Υπάρχει μια παλιά και άβολη πραγματικότητα που χαλάει το αφήγημα των «ορκισμένων εχθρών». Στις δεκαετίες μετά το 1979 υπήρξαν περίοδοι όπου το Ισραήλ και οι ΗΠΑ βρέθηκαν να στέλνουν ή να διευκολύνουν αποστολές οπλισμού προς το καθεστώς του Ιράν που δημόσια κατήγγειλαν. Με φόντο τον πόλεμο Ιράν–Ιράκ, καταγράφονται πωλήσεις οπλικών συστημάτων και υλικών προς την Τεχεράνη μέσω μεσαζόντων και ευρωπαϊκών διαδρομών, ακόμη κι όταν η επίσημη στάση αναφερόταν σε πλήρη ρήξη.
Ακόμη, στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, το σκάνδαλο Ιράν–Κόντρας έδειξε ότι στην Ουάσινγκτον μπορούσαν να γίνουν «δημιουργικές παρακάμψεις» του εμπάργκο, όταν τους συνέφερε. Αυτά τα παραδείγματα μαρτυρούν μια αλήθεια γνωστή στον κόσμο των γεωπολιτικών και αυτή είναι πως στην πραγματικότητα δεν υπάρχουν αιώνιοι εχθροί, υπάρχουν συγχωνεύσεις συμφερόντων, παραθυράκια και τυχοδιωκτισμός.
Πάνω σε αυτό το ιστορικό πλαίσιο πατάει σήμερα ο Ρεζά Παχλαβί, ο εξόριστος γιος του τελευταίου σάχη, που επιχειρεί να ξαναμπεί στο παιχνίδι της εξουσίας πουλώντας μια εκδοχή του Ιράν κομμένη και ραμμένη στα μέτρα της Δύσης. Με βίντεο στο X, παρουσιάζει το σημερινό Ιράν ως μια χώρα που στο μυαλό του κόσμου ταυτίστηκε με «τρομοκρατία, εξτρεμισμό και φτώχεια», για να αντιπαραθέσει ένα άλλο «αληθινό Ιράν» – όμορφο, ειρηνικό, ακμάζον που, όπως λέει, θα «αναστηθεί από τις στάχτες του» μόλις πέσει η Ισλαμική Δημοκρατία.
To all of our friends around the world,
Under the yoke of the Islamic Republic, Iran is identified in your minds with terrorism, extremism, and poverty. The real Iran is a different Iran. A beautiful, peace-loving, and flourishing Iran.
It is the Iran that existed before the… pic.twitter.com/IhK6ZRYDY0
— Reza Pahlavi (@PahlaviReza) January 15, 2026
Μετά από αυτό αρχίζει το μεγάλο πακέτο των υποσχέσεων, με τρόπο που δεν χωρά αμφιβολία για τους αποδέκτες του… Άμεσος τερματισμός του ιρανικού πυρηνικού στρατιωτικού προγράμματος, άμεση διακοπή στήριξης σε ένοπλες οργανώσεις, συνεργασία με «περιφερειακούς και παγκόσμιους εταίρους» για τρομοκρατία, οργανωμένο έγκλημα, ναρκωτικά και εξτρεμισμό, και το πιο τρανταχτό φυσικά που είναι η άμεση αναγνώριση του κράτους του Ισραήλ, μαζί με ομαλοποίηση σχέσεων με τις ΗΠΑ και μια απόπειρα «αναβάθμισης» των Συμφωνιών του Αβραάμ σε κάτι που βαφτίζει «Συμφωνίες του Κύρου», ώστε να χωρέσουν Ιράν, Ισραήλ και αραβικός κόσμος στο ίδιο πλαίσιο.
Ο Παχλαβί πατά και το αγαπημένο κουμπί του Τραμπ, την ενέργεια. Υπόσχεται ότι ένα «ελεύθερο Ιράν» θα γίνει αξιόπιστος προμηθευτής πετρελαίου και φυσικού αερίου, μέσω διαφανούς πολιτικής, υπεύθυνες ενέργειες και προβλέψιμες τιμές. Οραματίζεται μια «τελευταία μεγάλη ανεκμετάλλευτη αγορά», με μορφωμένο πληθυσμό και μια διασπορά, έτοιμη να ανοίξει στο κομμάτι του εμπορίου, των επενδύσεων και της καινοτομίας.
Πρακτικά, ο Παχλαβί πασχίζει να εμφανιστεί ως η «ασφαλής» επιλογή για όσους ονειρεύονται αλλαγή καθεστώτος χωρίς να λερωθούν τα χέρια τους. Μια μετάβαση που θα εφαρμόσει ιδανικά στη δυτική αρχιτεκτονική ασφαλείας και θα ξεμπλοκάρει τον τομέα της ενέργειας.
Μπορεί βέβαια «να τάζει λαγούς με πετραχήλια» στους δυτικούς και να υπόσχεται τα πάντα, αλλά δεν είναι βέβαιο ότι τον θέλει κανείς στην κορυφή, ούτε καν εκείνοι στους οποίους «κλείνει το μάτι». Ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ, σε δηλώσεις του, τον χαρακτήρισε μεν «πολύ συμπαθή», αλλά έβαλε φρένο, υπογραμμίζοντας ότι αμφιβάλλει για το αν ο Παχλαβί θα γινόταν δεκτός μέσα στο Ιράν και παραδέχεται πως «δεν έχουμε φτάσει ακόμη σε αυτό το σημείο».
Κοντολογίς, όσο κι αν ο Παχλαβί εμφανίζει τον εαυτό του ως έτοιμο να «επιστρέψει», η Ουάσιγκτον δεν δείχνει πρόθυμη να τον χρίσει, τουλάχιστον όχι δημόσια και όχι τώρα. Όσο κι αν ο ίδιος προσφέρει τα πάντα τον αφήνει μετέωρο χωρίς τη νομιμοποίηση στο εσωτερικό, που δεν αγοράζεται και δεν την εγγυάται κανένα «χρίσμα» απ’ έξω.
Διαβάστε επίσης:
Γεγονός η πρώτη πώληση πετρελαίου της Βενεζουέλας από τις ΗΠΑ
Προκλητικός ο Έντι Ράμα απέναντι στον ελληνισμό (βίντεο)
Ιράν: Μεταρρυθμίσεις στο εσωτερικό, επιστροφή στο διάλογο με ΗΠΑ το κλειδί για αποκλιμάκωση
