Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το 2025 ήταν μια ανησυχητική χρονιά για την οικονομία του Ηνωμένου Βασιλείου, και κανείς υποψιάζεται επίσης για την υπουργό Οικονομικών, Ρέιτσελ Ριβς. Ναι, όλοι έχουν αντιμετωπίσει προκλήσεις. Οι γεωπολιτικές συγκρούσεις δεν έχουν βοηθήσει και οι δασμοί του Προέδρου Τραμπ έχουν προκαλέσει πολλούς πονοκεφάλους στους παραγωγούς σε όλο τον κόσμο. Ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν ήταν μόνο δαπανηρός για την Ευρώπη και το Ηνωμένο Βασίλειο όσον αφορά την υποστήριξη για την άμυνα της Ουκρανίας και τις ευρύτερες οικονομικές ανάγκες, αλλά απαιτούσε επίσης πλήρη επανεξέταση της επάρκειας ή μη των αμυντικών δαπανών από όλους ενόψει των αυξημένων αντιληπτών απειλών που έχει δημιουργήσει η νέα αντιπαράθεση με τη Ρωσία και η έλλειψη συνέπειας των ΗΠΑ στην υποστήριξη της Ουκρανίας. Όλα αυτά έχουν ασκήσει πίεση στους προϋπολογισμούς και έχουν αφήσει μια αυξημένη αβεβαιότητα μεταξύ των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών.
Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν αποτέλεσε εξαίρεση. Και το ΑΕΠ κυμάνθηκε και αντέδρασε ανάλογα με την εμφάνιση αυτών των πιέσεων και τις διάφορες προσπάθειες αντιμετώπισής του.
Έτσι, η οικονομία του Ηνωμένου Βασιλείου αναπτύχθηκε σχετικά ισχυρά το πρώτο εξάμηνο του 2025, καθώς οι εταιρείες αύξησαν τις επενδύσεις και την παραγωγή για να πουλήσουν στις ΗΠΑ λίγο πριν τεθούν σε ισχύ οι δασμοί, οδηγώντας στην πραγματικότητα σε μια απροσδόκητη μικρή πτώση στις πρώτες εκτιμήσεις του ΑΕΠ στις ΗΠΑ το 1ο τρίμηνο του 2025 καθώς εισαγωγές στις ΗΠΑ από όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένου απότομα από το Ηνωμένο Βασίλειο. Αυτό έχει πλέον αντιστραφεί ως προς τη συνολική δραστηριότητα και το δεύτερο εξάμηνο του 2025 δεν σημείωσε σχεδόν καμία ανάπτυξη. Αλλά το καλό πρώτο εξάμηνο ήταν αρκετά ισχυρό ώστε να εξασφαλίσει σχεδόν ανάπτυξη κάπου μεταξύ 1,2% και 1,5% για το σύνολο του έτους. Αυτό θα επιτρέψει στη νέα κυβέρνηση των Εργατικών, στην εξουσία από τον Ιούλιο του 2024, να ισχυριστεί ότι το Ηνωμένο Βασίλειο αναπτύσσεται με τον ταχύτερο ρυθμό στην G7, εκτός από τις ΗΠΑ.
Όμως, όσον αφορά το κατά κεφαλήν ΑΕΠ, η κατάσταση είναι πολύ λιγότερο κολακευτική. Και ορισμένα μέτρα που εισήχθησαν στους δύο τελευταίους προϋπολογισμούς, ο ένας τον Οκτώβριο του 2024 και ο τελευταίος στα τέλη Νοεμβρίου, λειτούργησαν, αν μη τι άλλο, ως αναστολείς της ανάπτυξης. Στην πραγματικότητα, οι αποφάσεις εσωτερικής οικονομικής πολιτικής είναι αυτές που έχουν κάνει τη μεγαλύτερη διαφορά στην ανάπτυξη.
Η αύξηση του φόρου κατά 40 δις £ τον Οκτώβριο του 2024, κυρίως παρά τις αυξήσεις στις εθνικές ασφαλιστικές εισφορές των εργοδοτών, προστέθηκε τώρα από μια επιπλέον αύξηση σχεδόν 30 δις £ από τα γενικά μέτρα, καθιστώντας τη συνολική φορολογία ως ποσοστό του ΑΕΠ την υψηλότερη στην ιστορία του Ηνωμένου Βασιλείου μέχρι το τέλος αυτού του Κοινοβουλίου από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο συνολικός αντίκτυπος ήταν η λιγότερη προθυμία για δαπάνες και οι προσλήψεις και η συνολική μείωση των διαθέσιμων θέσεων εργασίας. Η ανεργία αυξάνεται συνεχώς κατά τη διάρκεια του έτους και είναι πιθανό να παραμείνει πάνω από το 5% για το μεγαλύτερο μέρος του 2026 σύμφωνα με την τελευταία πρόβλεψη των Βρετανικών Εμπορικών Επιμελητηρίων, για τα οποία προεδρεύω το Οικονομικό Συμβουλευτικό Συμβούλιο. Χωρίς τις ουσιαστικές αυξήσεις στις δημόσιες δαπάνες που αποσκοπούν στη βελτίωση της ποιότητας των δημόσιων υπηρεσιών, θα ήταν πιθανότατα πολύ χειρότερα.
