησαν αν θα ήθελα να συμμετέχει το έργο μου στον διαγωνισμό που αναδεικνύει το καλύτερο έργο κάθε μήνα, για τον Νοέμβριο». Η ψηφοφορία ανέδειξε την «Καλαμάτα» πρώτη παγκοσμίως για τον Νοέμβριο, εξασφαλίζοντας αυτόματα συμμετοχή στον τελικό θεσμό για το 2025.
Από τη ζωγραφική στη δημόσια τέχνη
Ο Κλεομένης Κωστόπουλος δεν ξεκίνησε ως street artist. Δηλώνει ζωγράφος, με σπουδές στην Αθήνα, πολυετή παρουσία στη Γερμανία και επιστροφή στην Πάτρα. Εκεί ίδρυσε τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό Art in Progress και τα φεστιβάλ Re-culture και ArtWalk.
Όπως σημειώνει: «Έχουμε πραγματοποιήσει 78 μεγάλης κλίμακας τοιχογραφίες στην Πάτρα. Ίσως πρόκειται για ένα από τα πιο αναγνωρισμένα φεστιβάλ στην Ευρώπη και τον υπόλοιπο κόσμο».
Η προσωπική του ενασχόληση με τις τοιχογραφίες ξεκίνησε το 2018, ύστερα από χρόνια παρατήρησης της διαδικασίας μέσα από το φεστιβάλ.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Γιατί η Καλαμάτα «φορά» την Κάλλας
Το έργο δημιουργήθηκε έπειτα από συνεργασία με τον Δήμο Καλαμάτας. Στόχος δεν ήταν ένα απλό πορτρέτο, αλλά η αποτύπωση της ίδιας της πόλης. «Σεβόμενος απόλυτα τον δημόσιο χώρο και το γεγονός ότι η πόλη έμπαινε στη διαδικασία να αποκτήσει για πρώτη φορά τοιχογραφία σε ένα τόσο κεντρικό σημείο, ήθελα να ενασχοληθώ με το ίδιο το πρόσωπο της πόλης. Να απεικονίσω την ίδια την Καλαμάτα».
Η Μαρία Κάλλας επιλέχθηκε ως συμβολικό όχημα: γυναικεία μορφή, διεθνής αναγνωρισιμότητα, σύνδεση με την Ελλάδα και την εξωστρέφεια της πόλης. Ο δημιουργός ξεκαθαρίζει ότι: «Δεν είναι ένα πορτρέτο της Κάλλας, αλλά ένα πορτρέτο της Καλαμάτας».
Συμβολισμοί ζωής, μνήμης και απώλειας
Η τοιχογραφία ενσωματώνει στοιχεία ζωής και θανάτου, φύσης και ανθρώπινης παρουσίας. Στον βυθό της θάλασσας απεικονίζεται να κολυμπά ο επιχειρηματίας Παπαδημητρίου, που συνέδεσε το όνομά του με τα τοπικά προϊόντα της πόλης και έφυγε πρόωρα από τη ζωή. Το ίδιο το κτίριο, όπως εξηγείται, συνδέεται βιωματικά με αυτή την ιστορία.
Τα δέντρα στο φόντο έχουν αραιή φυλλωσιά, παραπέμποντας σε «τραγικό στοιχείο». Τα πουλιά σχηματίζουν έναν κύκλο ζωής, από το κελάηδισμα έως το κοράκι. Η επιλογή της εικόνας της Κάλλας είναι συνειδητά λιγότερο εξιδανικευμένη, πιο ανθρώπινη. Το φόρεμα παραπέμπει στα αγροτικά προϊόντα και την παραγωγική ταυτότητα της περιοχής, όπως μεταδίδουν τα Reuters, BBC σε σχετικά αφιερώματα για τη σύγχρονη τέχνη στον δημόσιο χώρο.
Μια διάκριση με πολιτιστικό μήνυμα
Η δημιουργία ξεκίνησε στα τέλη Οκτωβρίου και ολοκληρώθηκε τον Νοέμβριο, με διακοπές λόγω καιρού. Ακολούθησε η διεθνής διάκριση και η συμμετοχή στη μεγάλη ψηφοφορία του 2025.
Ωστόσο, ο ίδιος δίνει έμφαση όχι μόνο στη βράβευση, αλλά στο ευρύτερο ζήτημα της ελληνικής σύγχρονης τέχνης: «Η σύγχρονη τέχνη στην Ελλάδα είναι αόρατη». Υπενθυμίζει ότι μόλις το 3% των ευρωπαϊκών κονδυλίων κατευθύνεται στον σύγχρονο πολιτισμό και καταλήγει: «Δεν ζητάμε ανδριάντες. Ζητάμε να γίνουμε ορατοί».
Διαβάστε επίσης:
Εξεταστική ΟΠΕΚΕΠΕ: Ερωτήσεις Ζωή με κάλυψη «γαλάζιων» για πιθανές ευθύνες Τσίπρα
Η νέα κούρσα για το διάστημα: Ρωσία και ΗΠΑ σχεδιάζουν πυρηνικούς σταθμούς στη Σελήνη
Στο Ιράν θα απαγχονίσουν τον Ερφάν Σολτάνι για Μοχαρέμπε – «Πόλεμο κατά του Θεού»
