Iκανοποιημένη επέστρεψε χθες το βράδυ η πολυμελής υπουργική αποστολή υπό τον πρωθυπουργό από την Άγκυρα, καθώς, σύμφωνα με κυβερνητικά στελέχη, τόσο η συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Τούρκο πρόεδρο όσο όμως και οι συμφωνίες που υπεγράφησαν, επιβεβαίωσαν ότι ο στόχος της διατήρησης των ήρεμων νερών και της διεύρυνση της συνεργασίας σε ζητήματα «χαμηλής πολιτικής» είναι ρεαλιστικός και εφικτός.
Κάτι που σημειωτέον αποτυπώθηκε στην τοποθέτηση του Τούρκου Προέδρου, ο οποίος, παρουσία του Κ. Μητσοτάκη επέλεξε να διατηρήσει μετριοπαθείς τόνους και να υπογραμμίσει την ανάγκη διατήρησης των ανοικτών διαύλων επικοινωνίας, επαναλαμβάνοντας, ωστόσο, όλο το πλέγμα των τουρκικών θέσεων.
Κυβερνητικά στελέχη εκτιμούσαν ότι από τη συνολική παρουσία του κ. Ερντογάν και των συνεργατών του, είναι σαφές ότι ούτε η Τουρκία – όπως και η Ελλάδα – επιθυμεί σε αυτή την κρίσιμη και τεταμένη διεθνή συγκυρία, να ξεφύγουν τα ελληνοτουρκικά από το διμερές πλαίσιο και να ανοίξει ο δρόμος για επιδιαιτησία τρίτης χώρας, εν προκειμένω των ΗΠΑ, κάτι που κρύβει κινδύνους.
Και μπορεί τα μείζονα να απουσίαζαν επισήμως από την ατζέντα των συνομιλιών, αλλά και οι δύο ηγέτες τα έθεσαν, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο ωστόσο, στις δηλώσεις των δύο ηγετών.
Ο πρωθυπουργός, για πρώτη φορά μάλιστα επί τουρκικού εδάφους, έθεσε, με πολύ προσεκτικό τρόπο και διπλωματική γλώσσα, το θέμα του casus belli. «Είναι καιρός να αρθεί κάθε απειλή, τυπική και ουσιαστική, στις μεταξύ μας σχέσεις, αν όχι τώρα πότε;» είπε ο κ. Μητσοτάκης ενώπιον του Τούρκου προέδρου.
Είχε προηγηθεί η αναφορά και των δύο ηγετών στα θέματα διαφωνίας. «Έχουμε ακανθώδη ζητήματα που όμως δεν είναι άλυτα, μπορούν να λυθούν στη βάση του Διεθνούς Δικαίου» είπε ο Ταγίπ Ερντογάν – αρκεί να υπάρχει η βούληση, όπως σημείωσε – «οι συνθήκες θα επιτρέψουν μια εξέλιξη προς αυτή την κατεύθυνση» ανταπάντησε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, επαναλαμβάνοντας, ωστόσο, την ελληνική θέση, που όπως είπε παραμένει σταθερή, ότι μόνη διαφορά ο καθορισμός οικονομικών ζωνών και υφαλοκρηπίδας.
Το κυπριακό και η μειονότητα
Ο Κ. Μητσοτάκης επανέλαβε τις ελληνικές θέσεις για το κυπριακό και την ανάγκη επανέναρξης των συνομιλιών, από το σημείο που σταμάτησαν στο Γκραν Μοντανά, ενώ απαντώντας στις πάγιες αναφορές του Τούρκου προέδρου περί τουρκικής μειονότητας στη Θράκη, υπογράμμισε ότι «το καθεστώς τους προσδιορίζεται με σαφήνεια από τη Συνθήκη της Λωζάνης», σημειώνοντας ότι μαζί με την ελληνική μειονότητα στην Κωνσταντινούπολη «μπορούν να γίνουν γέφυρες συνεργασίας» μεταξύ των δύο χωρών.
Ο πρωθυπουργός έκανε λόγο για στρατηγική επιλογή, που έγινε από τις δύο χώρες το 2023, «να εντάξουμε τις επαφές μας σε μια δομημένη προσέγγιση, τον πολιτικό διάλογο, τη θετική ατζέντα και τα ΜΟΕ» αποκαθιστώντας «ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας», όπως είπε και καθιερώνοντας «ένα νέο υπόδειγμα συνεργασίας».
