Η Τεχνητή Νοημοσύνη μοιάζει πανταχού παρούσα, σχεδόν σαν Θεός. Από το ποιος θα σκοτωθεί στον πόλεμο μέχρι τι μουσική θα ακούσουμε, πώς θα κινηθεί το χρηματιστήριο ή ποιοι φίλοι μας ταιριάζουν, όλο και περισσότερες αποφάσεις φαίνεται να περνούν μέσα από τα φίλτρα της. Τώρα που βρήκαμε κάποιον να «λατρεύουμε», τι τα θέλουμε τα βιβλία; Ο νέος Θεός υποτίθεται ότι ξέρει. Κάτι θυμίζει αυτό… Τον παλιό Θεούλη, των σκοτεινών χρόνων, που κι αυτός «ήξερε», άλλα ήρθε ο Νίτσε (ένας πολύ διαβασμένος) και τον «σκότωσε». Και τότε, στα σκοτεινά χρόνια, γεννήθηκε μια νέα εφεύρεση: η τυπογραφία, η τέχνη του να τυπώνεις γρήγορα και μαζικά βιβλία, που μας βοήθησε να βγούμε από την πλάνη του «παππούλη με τα μούσια στον ουρανό».
Σήμερα όμως; Όπως στον Μεσαίωνα οι πολλοί άφηναν τον Θεό (ή μάλλον το ιερατείο) να αποφασίζει για αυτούς, ενώ ελάχιστοι, οι ανήσυχοι, διάβαζαν, μελετούσαν και ερευνούσαν, έτσι και τώρα. Οι μάζες εναποθέτουν τις αποφάσεις τους στον νέο Θεό και στο νέο «ιερατείο» των εταιρειών ΑΙ, που απειλούν να οδηγήσουν κράτη και ανθρώπους σε μια μορφή νοητικής υποτέλειας και υστέρησης.
Κι όμως! Η Τ.Ν. δεν αποφασίζει. Απλώς επιλύει προβλήματα: άλλοτε σωστά, άλλοτε κάνοντας χοντρά και μοιραία λάθη. Εκεί που για αιώνες μαθαίναμε να ψαρεύουμε, ήρθαν λίγες εταιρείες και μας σερβίρουν τα ψάρια στο πιάτο, πολλαπλασιάζοντάς τα σχεδόν βιβλικά. Όπως πάντα, κάθε «ιερατείο» εμφανίζεται με τα καλύτερα «δώρα», όπως ο Δούρειος Ίππος των Δαναών: «Σκεφτόμαστε εμείς για σένα, δεν χρειάζεται να κουράζεσαι». Όμως η απόφαση είναι αυτό που μας καθιστά ανθρώπους. Μόνο η απόφαση δίνει νόημα στη ζωή. Μια ζωή όπου το μηχάνημα λύνει τα πάντα για εμάς είναι, τελικά, μια ζωή χωρίς νόημα.
Η απόφαση ανήκει πάντοτε στον άνθρωπο. Και η απόφαση απαιτεί γνώση και διάκριση, αρετές που παραδίδουμε όλο και πιο εύκολα στις πλατφόρμες. Πάνω απ’ όλα όμως, η απόφαση απαιτεί αυτογνωσία. Κάποιος που δεν γνωρίζει τον εαυτό του σε βάθος, πώς μπορεί να ξέρει τι όντως θέλει; Κάποιος που δεν έχει γνωρίσει τους φόβους ή τις επιθυμίες του σε βάθος, πώς θα ξέρει αν η απόφασή του είναι δική του ή αποτέλεσμα επηρεασμού; Μόνον ένας ρηχός άνθρωπος εκχωρεί με ευκολία τις αποφάσεις του στην εκάστοτε μόδα, φυσική ή τεχνητή. Άρα, το ταξίδι της αυτογνωσίας απαιτεί ανάγνωση βιβλίων που γράφτηκαν από ανθρώπους που ταξίδεψαν μέσα τους και μας δίνουν πολύτιμες πληροφορίες για το δικό μας ταξίδι και για τις δικές μας αποφάσεις.
Από αυτήν την άποψη το βιβλίο δεν είναι πολυτέλεια· είναι πράξη αντίστασης. Είναι αφορμή για να αναμετρηθείς με τον εσώτερό σου δαίμονα, τον δικό σου προσωπικό Θεό, εκείνον που πραγματικά αποφασίζει. Από την άλλην όμως, μήπως η τέχνη της απόφασης είναι πολυτέλεια; Πάντα ήταν. Πάντα λίγοι διάβαζαν τα σπουδαία, και ακόμη λιγότεροι μετέτρεπαν την ανάγνωση σε τέχνη λήψης αποφάσεων.
Οπότε για να μην πιστεύεις, διάβασε και Αποφάσισε!
