Υπάρχουν θέματα που δεν επιστρέφουν ως πρώτη είδηση αλλά ως συνήθεια. Το Μακεδονικό, τις τελευταίες ημέρες, δείχνει να παίρνει αυτή την ύπουλη μορφή: όχι «σκίζω την Πρέσπα», όχι «επίσημη καταγγελία», αλλά ένα σενάριο πιο πονηρό και πιο επικίνδυνο για το μέλλον: διπλή ονοματολογία.
Η λογική είναι απλή: «Βόρεια Μακεδονία» εκεί που υποχρεούμαι (διεθνώς), «Μακεδονία» εκεί που με παίρνει (εσωτερικά). Και όταν κάτι το λες αρκετές φορές «στο σπίτι», στο τέλος ακούγεται σαν φυσικό και «έξω».
Αυτό ακριβώς ακουμπά το νέο επεισόδιο: ο πρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας, Χρίστιαν Μίτσκοσκι, δήλωσε ότι για εκείνον το όνομα «Μακεδονία» είναι «ιερό» και επικαλέστηκε δικαίωμα λόγου/έκφρασης, αφήνοντας να εννοηθεί ότι δεν δέχεται «λογοκρισία» στο πώς μιλά.
Η Αθήνα δεν απάντησε με διπλωματική ποίηση. Απάντησε με γλώσσα που μοιάζει με νομικό κείμενο: το ΥΠΕΞ επανέλαβε ότι το συνταγματικό όνομα είναι «Βόρεια Μακεδονία» και ότι «σε διεθνείς συμφωνίες δεν υπάρχουν de facto καταστάσεις», ενώ συνέδεσε ευθέως τις διμερείς σχέσεις και την ευρωπαϊκή πορεία των Σκοπίων με «αυστηρή συμμόρφωση» και καλή γειτονία.
Αν ψάχνεις τι «υφέρπει» εδώ, δεν είναι μια ατάκα. Είναι η προσπάθεια να στηθεί ένα νέο modus vivendi: να περάσει από “παραβίαση” σε “κανονικότητα”. Κι αυτό είναι το σημείο που πρέπει να χτυπήσει ένα cover story.
Μάχη για το ποιος γράφει την καθημερινότητα
Η Συμφωνία των Πρεσπών δεν κινδυνεύει μόνο από «μεγάλες» παραβιάσεις. Κινδυνεύει από τη μικρή τριβή που φθείρει το κείμενο: μια ομιλία, ένα λογότυπο, μια διοικητική φόρμα, ένα φυλλάδιο, ένα «Macedonia» που εμφανίζεται εκεί όπου κανείς δεν θα πάει δικαστικά για να το σβήσει.
Αυτό το παιχνίδι έχει δύο ακρογωνιαίους λίθους:
1. Γλωσσικό άλλοθι: «Εγώ μιλάω, δεν υπογράφω». Η ρητορική ότι είναι “freedom of speech” μεταφέρει τη συζήτηση από την πολιτική ευθύνη στη δήθεν προσωπική σφαίρα.
2. Διοικητική ομίχλη: «Εσωτερικά το λέμε όπως θέλουμε». Εκεί γεννιέται η διπλή ονοματολογία – και εκεί ακριβώς η Ελλάδα δείχνει ότι θέλει να το κόψει πριν γίνει «νέο normal». Με τη φράση περί «μη ύπαρξης de facto καταστάσεων», το ΥΠΕΞ ουσιαστικά λέει: αν το κάνετε “συνήθεια”, εμείς θα το κάνουμε “φρένο”.
Το «χαρτί» της Αθήνας: Ευρώπη
Το μήνυμα της Αθήνας δεν είναι μόνο συμβολικό. Είναι και εργαλειακό: «η εφαρμογή είναι ενιαία και καθολική» και η πρόοδος στις σχέσεις/η πορεία προς την ΕΕ προϋποθέτει συμμόρφωση.
