Σε μια κίνηση που αναδιατάσσει τον παγκόσμιο διπλωματικό χάρτη, ο Ντόναλντ Τραμπ παρουσίασε από το βήμα του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ το «Board of Peace» (Συμβούλιο Ειρήνης). Το νέο αυτό σχήμα, το οποίο τελεί υπό τον άμεσο και ισόβιο έλεγχο του Αμερικανού προέδρου, προβάλλεται ως ένας εναλλακτικός μηχανισμός επίλυσης διεθνών κρίσεων, με σαφή πρόθεση να ανταγωνιστεί —και σε ορισμένες περιπτώσεις να υποκαταστήσει— τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών. Παρά τις θριαμβευτικές δηλώσεις του Τραμπ ότι «όλοι θέλουν να συμμετέχουν», η σύνθεση των παρευρισκόμενων στη σκηνή του Νταβός αποκάλυψε μια βαθιά διαίρεση μεταξύ της Ουάσινγκτον και των παραδοσιακών δυτικοευρωπαϊκών συμμάχων της.
Το «εισιτήριο» του ενός δισεκατομμυρίου και οι συμμετέχοντες
Η συμμετοχή στο νέο Συμβούλιο συνοδεύεται από ένα πρωτοφανές οικονομικό φίλτρο ισχύος, καθώς η απόκτηση μόνιμης έδρας κοστολογείται στο ένα δισεκατομμύριο δολάρια. Το στοιχείο αυτό, που μετατρέπει τη διπλωματία σε ένα κλειστό «κλαμπ» ισχυρών, οδήγησε σε μια γεωγραφικά ανισομερή εκπροσώπηση. Συνολικά υπέγραψαν λιγότερες από 20 χώρες, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να παραμένει επιδεικτικά απούσα, με μοναδικές εξαιρέσεις την Ουγγαρία του Βίκτορ Όρμπαν και τη Βουλγαρία. Στην πρώτη γραμμή βρέθηκαν ηγέτες και εκπρόσωποι από την Τουρκία, τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, την Αργεντινή, το Αζερμπαϊτζάν και το Κοσσυφοπέδιο, σχηματίζοντας έναν άξονα χωρών που φαίνονται διατεθειμένες να ακολουθήσουν την προσωπική στρατηγική του Αμερικανού προέδρου.
Η «απελευθέρωση» της Βενεζουέλας και το μερίδιο του πετρελαίου
Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του, ο Ντόναλντ Τραμπ δεν περιορίστηκε στα θέματα της ειρήνευσης, αλλά προχώρησε σε έναν απολογισμό της «σκληρής ισχύος» των ΗΠΑ. Ανακοίνωσε τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο και την ανατροπή του καθεστώτος στη Βενεζουέλα, εξαίροντας την ισχύ του αμερικανικού στρατού. Η αναφορά του, ωστόσο, απέκτησε γρήγορα οικονομική χροιά, καθώς αποκάλυψε ότι αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες επιθεωρούν ήδη τις εγκαταστάσεις στη χώρα της Λατινικής Αμερικής. Σύμφωνα με τον Τραμπ, οι ΗΠΑ και η Βενεζουέλα ελέγχουν πλέον το 62% των παγκόσμιων αποθεμάτων πετρελαίου, μια εξέλιξη που, όπως υποστήριξε, καθιστά τον κόσμο «πλουσιότερο και ασφαλέστερο».
Η σκιά του Πούτιν και το ουκρανικό μέτωπο
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η αποκάλυψη ότι στο Συμβούλιο Ειρήνης έχει προσκληθεί και ο Βλαντίμιρ Πούτιν, με τη ρωσική πλευρά να δηλώνει πως «μελετά» την πρόταση. Η εξέλιξη αυτή, σε συνδυασμό με τη συμμετοχή του Μπενιαμίν Νετανιάχου, εντείνει την ανησυχία στο Κίεβο. Ο Τραμπ επανέλαβε την πεποίθησή του ότι Ρωσία και Ουκρανία βρίσκονται «κοντά σε συμφωνία», ενώ κατέστησε σαφές ότι η Ευρώπη και το ΝΑΤΟ οφείλουν να αναλάβουν το κύριο βάρος της οικονομικής στήριξης της Ουκρανίας, μετατοπίζοντας την αμερικανική ευθύνη προς τους συμμάχους.
Η αμφισβήτηση της διεθνούς έννομης τάξης
Το «Board of Peace» εκλαμβάνεται από πολλούς αναλυτές ως η κορύφωση της προσπάθειας του Τραμπ να προβάλει τον εαυτό του ως τον απόλυτο διεθνή ρυθμιστή, παρακάμπτοντας θεσμούς όπως ο ΟΗΕ, τους οποίους κατηγορεί για αναποτελεσματικότητα. Η συμμετοχή του πρώην πρωθυπουργού της Βρετανίας, Τόνι Μπλερ, στο εκτελεστικό συμβούλιο για τη Γάζα προσδίδει έναν τόνο διεθνούς εμπειρίας στο εγχείρημα, ωστόσο η απουσία της Γαλλίας και του Ηνωμένου Βασιλείου υπογραμμίζει τον προβληματισμό για την υπονόμευση της συλλογικής ασφάλειας. Για τον Τραμπ, το Συμβούλιο αυτό είναι «το καλύτερο που σχηματίστηκε ποτέ», μια προσωπική πλατφόρμα ισχύος που φιλοδοξεί να αντικαταστήσει τη διπλωματία των κανόνων με τη διπλωματία των συναλλαγών.
Διαβάστε επίσης:
Το «αμερικανικό όνειρο» των Ευρωπαίων πεθαίνει παρά την αναδίπλωση Τραμπ για τη Γροιλανδία
Μερτς από το Νταβός: «Το δίκαιο του ισχυρού μάς οδηγεί στο χάος»
