Σε πλήρη αντίθεση με την κλιμακούμενη ρητορική και τις επιθετικές κινήσεις της Άγκυρας, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης εμφανίζεται αποφασισμένος να διατηρήσει το δόγμα των «ήρεμων νερών», προκαλώντας έντονα ερωτήματα για το κατά πόσο η ελληνική διπλωματία διαβάζει σωστά τις εξελίξεις ή επιλέγει συνειδητά να τις υποβαθμίσει.
Προαναγγελία συνάντησης χωρίς πολιτικό υπόβαθρο
Μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό ΣΚΑΪ, ο Γιώργος Γεραπετρίτης προανήγγειλε τη διεξαγωγή του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας–Τουρκίας στην Άγκυρα μέσα στους επόμενους μήνες, με τη συμμετοχή του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Αν και το ακριβές χρονοδιάγραμμα παραμένει ασαφές, ο υπουργός Εξωτερικών έσπευσε να τονίσει ότι η προετοιμασία θα ξεκινήσει με τον νέο κύκλο πολιτικών επαφών στις 20 και 21 Ιανουαρίου.
Ωστόσο, η χρονική συγκυρία μόνο ουδέτερη δεν μπορεί να χαρακτηριστεί. Λίγη ώρα πριν τις δηλώσεις Γεραπετρίτη, ο Τούρκος πρόεδρος εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση κατά της τριμερούς συνεργασίας Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ, αμφισβητώντας ευθέως τον περιφερειακό ρόλο της Αθήνας και επιχειρώντας να επαναφέρει το γνωστό αναθεωρητικό αφήγημα της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Δεν σημαίνει ότι συμφωνούμε» – αλλά ούτε ότι αντιδρούμε
Ο κ. Γεραπετρίτης προσπάθησε να προλάβει την κριτική, σημειώνοντας ότι οι συναντήσεις ηγετών δεν συνεπάγονται ούτε κρίση ούτε συμφωνία. Υποστήριξε ότι το ζητούμενο είναι μια «σχέση κανονικότητας» και ότι η γεωγραφία επιβάλλει τον διάλογο. Πρόκειται, όμως, για μια προσέγγιση που αποφεύγει συστηματικά να απαντήσει στο βασικό ερώτημα: πώς μπορεί να υπάρξει κανονικότητα όταν η μία πλευρά αμφισβητεί συμμαχίες, κυριαρχικά δικαιώματα και περιφερειακές ισορροπίες;
Η ελληνική κυβέρνηση δείχνει να αντιμετωπίζει τον διάλογο ως αυτοσκοπό, ανεξαρτήτως του περιεχομένου και των συνθηκών του. Η απουσία οποιασδήποτε δημόσιας αναφοράς στις πρόσφατες δηλώσεις Ερντογάν ενισχύει την εικόνα μιας διπλωματίας που επιλέγει τη σιωπή αντί της πολιτικής πίεσης.
Τα «ήρεμα νερά» ως πολιτικό δόγμα και άλλοθι
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η επιμονή του υπουργού Εξωτερικών ότι δεν έχει υπάρξει καμία εγκατάλειψη της πολιτικής των «ήρεμων νερών», την οποία χαρακτήρισε θεμελιώδη επιλογή του πρωθυπουργού. Σύμφωνα με τον ίδιο, η στρατηγική αυτή έδωσε στην Ελλάδα χρόνο να ενισχύσει την άμυνά της, την οικονομία και τη διπλωματία της.
Το ερώτημα, όμως, που ανακύπτει είναι αν τα «ήρεμα νερά» λειτουργούν πλέον ως στρατηγικό πλεονέκτημα ή ως πολιτικό άλλοθι για την αποφυγή σύγκρουσης με την πραγματικότητα. Όταν η Τουρκία επανέρχεται σε επιθετική ρητορική και κινείται συστηματικά για να υπονομεύσει περιφερειακές συνεργασίες στις οποίες συμμετέχει η Ελλάδα, η επίκληση της ηρεμίας μοιάζει περισσότερο με άρνηση παρά με στρατηγική ψυχραιμία.
Δίαυλοι επικοινωνίας χωρίς κόκκινες γραμμές
Ο κ. Γεραπετρίτης υπογράμμισε ότι οι δίαυλοι επικοινωνίας με την Άγκυρα δεν έκλεισαν ποτέ και ότι αυτό βοηθά στην πρόληψη κρίσεων. Ωστόσο, χωρίς σαφείς κόκκινες γραμμές και δημόσια διπλωματική απάντηση στις τουρκικές προκλήσεις, οι δίαυλοι αυτοί κινδυνεύουν να εκληφθούν ως ένδειξη ανοχής και όχι ως εργαλείο αποτροπής.
Σε μια περίοδο που οι γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο είναι εξαιρετικά εύθραυστες, η επιλογή της ελληνικής κυβέρνησης να επενδύει επικοινωνιακά στην κανονικότητα, αγνοώντας τις προκλήσεις, δημιουργεί την αίσθηση μιας εξωτερικής πολιτικής που κινείται περισσότερο με βάση το αφήγημα παρά τα δεδομένα. Και αυτό, όσο κι αν βαφτίζεται «ήρεμα νερά», δύσκολα μπορεί να κρύψει τη φουσκοθαλασσιά που ήδη σηκώνεται.
Διαβάστε επίσης:
Θύμωσε ο Ερντογάν για την τριμερή Ελλάδας-Ισραήλ-Κύπρου
Αλλαγές στο αμερικανικό ειρηνευτικό σχέδιο ζητάει η Ρωσία – Σκληρό παζάρι για εδάφη, στρατό και ΝΑΤΟ
Μπλόκα: Η τροχαία σαμποτάρει τον αγώνα των αγροτών
