Οι αγρότες στη Βρετανία, όπως και στη χώρα μας παλεύουν με την αβεβαιότητα: με σοδειές που χάνονται μέσα σε λίγες εβδομάδες, με επενδύσεις που δεν αποδίδουν ποτέ, με έναν καιρό που αλλάζει γρηγορότερα απ’ ό,τι προλαβαίνουν να προσαρμοστούν.
Η ακραία ζέστη και η παρατεταμένη ξηρασία του 2025 προκάλεσαν οικονομικό πλήγμα άνω των 800 εκατ. λιρών στους παραγωγούς σιτηρών στη Βρετανία, οδηγώντας σε μία από τις χειρότερες συγκομιδές που έχουν καταγραφεί ποτέ, σύμφωνα με νέα ανάλυση.
Τρία από τα πέντε πιο κακά έτη σε επίπεδο παραγωγής έχουν σημειωθεί από το 2020 και μετά, γεγονός που ενισχύει την ανησυχία των αγροτών ότι η κλιματική κρίση καθιστά την καλλιέργεια οικονομικά επισφαλή. Ταυτόχρονα, το αυξανόμενο κόστος λιπασμάτων και εφοδίων επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την οικονομική τους θέση.
Η πιο θερμή και ξηρή άνοιξη και καλοκαίρι στην ιστορία
Το 2025 καταγράφηκαν η θερμότερη και η πιο ξηρή άνοιξη στην ιστορία της χώρας, καθώς και το θερμότερο καλοκαίρι. Η παρατεταμένη ξηρασία μείωσε την παραγωγή των πέντε βασικών καλλιεργειών – σιτάρι, βρώμη, κριθάρι (ανοιξιάτικο και χειμερινό) και ελαιοκράμβη – κατά 20% σε σχέση με τον μέσο όρο της τελευταίας δεκαετίας, σύμφωνα με την ανάλυση του Energy and Climate Intelligence Unit (ECIU).
Στην Αγγλία, η φετινή συγκομιδή ήταν η δεύτερη χειρότερη από το 1984, όταν άρχισαν τα επίσημα αρχεία.
Παράλληλα, τα ακραία χειμερινά φαινόμενα των περιόδων 2019–20 και 2023–24, με βροχοπτώσεις-ρεκόρ, οδήγησαν σε μεγάλες ζημιές, καθώς οι παραγωγοί αδυνατούσαν να προσεγγίσουν τα βουλιαγμένα χωράφια τους για να πραγματοποιήσουν σπορές.
«Δεν ξέρω αν μπορώ πλέον να ρισκάρω» – Η κραυγή αγωνίας των αγροτών
Ο Ντέιβιντ Λορντ, αγρότης από το Έσσεξ, περιγράφει πως η κατάσταση έχει γίνει οριακή:
«Ως αγρότης είμαι συνηθισμένος στα πάνω και τα κάτω, αλλά τα τελευταία χρόνια βιώνουμε συνεχώς ακραίες βροχές, καύσωνες και ξηρασίες. Με την κλιματική αλλαγή, δεν ξέρω αν μπορώ να ρισκάρω το κόστος μιας νέας καλλιέργειας. Η απόδοση είναι πλέον εντελώς αβέβαιη.»
Παράλληλα, ο Λορντ αναφέρει ότι τα «πράσινα» αγροτικά προγράμματα αποτελούν σανίδα σωτηρίας, καθώς ενισχύουν την ανθεκτικότητα των εδαφών και βοηθούν τους αγρότες οικονομικά.
Απώλειες άνω των £2 δισ. από το 2020
Με βάση τα στοιχεία του ECIU, από το 2020 μέχρι σήμερα, οι απώλειες λόγω ακραίων καιρικών φαινομένων υπερβαίνουν τα 2 δισ. λίρες για τους παραγωγούς σιτηρών στο Ηνωμένο Βασίλειο. Παρότι η εγχώρια παραγωγή μειώνεται, οι τιμές των σιτηρών δεν αυξάνονται αντίστοιχα, επειδή καθορίζονται σε παγκόσμιο επίπεδο.
Κλιματική κρίση και αστάθεια τιμών τροφίμων
Ο αντίκτυπος της κλιματικής κρίσης είναι εμφανής και στις τιμές των τροφίμων. Σύμφωνα με έκθεση του ECIU, προϊόντα που επηρεάζονται από ακραίο καιρό – όπως βούτυρο, βοδινό, γάλα, καφές και σοκολάτα – αυξήθηκαν κατά 15,6%, έναντι 2,8% των υπόλοιπων τροφίμων.
Η Μετεωρολογική Υπηρεσία της Βρετανίας αναφέρει ότι το καλοκαίρι του 2025 ήταν το θερμότερο εδώ και έναν αιώνα και ήταν 70 φορές πιο πιθανό να συμβεί λόγω της κλιματικής αλλαγής. Ταυτόχρονα, οι βροχοπτώσεις των χειμερινών καταιγίδων του 2023–24 ήταν κατά περίπου 20% εντονότερες εξαιτίας της υπερθέρμανσης.
Ο πρόεδρος του εθνικού συμβουλίου συνδυαστικών καλλιεργειών, Τζέιμι Μπάροουζ, δήλωσε:
«Η φετινή σοδειά ήταν μια πραγματική δοκιμασία. Χρειαζόμαστε επενδύσεις σε ανθεκτικές ποικιλίες και μέτρα προσαρμογής για να μπορέσουμε να ανταποκριθούμε στην όλο και πιο απρόβλεπτη πραγματικότητα.»
Αγρότες στο όριο – Η ανάγκη για στήριξη
Ο Τομ Λάνκαστερ του ECIU τονίζει πως τέσσερις στους πέντε αγρότες ανησυχούν για το αν θα μπορούν να συνεχίσουν να βιοπορίζονται, ενώ οι καθυστερήσεις της κυβέρνησης στα προγράμματα «πράσινης» ενίσχυσης επιδεινώνουν την κατάσταση.
«Οι αγρότες πληρώνουν ξανά το κόστος της κλιματικής κρίσης. Χρειάζεται άμεσα στήριξη για να προστατευθεί η επισιτιστική ασφάλεια της χώρας», σημείωσε.
Τι απαντά η κυβέρνηση
Εκπρόσωπος του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Τροφίμων και Αγροτικών Υποθέσεων δήλωσε ότι οι αγρότες αποτελούν «θεματοφύλακες της διατροφικής ασφάλειας της χώρας».
«Γνωρίζουμε τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο κλάδος και ότι τα ακραία καιρικά φαινόμενα έχουν επηρεάσει τις σοδειές. Στηρίζουμε τους αγρότες απέναντι στην κλιματική αλλαγή, με τον μεγαλύτερο προϋπολογισμό για βιώσιμη γεωργία που έχει δοθεί ποτέ.»
ΠΗΓΗ: The Guardian
Διαβάστε επίσης:
Ταξί: Νέα παράταση στην απεργία – Μέχρι τα ξημερώματα Σαββάτου
Χαμός Κωνσταντοπούλου με Μαγειρία στην εξεταστική του ΟΠΕΚΕΠΕ με προσώπικες αντεγκλήσεις
Η Efood «σπρώχνει» τους διανομείς στη νεροποντή με μπόνους 70%
