Σε μια περίοδο όπου οι διεθνείς ισορροπίες μεταβάλλονται ταχύτατα, η εθνική κυριαρχία δεν μπορεί να διαβάζεται με τους όρους του χθες. Δεν αρκεί το να διαθέτεις σύνορα, στρατό και σημαία για να είσαι κυρίαρχος. Στον 21ο αιώνα η κυριαρχία κρίνεται στην ικανότητα ενός κράτους να παίρνει δεσμευτικές αποφάσεις για τον εαυτό του, μέσα σε ένα εθνικό, ευρωπαϊκό και παγκόσμιο περιβάλλον με πολλά επίπεδα άσκησης ισχύος.
Αφετηρία της όποιας συζήτησης παραμένει πάντα η εδαφική κυριαρχία ενός κράτους, άρα η πλήρης εξουσία στο έδαφος, τα νησιά, τα χωρικά ύδατα και τον εναέριο χώρο του. Η Ελλάδα αντιμετωπίζει μια συστηματική αμφισβήτηση από την αναθεωρητική στρατηγική της Τουρκίας σε σχέση με την εδαφική κυριαρχία και τα κυριαρχικά μας δικαιώματα. Σε αυτά τα ζητήματα δεν υπάρχουν «ευέλικτες λύσεις». Υπάρχει το Διεθνές Δίκαιο, όσο και αν αμφισβητείται στην πράξη, ενώ αυτή είναι η πάγια εθνική θέση-διακομματικά αποδεκτή-εδώ και αρκετές δεκαετίες.
Εκτός από την άμυνα, όμως, η εθνική κυριαρχία εξαρτάται και από άλλους εσωτερικούς παράγοντες: την οικονομία, τους θεσμούς, την κοινωνική συνοχή.
Η οικονομική κρίση αποκάλυψε πόσο εύκολα μια χώρα μπορεί να χάσει την ικανότητα να αποφασίζει για τον εαυτό της, ακόμη κι αν θεσμικά παραμένει κυρίαρχη. Σήμερα, η Ελλάδα εξακολουθεί να βαρύνεται από υπέρογκο δημόσιο και ιδιωτικό χρέος, από αδύναμη παραγωγική βάση, ενώ υπάρχει υπερσυγκέντρωση οικονομικής ισχύος σε λίγους. Αυτά δεν συνιστούν «success story», αλλά σοβαρές αδυναμίες που περιορίζουν την εθνική ισχύ.
Την ίδια στιγμή, έχει τραυματιστεί ο θεσμικός πυρήνας του κράτους. Οι υποκλοπές, το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και η τραγωδία των Τεμπών, με συγκάλυψη, παρεμβάσεις σε ανεξάρτητες αρχές και υπονόμευση του ρόλου του κοινοβουλίου από την κυβερνητική πλευρά, αποτελούν ένα καίριο πλήγμα στην ίδια την έννοια της κυριαρχίας.
Γιατί κράτος χωρίς ισχυρούς και αξιόπιστους θεσμούς, χάνει σταδιακά την ικανότητα να προστατεύει την κοινωνία και να υπερασπίζεται το δημόσιο συμφέρον.
Γιατί χώρα όπου οι νέοι αναζητούν προοπτική στο εξωτερικό, όπου οι μισθοί μένουν πίσω από το κόστος ζωής, όπου η περιφέρεια μαραζώνει, η δημόσια υγεία και παιδεία καταρρέουν, δε διαθέτει κοινωνική συνοχή, δεν είναι πραγματικά ισχυρή.
Η συμμετοχή μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση δε μειώνει την εθνική μας κυριαρχία, αλλά μπορεί να την πολλαπλασιάσει: Για να γίνει αυτό, απαιτείται ισότιμη συμμετοχή και σταθερή στρατηγική. Η συζήτηση που διεξάγεται για την κατάργηση της ομοφωνίας στη λήψη σημαντικών αποφάσεων αφορά άμεσα ζητήματα ασφάλειας, άμυνας και σχέσεων με την Τουρκία και δεν μπορούν να λαμβάνονται χωρίς τη φωνή Ελλάδας και Κύπρου. Η κυβέρνηση, όμως, προσέρχεται χωρίς σαφείς κόκκινες γραμμές και χωρίς απαιτήσεις θεσμικών εγγυήσεων.
Η Ελλάδα χρειάζεται νέα εθνική στρατηγική με βάθος. Μια στρατηγική που στηρίζεται και αξιοποιεί όλους τους συντελεστές ισχύος: Ισχυρή άμυνα, βιώσιμη οικονομία, τεχνολογική ανάπτυξη, αξιόπιστους θεσμούς και κοινωνική συνοχή.
Γιατί η εθνική κυριαρχία δεν είναι, απλώς, δικαίωμα που επικαλείσαι. Είναι, κυρίως, ευθύνη που αναλαμβάνεις.
Και απαιτεί ισχυρό, δίκαιο, σύγχρονο και αξιόπιστο κράτος και μια κυβέρνηση που σχεδιάζει και εργάζεται μεθοδικά και πολυεπίπεδα.
Αυτά αντιλαμβάνεται ως διακυβεύματα για τη χώρα το ΠΑΣΟΚ, γι’ αυτό εκφράζει μια σύγχρονη, πατριωτική και προοδευτική στρατηγική για την Ελλάδα και τους Έλληνες.