Έτσι για το επόμενο έτος συνολικά, οι προβλέψεις υποβαθμίζονται τώρα. Η εμπιστοσύνη των επιχειρήσεων και των καταναλωτών είναι πιθανό να παραμείνει εύθραυστη. Η ανάπτυξη προβλέπεται στο 1,4% για το 2026 από το ανεξάρτητο Γραφείο Υπευθυνότητας Προϋπολογισμού που συμβουλεύει την κυβέρνηση, αλλά ορισμένοι εξωτερικοί αναλυτές γίνονται πλέον πιο απαισιόδοξοι. Δεν υπήρχε τίποτα στα μέτρα που ανακοινώθηκαν στον τελευταίο προϋπολογισμό που παραδόθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2025, για τα οικονομικά έτη που ξεκινούν τον Απρίλιο του 2026 και μετά, που να συμβάλλει θετικά στην ανάπτυξη. Επιπροσθέτως, η αβεβαιότητα σχετικά με την ακριβή συμφωνία για τους δασμούς που έγινε με τις ΗΠΑ παραμένει αμβλυντική των προσδοκιών. Ναι, η οικονομία μπορεί να τα πάει ελαφρώς καλύτερα από τη Γερμανία, την Ιταλία και τη Γαλλία. Ωστόσο, η ΕΕ στο σύνολό της, βοηθούμενη από τη συνεχιζόμενη ανάπτυξη στην Ισπανία, την Πολωνία και αλλού, θα μπορούσε στην πραγματικότητα να ξεπεράσει τις επιδόσεις του Ηνωμένου Βασιλείου το επόμενο έτος. Ο πληθωρισμός επί του παρόντος, στο 3,2%, παραμένει πάνω από τον στόχο και σημαντικά υψηλότερος από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, αν και το πάγωμα ορισμένων τιμών στον προϋπολογισμό του Νοεμβρίου, συμπεριλαμβανομένων των σιδηροδρομικών ναύλων, μπορεί να το μειώσει λίγο πιο γρήγορα από ό,τι αναμενόταν τους επόμενους μήνες. Ωστόσο, στο μεταξύ, η επίδραση του υψηλότερου του αναμενόμενου πληθωρισμού ήταν αποσταθεροποιητική.
Μεγάλο μέρος της ελπίδας στηρίζεται τώρα στην περαιτέρω μείωση των επιτοκίων από την Τράπεζα της Αγγλίας το νέο έτος. Προς το παρόν, παρά την τελευταία μείωση στο 3,75% τον Δεκέμβριο, παραμένουν πολύ πάνω από αυτά της ΕΚΤ. Και εν τω μεταξύ, καθώς οι αποδόσεις των ομολόγων παρέμειναν επίσης υψηλές, ο κρατικός δανεισμός παραμένει δαπανηρός, απαιτώντας πάνω από 100 δις £ ετησίως που δαπανώνται για την εξυπηρέτηση του συσσωρευμένου χρέους.
Ομολογουμένως, μέρος του δανεισμού ανακατευθύνεται για τη χρηματοδότηση νέων επενδύσεων σε διάφορους τομείς, που υποστηρίζονται από μια νέα βιομηχανική στρατηγική. Αλλά αυτό απαιτεί χρόνο για να έχει αποτέλεσμα και είναι απίθανο να αλλάξει πολύ την εικόνα για το 2026. Εν μέρει εξαιτίας αυτού, η κυβέρνηση προσπαθεί ξανά να αναζωπυρώσει τη λεγόμενη «Επαναφορά» της σχέσης της με την Ευρώπη.
Η Vicky Pryce είναι Επικεφαλής Οικονομικός Σύμβουλος στο Κέντρο Οικονομικών και Επιχειρηματικών Ερευνών, Επισκέπτρια Καθηγήτρια στο King’s College του Λονδίνου. Είναι επίσης Πρόεδρος της δεξαμενής σκέψης RadixBigTent στον ιστότοπο της οποίας πρόκειται επίσης να εμφανιστεί μια έκδοση αυτού του ιστολογίου.