Με απλά λόγια: το Μακεδονικό επιστρέφει όχι με στρατιωτική ένταση, αλλά με “ενταξιακή μόχλευση”. Και αυτό είναι πιο επίκαιρο από ποτέ, γιατί το 2026 τα Βαλκάνια θα έχουν ξανά στην ατζέντα τους το ερώτημα «ποιος προχωράει προς ΕΕ και με τι όρους». Η ΕΕ, ήδη από τις εκθέσεις της, κρατά τη Βόρεια Μακεδονία
“κολλημένη” στο ζήτημα των συνταγματικών αλλαγών που ζητά η Βουλγαρία (αναγνώριση βουλγαρικής μειονότητας) – άρα το ευρωπαϊκό μονοπάτι είναι ήδη στενό.
Και εδώ κρύβεται η πραγματική «ύπουλη» δυναμική: όταν μια χώρα αισθάνεται ότι «η Ευρώπη με σέρνει», ψάχνει εσωτερικά μια σημαία. Το όνομα είναι η πιο εύκολη σημαία. Φθηνή, άμεση, συναισθηματική.
Βόρεια Ελλάδα: “χώρος επιπτώσεων”
Όποιος νομίζει ότι αυτό είναι «παιχνίδι διπλωματών» δεν έχει μιλήσει με επιχειρηματία που πουλά προϊόν με brand «Μακεδονία», ούτε με ξενοδόχο που ξέρει πόσο εύκολα μια ταυτότητα γίνεται marketing, ούτε με συνοριακό νομό που ζει από ροές/μεταφορές/διέλευση.
Το Μακεδονικό, όταν «ξαναζεσταίνεται», δεν παράγει μόνο τίτλους. Παράγει: αστάθεια σε διασυνοριακή οικονομία (Εύζωνοι/εμπορικές ροές/μεταφορές), θόρυβο στο brand “Μακεδονία” (τουρισμός, προϊόντα, ονομασίες, “Macedonia” ως Google/αγορά), πολιτική πόλωση που πάντα ξεκινά από τη Βόρεια Ελλάδα και μετά γίνεται πανελλαδική ιστορία.
Και επειδή το «υφέρπει», το ιδανικό δημοσιογραφικό μοντέλο εδώ δεν είναι «τι δήλωσε ο Χ/Ψ». Είναι τι αλλάζει στο πεδίο.
2026: διεύρυνση, Βαλκάνια, νέοι συσχετισμοί Το 2026 δεν θα είναι «ήσυχη» χρονιά στα Βαλκάνια. Θα είναι χρονιά ανασύνταξης:
1.Η ΕΕ θα θέλει να δείξει ότι έχει επιρροή στην περιοχή (διεύρυνση ως γεωπολιτικό εργαλείο).
2.Η Βόρεια Μακεδονία θα συνεχίσει να πιέζεται από το βουλγαρικό “κλείδωμα” (συνταγματικές αλλαγές/μειονότητα), άρα θα χρειάζεται εσωτερικό αφήγημα αντοχής.
3.Η Ελλάδα, από τη μεριά της, θα έχει κάθε λόγο να κρατήσει μια γραμμή: καλή γειτονία με κανόνες, όχι με “συνήθειες” που γίνονται τετελεσμένα. Και αυτό το είπε ήδη καθαρά.
Το «Μακεδονικό 2.0» λοιπόν δεν είναι επιστροφή στην ένταση των παλιών χρόνων. Είναι κάτι πιο σύγχρονο: μια μάχη ελέγχου της πραγματικότητας. Όποιος καταφέρει να κάνει τη δική του εκδοχή «καθημερινή», κερδίζει χωρίς να ρίξει ούτε μία υπογραφή.
Και εδώ είναι το ελληνικό στοίχημα για το 2026: να μην περιμένει το “μπαμ” για να αντιδράσει. Να αναγνωρίσει ότι το παιχνίδι παίζεται σε μικρές κινήσεις και να απαντήσει με την ίδια ακρίβεια: τεκμήρια, συνέπεια, ευρωπαϊκό μοχλό και, πάνω απ’ όλα, προστασία του brand και της σταθερότητας της Βόρειας Ελλάδας.
Διαβάστε επίσης:
Η Καρυστιανού καταγγέλλει στοχευμένο έλεγχο στον Σύλλογο Τεμπών
