Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια ιστορική πρόκληση που υπερβαίνει τα όρια της απλής οικονομικής επιβράδυνσης, εισερχόμενη σε μια φάση «γεωπολιτικής και γεωοικονομικής» έκτακτης ανάγκης. Σε μια εκτενή παρέμβασή του μέσω του περιοδικού The Economist και έξι ακόμη μεγάλων ευρωπαϊκών εντύπων, ο Εμανουέλ Μακρόν κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, τονίζοντας ότι η ΕΕ απειλείται με στρατηγική ασφυξία. Σύμφωνα με τον Γάλλο πρόεδρο, η Ευρώπη κινδυνεύει να μετατραπεί σε έναν παθητικό παρατηρητή των διεθνών εξελίξεων, εγκλωβισμένη ανάμεσα στην τεχνολογική πρωτοκαθεδρία των Ηνωμένων Πολιτειών και την επιθετική εμπορική πολιτική της Κίνας, εάν δεν προχωρήσει σε μια ριζική επανεκκίνηση της ανταγωνιστικότητάς της.
Το τετραπλό σχέδιο για την ευρωπαϊκή αφύπνιση
Η πρόταση του Γάλλου ηγέτη, η οποία τίθεται στο τραπέζι ενόψει της Συνόδου Κορυφής της 12ης Φεβρουαρίου, διαρθρώνεται γύρω από τέσσερις θεμελιώδεις πυλώνες που αποσκοπούν στην ανάκτηση της ευρωπαϊκής κυριαρχίας. Αρχικά, ο κ. Μακρόν ζητά τη δραστική απλούστευση του κανονιστικού πλαισίου, υποστηρίζοντας ότι η γραφειοκρατική πολυπλοκότητα έχει μετατραπεί από εγγύηση κανόνων σε τροχοπέδη για τις επενδύσεις. Παράλληλα, προτάσσει την ανάγκη απεξάρτησης από εξωτερικούς προμηθευτές, στοχεύοντας στην ενίσχυση του διεθνούς ρόλου του ευρώ και την απελευθέρωση από τον έλεγχο των αμερικανικών κολοσσών στον τομέα της ενέργειας και των ψηφιακών υποδομών.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην υιοθέτηση μιας πολιτικής «ευρωπαϊκής προτίμησης» για κρίσιμους βιομηχανικούς τομείς όπως ο χάλυβας και η άμυνα, μέσω της σύνδεσης των κρατικών ενισχύσεων με την εγχώρια παραγωγή. Τέλος, το όραμα Μακρόν ολοκληρώνεται με την πρόταση για μια «επενδυτική επανάσταση», η οποία βασίζεται στην έκδοση ευρωομολόγων για τη χρηματοδότηση της πράσινης μετάβασης, της ασφάλειας και της τεχνητής νοημοσύνης, ακολουθώντας το πνεύμα της έκθεσης Ντράγκι.
Εσωτερικά ρήγματα και το φάσμα του προστατευτισμού
Παρά την αίσθηση του κατεπείγοντος, οι προτάσεις του Παρισιού προκαλούν τριγμούς στο εσωτερικό της Ένωσης. Χώρες με ισχυρή εξαγωγική παράδοση, όπως η Γερμανία και η Ολλανδία, καθώς και τα σκανδιναβικά κράτη, αντιμετωπίζουν με έντονο σκεπτικισμό την «ευρωπαϊκή προτίμηση», θεωρώντας την έναν συγκαλυμμένο προστατευτισμό που μπορεί να αποθαρρύνει τις διεθνείς επενδύσεις. Η ένταση αυτή αποτυπώνεται και σε μεγάλα κοινά εξοπλιστικά προγράμματα, όπως το Future Combat Air System, τα οποία παραμένουν στάσιμα λόγω εθνικών ανταγωνισμών. Η διοργάνωση μιας άτυπης «προ-συνόδου» με τη συμμετοχή της Γερμανίας, της Ιταλίας και του Βελγίου υπογραμμίζει την προσπάθεια γεφύρωσης αυτών των χασμάτων πριν από την κρίσιμη συνάντηση των ηγετών.
Μια εύθραυστη ηγεσία σε ένα εχθρικό περιβάλλον
Ο Εμανουέλ Μακρόν παρομοιάζει τη σημερινή συγκυρία με μια «στιγμή της Γροιλανδίας», μια απότομη αφύπνιση σε έναν κόσμο που πλέον λειτουργεί με όρους ισχύος και συχνά εχθρική διάθεση από την πλευρά των παραδοσιακών συμμάχων. Ωστόσο, η ικανότητά του να επιβάλει αυτή την ατζέντα αμφισβητείται έντονα. Με τη θητεία του να οδεύει προς τους τελευταίους 15 μήνες και χωρίς ισχυρή κοινοβουλευτική στήριξη στο εσωτερικό της Γαλλίας, το ερώτημα που πλανάται στις Βρυξέλλες είναι αν ο Γάλλος πρόεδρος διαθέτει ακόμη το πολιτικό κεφάλαιο για να ηγηθεί αυτής της ευρωπαϊκής μεταμόρφωσης ή αν οι προειδοποιήσεις του θα παραμείνουν μια μοναχική φωνή σε μια διαιρεμένη ήπειρο.
Διαβάστε επίσης:
Ευρωκοινοβούλιο: Στροφή 180 μοιρών στις πολιτικές ασύλου
Έρευνα του Al Jazeera αποκαλύπτει τη χρήση απαγορευμένων όπλων στη Γάζα
