Η κλιματική αλλαγή δεν κάνει διακρίσεις, όμως οι φτωχότεροι πληθυσμοί είναι αυτοί που πληρώνουν το βαρύτερο τίμημα. Σύμφωνα με νέα έκθεση του ΟΗΕ, σχεδόν το 80% του παγκόσμιου πληθυσμού –δηλαδή περίπου 900 εκατομμύρια άνθρωποι, ζει πλέον σε περιοχές που πλήττονται άμεσα από ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως καύσωνες, ξηρασίες και πλημμύρες.
Ο μεταβατικός επικεφαλής του Προγράμματος Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (PNUD), Χαολιάνγκ Σου, προειδοποίησε ότι στην επερχόμενη COP30 στη Βραζιλία, «οι ηγέτες του κόσμου πρέπει να δουν τη δράση για το κλίμα ως δράση κατά της φτώχειας». Ωστόσο, οι αριθμοί αποκαλύπτουν ένα παγκόσμιο έλλειμμα πολιτικής βούλησης.
Η φτώχεια «συναντά» την υπερθέρμανση
Η κοινή έρευνα του PNUD και της Οξφόρδης (OPHI) δείχνει ότι 1,1 δισεκατομμύριο άνθρωποι ζούσαν το 2024 σε κατάσταση πολυδιάστατης φτώχειας, χωρίς πρόσβαση σε βασικά αγαθά όπως νερό, ηλεκτρικό ρεύμα, εκπαίδευση και ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.
Ανάμεσά τους, τα μισά είναι παιδιά.
Στην Αφρική και τη Νότια Ασία, δύο περιοχές που ήδη παλεύουν με ακραία φτώχεια, οι συνέπειες της υπερθέρμανσης του πλανήτη είναι καταστροφικές.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, 565 εκατομμύρια φτωχοί ζουν στην υποσαχάρια Αφρική και 390 εκατομμύρια στη Νότια Ασία — περιοχές που πλήττονται πιο έντονα από τις πλημμύρες, τη ξηρασία και την ατμοσφαιρική ρύπανση.
Το 99% των φτωχών στη Νότια Ασία απειλείται από την κλιματική κρίση
Η έκθεση επισημαίνει ότι το 99,1% των φτωχών κατοίκων της Νότιας Ασίας εκτίθεται σε τουλάχιστον έναν κλιματικό κίνδυνο.
Περισσότεροι από 600 εκατομμύρια άνθρωποι υποφέρουν από ακραία ζέστη, ενώ εκατοντάδες εκατομμύρια βιώνουν μόλυνση, πλημμύρες ή ξηρασία.
«Η αλληλεπικάλυψη της φτώχειας και των κλιματικών κινδύνων είναι ξεκάθαρα παγκόσμιο πρόβλημα», αναφέρει χαρακτηριστικά το κείμενο του ΟΗΕ.
Παρά τις προειδοποιήσεις, οι πολιτικές δεσμεύσεις παραμένουν ασαφείς, ενώ η παγκόσμια κοινότητα φαίνεται να κινείται πιο αργά από τον ρυθμό με τον οποίο ο πλανήτης υπερθερμαίνεται.
Από τα λόγια στη δράση ή στην αδράνεια;
Η έκθεση τονίζει ότι η θερμοκρασία της Γης έχει ήδη αυξηθεί κατά 1,4°C σε σχέση με τον 19ο αιώνα και καλεί σε άμεση, συντονισμένη δράση.«Πρέπει να περάσουμε από την περιγραφή στην ταχεία δράση», αναφέρει χαρακτηριστικά το PNUD.
Ωστόσο, όπως σχολιάζουν αναλυτές, οι διεθνείς δεσμεύσεις συχνά εξαντλούνται σε ρητορικές δηλώσεις, ενώ η χρηματοδότηση για πράσινες πολιτικές παραμένει ανεπαρκής.
Οι ανισότητες βαθαίνουν και οι φτωχότεροι μένουν αβοήθητοι απέναντι στα ακραία φαινόμενα, χωρίς υποδομές, πρόληψη ή αντιπλημμυρική προστασία.
Η νέα φτώχεια της εποχής του κλίματος
Η οικογένεια του Ρικάρδο, που ζει στη Βολιβία με 19 άτομα σε ένα μικρό σπίτι χωρίς νερό ή σχολείο για τα παιδιά, είναι το ανθρώπινο πρόσωπο πίσω από τα νούμερα. Δεν πρόκειται απλώς για στατιστικές: είναι μια ζωή εγκλωβισμένη στη φτώχεια και στην περιβαλλοντική απειλή, χωρίς προοπτική διαφυγής.
Πολιτική ευθύνη και παγκόσμια ανισότητα
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι αν δεν υπάρξει ριζική αλλαγή πολιτικής, η κλιματική κρίση θα ενισχύσει τη φτώχεια, θα προκαλέσει μεταναστευτικά κύματα και θα οδηγήσει σε νέες γεωπολιτικές εντάσεις. Η Ευρώπη και οι ανεπτυγμένες χώρες δεν μπορούν να μένουν θεατές: το μήνυμα του ΟΗΕ είναι σαφές, «κανείς δεν μένει αλώβητος».
Διαβάστε επίσης:
Σήμερα η συνάντηση Τραμπ – Ζελένσκι στον Λευκό Οίκο μετά το τηλεφώνημα με Πούτιν
Ακριβά φάρμακα: Η εύκολη μεταρρύθμιση που κοστίζει στους ασθενείς
