Καταιγιστικές εξελίξεις αναμένονται στην υπόθεση πιθανής κακοδιαχείρισης ευρωπαϊκών κονδυλίων για έργο ανακύκλωσης στη χώρα μας. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Politico, η Ευρωπαϊκή Ένωση διερευνά αν υπήρξε κακοδιαχείριση τουλάχιστον 11,9 εκατ. ευρώ που διατέθηκαν σε έργο της ελληνικής εταιρείας ΤΕΧΑΝ.
Η έρευνα αυτή έρχεται να «κουμπώσει» με την πιο πρόσφατη έκθεση της Κομισιόν, η οποία καταγράφει με μελανά χρώματα την πορεία της Ελλάδας στον τομέα της ανακύκλωσης.
Πολύ κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ
Η Ελλάδα παραμένει ουραγός στην κυκλική χρήση υλικών. Ενώ το 2022 το ποσοστό είχε φτάσει στο 6,3%, το 2023 έπεσε στο 5,2%, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 11,8%.
Εξαίρεση αποτελεί μόνο η ανακύκλωση ορυκτών αποβλήτων και κατεδαφίσεων, όπου η χώρα μας «αγγίζει» το 99,6%, πολύ πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ (79,8%).
Αστικά απόβλητα και στόχοι που δεν πιάνονται
Στον τομέα των αστικών αποβλήτων, η εικόνα είναι απογοητευτική:
- Το ποσοστό ανακύκλωσης το 2021 ήταν 17%, έναντι 49% στην ΕΕ.
- Η υγειονομική ταφή παραμένει η κυρίαρχη μέθοδος, με 80% των απορριμμάτων να καταλήγουν σε χωματερές.
- Η αποτέφρωση είναι σχεδόν ανύπαρκτη (μόλις 2%).
Η Κομισιόν προειδοποιεί ότι η Ελλάδα κινδυνεύει να μην πετύχει τους στόχους για ανακύκλωση αστικών αποβλήτων και συσκευασιών, αλλά και για τον περιορισμό της ταφής στο 10% έως το 2035.
Συσκευασίες σε πτώση
Τα στοιχεία δείχνουν και άλλη μια ανησυχητική τάση:
- Το συνολικό ποσοστό ανακύκλωσης συσκευασιών ήταν γύρω στο 60% ως το 2019.
- Το 2022 έπεσε κατακόρυφα στο 43%, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 65%.
Πλαστικό, γυαλί, αλουμίνιο και ξύλο μένουν πολύ πίσω από τους ευρωπαϊκούς στόχους.
Πρόστιμα δεκάδων εκατομμυρίων
Η Ελλάδα πληρώνει ακριβά την αδράνεια. Από το 2014 έως σήμερα, η χώρα έχει καταβάλει 72 εκατ. ευρώ σε πρόστιμα για παράνομους ΧΥΤΑ, ενώ άλλα 72 εκατ. ευρώ έχουν επιβληθεί λόγω κακής διαχείρισης επικίνδυνων αποβλήτων.
Η επόμενη μέρα
Η Κομισιόν ζητά άμεσες λύσεις:
- Κλείσιμο παράνομων χωματερών,
- Ενίσχυση της χωριστής συλλογής,
- Επέκταση ανταποδοτικών συστημάτων (π.χ. επιστροφή συσκευασιών).
Η Ελλάδα έχει θεσπίσει φόρο ταφής (20 ευρώ/τόνο από το 2022, με προοπτική τα 55 ευρώ/τόνο το 2027), αλλά προς το παρόν δεν αρκεί για να αλλάξει την εικόνα.
