Μια καθοριστική καμπή στις παρασκηνιακές διαπραγματεύσεις για τον πόλεμο στην Ουκρανία αποκαλύπτουν οι New York Times, περιγράφοντας με λεπτομέρειες όσα διαδραματίστηκαν σε κλειστή συνάντηση στην Τζέντα στις 11 Μαρτίου. Εκεί, για πρώτη φορά, η ουκρανική πλευρά εμφανίστηκε διατεθειμένη να συζητήσει σοβαρές εδαφικές παραχωρήσεις, στο πλαίσιο μιας αμερικανικής πρωτοβουλίας για άμεση κατάπαυση του πυρός.
Ο χάρτης στο τραπέζι και οι «κόκκινες γραμμές»
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο άνοιξε τη συνάντηση απλώνοντας έναν μεγάλο χάρτη της Ουκρανίας μπροστά στην ουκρανική αντιπροσωπεία. Πάνω του αποτυπωνόταν η υφιστάμενη γραμμή επαφής ανάμεσα στις ουκρανικές και τις ρωσικές δυνάμεις. Το ερώτημά του ήταν ευθύ: ποιες είναι οι αδιαπραγμάτευτες κόκκινες γραμμές του Κιέβου και τι θεωρεί απαραίτητο για την επιβίωσή του ως κράτος.
Η ουκρανική πλευρά, αιφνιδιάζοντας τους συνομιλητές της, αποδέχθηκε άμεσα την πρόταση του Ντόναλντ Τραμπ για καθολική κατάπαυση του πυρός διάρκειας 30 ημερών, ανοίγοντας τον δρόμο για πιο συγκεκριμένες συζητήσεις επί του εδάφους.
Ο μαρκαδόρος και η γραμμή επαφής
Λίγο αργότερα, ο Ουκρανός υπουργός Άμυνας Ρουστέμ Ουμέροφ πήρε στα χέρια του έναν σκούρο μπλε μαρκαδόρο και άρχισε να χαράσσει τη γραμμή επαφής πάνω στον χάρτη. Ξεκίνησε από τα σύνορα με τη Ρωσία και τη Λευκορωσία και συνέχισε μέσα από τις περιφέρειες Χάρκοβο, Λουγκάνσκ, Ντονέτσκ, Ζαπορίζια και Χερσώνα.
Για Αμερικανούς αξιωματούχους που συμμετείχαν στη συνάντηση, εκείνη η στιγμή σηματοδότησε μια ιστορική μετατόπιση. Για πρώτη φορά, όπως ανέφεραν, η ουκρανική ηγεσία, μέσω των εκπροσώπων της, έδειχνε έτοιμη να αποδεχθεί ότι η ειρήνη μπορεί να προϋποθέτει την απώλεια περίπου του 20% της ουκρανικής επικράτειας.
Ζαπορίζια και Κινμπούρν στο επίκεντρο
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στον πυρηνικό σταθμό της Ζαπορίζια, τον μεγαλύτερο της Ευρώπης. Ο Ουμέροφ τον κύκλωσε στον χάρτη, προειδοποιώντας ότι η ρωσική κατοχή εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους ασφάλειας και ξεκαθαρίζοντας ότι το Κίεβο επιδιώκει την επιστροφή του υπό ουκρανικό έλεγχο.
Στη συνέχεια, επεσήμανε τη στρατηγική σημασία της λωρίδας της Κινμπούρν στη Μαύρη Θάλασσα, τονίζοντας ότι η ανάκτησή της θα εξασφάλιζε ασφαλή ναυσιπλοΐα προς τα ναυπηγεία του Μικολάιβ. Η περιοχή αυτή εντάχθηκε αργότερα στις αμερικανικές προτάσεις προς τη Μόσχα.
Το πλαίσιο της αμερικανικής πρότασης
Μετά τη συνάντηση, οι σύμβουλοι του Τραμπ εκτίμησαν ότι η ουκρανική πλευρά «μπήκε στο πνεύμα» των διαπραγματεύσεων. Ο Αμερικανός πρόεδρος έδωσε εντολή να επαναληφθεί η στρατιωτική βοήθεια προς το Κίεβο, ενώ διαμορφώθηκε ένα πρώτο πλαίσιο συμφωνίας: εδαφικές παραχωρήσεις κατά μήκος της γραμμής επαφής, προοπτική ένταξης της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αποκλεισμός της από το ΝΑΤΟ και διεθνής –ή αμερικανική– διαχείριση του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια.
Η Κριμαία, το αγκάθι των συνομιλιών
Το δυσκολότερο ζήτημα παρέμεινε η Κριμαία. Η χερσόνησος, προσαρτημένη από τη Ρωσία από το 2014, αναδείχθηκε σε σημείο έντονης αντιπαράθεσης. Μόνη η αναφορά της προκάλεσε την οργισμένη αντίδραση του Ουμέροφ, ο οποίος τόνισε την προσωπική του καταγωγή ως Τατάρος της Κριμαίας και απέρριψε κάθε αφήγηση περί «ιστορικά ρωσικής» περιοχής.
Ο Ρούμπιο επιχείρησε να κατευνάσει τα πνεύματα, διαβεβαιώνοντας ότι οι ΗΠΑ δεν θα απαιτούσαν από την Ουκρανία ή τους Ευρωπαίους να αναγνωρίσουν επίσημα τη ρωσική κυριαρχία. Παρά τις ενστάσεις, η ουκρανική αντιπροσωπεία ξεκαθάρισε ότι το ζήτημα δεν θα οδηγούσε σε αποχώρηση από τις συνομιλίες.
«Η μπάλα στη Ρωσία»
Κατά τη διάρκεια των επαφών, ο Τραμπ περιόρισε τον ρόλο του Κιθ Κέλογκ, ορίζοντάς τον ειδικό απεσταλμένο για την Ουκρανία, ενώ έγινε αναφορά στο προηγούμενο της μεταπολεμικής Γερμανίας ως παράδειγμα μακρόχρονης, αλλά αναστρέψιμης, διαίρεσης.
Στο τέλος της συνάντησης, το μήνυμα προς το Κίεβο ήταν σαφές: η επόμενη κίνηση ανήκει πλέον στη Μόσχα. Και, όπως φέρεται να κατέληξε ο Ρούμπιο, αν ο Βλαντίμιρ Πούτιν αρνηθεί να προχωρήσει, τότε «θα έχει πρόβλημα με τον Ντόναλντ Τραμπ».
Διαβάστε επίσης:
Απόσυρση των Εμιράτων από την Υεμένη εν μέσω ρήγματος με τη Σαουδική Αραβία