Το μήνυμα της Αθήνας ήταν σαφές, «Ελλάδα και Τουρκία καλούμαστε να διαχειριζόμαστε τα προβλήματά μας, ακόμη κι όταν διαφωνούμε είναι σημαντικό να μην οδηγούμαστε σε κρίσεις και σε εντάσεις» τόνισε ο πρωθυπουργός, εκτιμώντας ότι η προσπάθεια αυτή έχει ήδη αποδώσει. Ο κ. Μητσοτάκης ανέδειξε την ανάγκη περαιτέρω συνεργασίας στον τομέα της μετανάστευσης, κάνοντας αναφορά και στο πρόσφατο τραγικό περιστατικό στη Χίο, επισημαίνοντας τη συνολική μείωση των ροών, που έχει καταγραφεί, ενώ αναφέρθηκε στις εμπορικές σχέσεις των δύο χωρών, με στόχο οι εμπορικές συναλλαγές να φθάσουν τα 10 δις.
Η Συρία και το παλαιστινιακό
Συρία και παλαιστινιακό βρέθηκαν, επίσης, στο επίκεντρο των δηλώσεων των δύο ηγετών, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να επισημαίνει ότι η Ελλάδα υποστηρίζει σθεναρά τη λύση των δύο κρατών στη Μέση Ανατολή, ως τη μόνη λύση για την ειρήνη στην περιοχή, θέτοντας ως προϋπόθεση τον πλήρη αφοπλισμό της Χαμάς και εκφράζοντας την κατηγορηματική αντίθεση της Αθήνας σε όποιο σχέδιο μπορεί να οδηγήσει σε προσάρτηση της Δυτικής Όχθης από το Ισραήλ, ενώ υπογράμμισε τη δυνατότητα Ελλάδα και Τουρκία να συνεργαστούμε για την ανοικοδόμηση της Συρίας. Να διατηρήσει η Ελλάδα, ως μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, το παλαιστινιακό στη διεθνή ατζέντα, ζήτησε ο Τούρκος πρόεδρος.
Το θετικό κλίμα
Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, η κατ’ ιδίαν συνάντηση του πρωθυπουργού με τον κ. Ερντογάν, παρουσία των υπουργών Εξωτερικών των δύο χωρών και των διπλωματικών τους συμβούλων, πραγματοποιήθηκε σε θετικό κλίμα. Κατά τις ίδιες πηγές, μεταξύ των ηγετών, υπήρξε ειλικρινής συζήτηση και τέθηκαν όλα τα ζητήματα που έχουν προκαλέσει διαφωνίες ανάμεσα στις δύο χώρες, ενώ οι κ. Μητσοτάκης και Ερντογάν προχώρησαν σε επισκόπηση των διμερών σχέσεων και συμφώνησαν ότι η διατήρηση των ανοικτών διαύλων επικοινωνίας και η βελτίωση του κλίματος ανάμεσα στις δύο χώρες είναι προς όφελος της Αθήνας και της Αγκυρας, αλλά και της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή.
Το καλό κλίμα αποτυπώθηκε και στην κοινή δήλωση των δύο ηγετών, στην οποία, μεταξύ άλλων τονίζεται ότι «η Ελλάδα και η Τουρκία είναι αποφασισμένες να καλλιεργήσουν φιλικές σχέσεις και καλή γειτονία, αμοιβαίο σεβασμό, ειρηνική συνύπαρξη και κατανόηση, σύμφωνα με τη «Διακήρυξη των Αθηνών για τις Φιλικές Σχέσεις και την Καλή Γειτονία», η οποία υπογράφηκε στις 7 Δεκεμβρίου 2023 στην Αθήνα, κατά την 5η συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας».
Διαβάστε επίσης
Μητσοτάκης από Άγκυρα: «Μόνη διαφορά μας η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ»
Κυριάκος Μητσοτάκης: Σε βελγικό κάστρο αποφασίζει για το Συμβούλιο Ειρήνης για τη Γάζα του Τραμπ
