Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, που έχει προκαλέσει σοβαρούς κραδασμούς στο κυβερνητικό στρατόπεδο, αποκάλυψε όχι μόνο αδυναμίες στον έλεγχο των επιδοτήσεων αλλά και την απουσία θεσμικών αντανακλαστικών από το ελληνικό κράτος, το οποίο φαίνεται πως χρειάζεται… ευρωπαϊκή ενίσχυση για να λειτουργήσει αποτελεσματικά. Κι αυτή η ενίσχυση ακούει στο όνομα Λάουρα Κοβέσι.
Γράφει ο Χρήστος Μυτιλινιός
Η Ρουμάνα Γενική Ευρωπαία Εισαγγελέας και πρώην εισαγγελέας κατά της διαφθοράς στη χώρα της, έχει χτίσει ένα ευρωπαϊκό προφίλ άτεγκτης και ανεξάρτητης λειτουργού. Στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO), έχει ήδη ξεκινήσει δεκάδες έρευνες για κακοδιαχείριση ευρωπαϊκών κονδυλίων, και στην Ελλάδα η «υπογραφή» της φέρει ειδικό βάρος.
Ποιοι είναι οι εισαγγελείς της Κοβέσι στην Αθήνα
Στην ελληνική υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας υπηρετούν δέκα εισαγγελείς, οι οποίοι επιλέγονται αρχικά από το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο, αλλά τελικώς εγκρίνονται από την ίδια την Κοβέσι και το “κολλέγιο” των 27 Ευρωπαίων Εισαγγελέων.
Μέχρι πρότινος επικεφαλής ήταν ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Λάμπρος Σοφουλάκης, ο οποίος αποχώρησε από τη Δικαιοσύνη λόγω ορίου ηλικίας. Πιθανή διάδοχός του θεωρείται η Αντεισαγγελέας ΑΠ Ελένη Καρκαμπούνα.
Το σχήμα συμπληρώνουν:
- Εισαγγελείς Εφετών: Ευγενία Κυβέλου, Ελένη Σίσκου, Καλλιόπη Νταγιάντα
- Εισαγγελείς Πρωτοδικών: Χαρίκλεια Θάνου, Διονύσης Μουζάκης, Πόπη Παπανδρέου, Θωμαή Εμμανουηλίδου, Σταυρούλα Δούση, Αντωνία Γεωργίου
Πρόκειται για ένα επιτελείο που λειτουργεί παράλληλα – και ενίοτε κόντρα – με την εγχώρια θεσμική αδράνεια, επιφορτισμένο με τη διερεύνηση υποθέσεων διασπάθισης ευρωπαϊκών πόρων.
Η κυβέρνηση προσέφυγε στην Κοβέσι, όταν οι μηχανισμοί της δεν επαρκούσαν
Είναι ενδεικτικό ότι στην περίπτωση του ΟΠΕΚΕΠΕ, η διερεύνηση προχώρησε ουσιαστικά μόνον όταν ενεπλάκη η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Η διαβίβαση του φακέλου έγινε μεν από την κυβέρνηση – πράγμα θετικό – αλλά σε μια φάση που η πολιτική πίεση είχε ήδη κορυφωθεί και οι δημόσιες καταγγελίες για πολυετή διαχειριστικά ελλείμματα δεν μπορούσαν πλέον να αγνοηθούν.
Το αποτέλεσμα; Πέντε κυβερνητικές παραιτήσεις, εσωτερικοί κραδασμοί και εκτεταμένες έρευνες για πλασματικές δηλώσεις και παράτυπες πληρωμές. Η πραγματική λογοδοσία, όμως, παραμένει ζητούμενο – και αν δεν υπήρχε η Κοβέσι και η ομάδα της, ίσως τίποτα να μην είχε φτάσει ως εδώ.
Η υπόσχεση της διαφάνειας περνά από το εξωτερικό
Το ερώτημα που μένει μετέωρο είναι γιατί η ελληνική Δικαιοσύνη και οι ελεγκτικοί μηχανισμοί δεν μπόρεσαν να αποτρέψουν ή να εντοπίσουν εγκαίρως το κύκλωμα στον ΟΠΕΚΕΠΕ, το οποίο φέρεται να λειτουργούσε για χρόνια. Αν χρειάζεται κάθε φορά η μεσολάβηση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για να κινηθεί το κράτος, τότε μάλλον το πρόβλημα είναι βαθύτερο.
Η Λάουρα Κοβέσι έχει αποδείξει πως δεν λογαριάζει πολιτικό κόστος ή κυβερνητικές ισορροπίες. Η παρουσία της στην ελληνική σκηνή, έστω και έμμεση, λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η ευρωπαϊκή εποπτεία μπορεί να είναι τελικά ο πιο αξιόπιστος θεσμικός αντίλογος στις τοπικές παθογένειες.
Κι αυτό, είναι κάτι που ούτε η κυβέρνηση ούτε η αντιπολίτευση μπορούν πια να προσπεράσουν.
