Η ραγδαία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) συνοδεύεται από έναν αυξανόμενο προβληματισμό για ένα δίκτυο «κυκλικών» οικονομικών συμφωνιών μεταξύ των κολοσσών του κλάδου, οι οποίες εγείρουν φόβους για την οικονομική σταθερότητα του τομέα και παραλληλισμούς με τη φούσκα του dot-com στα τέλη της δεκαετίας του ’90.
Αυτό που αρχικά φαίνεται ως υγιή έσοδα από πωλήσεις, υποστηρίζουν αναλυτές, ενδέχεται να είναι στην πραγματικότητα «το ίδιο απόθεμα χρημάτων που κινείται κυκλικά» μεταξύ των εταιρειών, πολλές από τις οποίες εξακολουθούν να είναι ζημιογόνες.
Το φαινόμενο περιλαμβάνει συμφωνίες όπου οι κατασκευαστές τσιπ (όπως η Nvidia), οι πάροχοι cloud (όπως η Oracle ή η CoreWeave) και οι εταιρείες μοντέλων ΤΝ (όπως η OpenAI και η xAI) αλληλοσυνδέονται με επενδύσεις και δεσμεύσεις αγορών.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η συμφωνία όπου η Nvidia συμφώνησε να επενδύσει έως και $100 δισεκατομμύρια στην OpenAI για την κατασκευή κέντρων δεδομένων, με την OpenAI να δεσμεύεται με τη σειρά της να γεμίσει αυτά τα κέντρα με τσιπ της Nvidia. Παρόμοιες συμφωνίες έχουν συναφθεί μεταξύ της OpenAI και της AMD (με την OpenAI να γίνεται σημαντικός μέτοχος) και της OpenAI με την Oracle ($300 δισ. για data centers), η οποία με τη σειρά της αγοράζει τσιπ από τη Nvidia.
Οι αναλυτές εστιάζουν σε δύο κύριους κινδύνους:
Τεχνητή Διόγκωση Εσόδων: Ο πρώτος φόβος είναι ότι αυτές οι συμφωνίες διογκώνουν τεχνητά τα έσοδα των εταιρειών, παραπλανώντας τους επενδυτές. Ο Paulo Carvao από τη Σχολή Kennedy του Χάρβαρντ σχολίασε πως, ενώ οι σημερινές εταιρείες έχουν «απτά προϊόντα», οι δαπάνες τους «εξακολουθούν να ξεπερνούν τη δημιουργία εσόδων», θυμίζοντας τις κυκλικές συμφωνίες διαφήμισης της εποχής dot-com.
Αύξηση Συστημικού Κινδύνου: Ο δεύτερος και πιο σοβαρός φόβος είναι η αύξηση του συστημικού κινδύνου. Οι στενές οικονομικές σχέσεις, όπου μια εταιρεία (π.χ. Nvidia) είναι και προμηθευτής και μέτοχος ενός πελάτη (π.χ. OpenAI), σημαίνει ότι μια αποτυχία σε ένα σημείο της αλυσίδας θα έχει διπλό πλήγμα σε άλλα σημεία, καθώς η Nvidia θα έχανε ταυτόχρονα έναν μεγάλο πελάτη και την επένδυσή της.
Ωστόσο, η επικρατέστερη άποψη είναι ότι αυτές οι συμφωνίες μοιάζουν περισσότερο με «χρηματοδότηση προμηθευτή» (vendor finance), παρά με την παράνομη «κυκλική διακίνηση» (round-tripping) της εποχής dot-com.
Η Nvidia, ως η πολυτιμότερη εταιρεία με το χαμηλότερο κόστος κεφαλαίου, χρησιμοποιεί τη δύναμή της για να χρηματοδοτήσει πελάτες όπως η OpenAI, οι οποίοι είναι μη εισηγμένοι και έχουν μεγαλύτερους κεφαλαιακούς περιορισμούς, προκειμένου να ανταποκριθούν στην «έντονη και επιταχυνόμενη» ζήτηση για δυνατότητες ΤΝ.
Στην ουσία, οι εταιρείες ΤΝ «δανείζονται χρήματα» (χρησιμοποιούν μόχλευση) για να διπλασιάσουν το ριψοκίνδυνο στοίχημά τους στην ίδια την τεχνολογία ΤΝ. Ταυτόχρονα, επενδύοντας σε πολλούς παίκτες (όπως η Nvidia σε OpenAI και xAI), οι εταιρείες προσπαθούν να διαφοροποιήσουν τον κίνδυνο έναντι της αποτυχίας μιας συγκεκριμένης ανταγωνίστριας.
Το συμπέρασμα παραμένει πως η ΤΝ είναι η πιο οικονομικά ελπιδοφόρα τεχνολογία, αλλά αυτές οι κυκλικές δομές καθιστούν το συνολικό οικοσύστημα πιο ευάλωτο σε μια ενδεχόμενη κατάρρευση της ίδιας της αγοράς ΤΝ, συνδέοντας άρρηκτα τις τύχες των τεχνολογικών κολοσσών.
Διαβάστε επίσης:
ΗΠΑ: Η πλειοψηφία υπέρ αναγνώρισης παλαιστινιακού κράτους
Μακρόν για Λούβρο: Σειρά μέτρων για τον εκσυγχρονισμό της ασφαλείας του μουσείου
Ιαπωνία: Ντράμερ της heavy metal η νέα πρωθυπουργός (βίντεο)
