Ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει ξεκινήσει ανοιχτό μέτωπο με την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed). Από τις αρχές του έτους, κατηγορεί τον επικεφαλής Τζερόμ Πάουελ – που ο ίδιος διόρισε το 2017 – ότι κρατά τα βασικά επιτόκια πολύ ψηλά, στο 4,25%-4,5%, και δεν τα μειώνει στο 1%, όπως ζητά επίμονα ο ίδιος.
Παρότι απέσυρε την απειλή να αποπέμψει τον Πάουελ πριν από τη λήξη της θητείας του το 2026, βρήκε άλλον τρόπο να προκαλέσει αναταράξεις: ανακοίνωσε μέσω social media την απόλυση της Λίζα Κουκ, μέλους του Δ.Σ. της Fed, κατηγορώντας την για παράτυπα στεγαστικά δάνεια. Η ίδια διαψεύδει και προσέφυγε στη Δικαιοσύνη, παραμένοντας στη θέση της.
Τι σημαίνει για τη Fed
Αν ο Τραμπ καταφέρει να απομακρύνει την Κουκ, θα έχει διορίσει 4 από τα 7 μέλη του Δ.Σ. της Fed. Ωστόσο, οι αποφάσεις για τη νομισματική πολιτική λαμβάνονται από την Επιτροπή Ανοικτής Αγοράς, όπου συμμετέχουν και οι επικεφαλής των 12 περιφερειακών κεντρικών τραπεζών. Αυτό σημαίνει ότι η επιρροή του Προέδρου δύσκολα θα φτάσει στο σημείο να υπαγορεύει πολιτικές.
Ο φόβος της ιστορίας
Οι αγορές έδειξαν περιορισμένες αντιδράσεις μετά την απόπειρα αποπομπής της Κουκ, αλλά οι οικονομολόγοι προειδοποιούν: αν τα επιτόκια μειωθούν απότομα στο 1%, ενώ ο πληθωρισμός παραμένει στο 3%, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος αναζωπύρωσης.
Δεν είναι τυχαίο ότι ανασύρεται η εμπειρία της δεκαετίας του ’70. Τότε, ο Ρίτσαρντ Νίξον πίεσε τη Fed να μειώσει τα επιτόκια εν όψει εκλογών, με τον πληθωρισμό στο 6%. Το αποτέλεσμα ήταν εκρηκτικό: σε λίγα χρόνια ο πληθωρισμός εκτοξεύτηκε στο 13,5%, και χρειάστηκε η σκληρή πολιτική του Πολ Βόλκερ με επιτόκια στο 20% για να επανέλθει η σταθερότητα.
Η σημασία της ανεξαρτησίας
Η υπόθεση Τραμπ–Fed επαναφέρει το ζήτημα της ανεξαρτησίας των κεντρικών τραπεζών. Όπως δείχνει η εμπειρία των ΗΠΑ, της Γερμανίας και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η ανεξαρτησία τους αποτελεί εγγύηση για χαμηλό πληθωρισμό και υγιή ανάπτυξη.
Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, έχει υπογραμμίσει ότι η εμπιστοσύνη στις κεντρικές τράπεζες μειώνει την αβεβαιότητα και σταθεροποιεί τις αγορές. Κάτι που αμφισβητεί πλέον, με τις κινήσεις του, ο Αμερικανός Πρόεδρος.
