Σε αιφνιδιαστική απόφαση για σημαντική αύξηση της παραγωγής πετρελαίου προχώρησαν οκτώ χώρες-μέλη του ΟΠΕΚ+, υπερβαίνοντας τις αρχικές τους προβλέψεις. Σε ψηφιακή συνεδρίαση το Σάββατο, υπουργοί Ενέργειας από Ρωσία, Σαουδική Αραβία, ΗΑΕ, Κουβέιτ, Ιράκ, Αλγερία, Καζακστάν και Ομάν αποφάσισαν συλλογική αύξηση 548.000 βαρελιών ημερησίως για τον Αύγουστο – έναντι 411.000 που είχαν αρχικά σχεδιάσει.
Η απόφαση συντονίστηκε από τους δύο ηγέτες του συνασπισμού, Μόσχα και Ριάντ, και –όπως τονίζει η γραμματεία του ΟΠΕΚ– αντανακλά τις θετικές προβλέψεις για τη διεθνή οικονομία αλλά και τα χαμηλά αποθέματα πετρελαίου, τα οποία πιέζουν προς αυξήσεις προσφοράς.
Πολλαπλά επίπεδα περικοπών και επαναφοράς
Η πολιτική του ΟΠΕΚ+ κινείται εδώ και μήνες σε δύο «γραμμές» εθελοντικών περιορισμών:
-
Η πρώτη αφορά πάγια μείωση 1,66 εκατ. βαρελιών/ημέρα έως το τέλος του 2025.
-
Η δεύτερη, πιο πρόσφατη, ήταν πρόσθετη μείωση 2,2 εκατ. βαρελιών/ημέρα, που λήγει στο τέλος Μαρτίου 2025.
Από τον Απρίλιο, οι χώρες του ΟΠΕΚ+ είχαν δεσμευθεί να αυξάνουν σταδιακά την παραγωγή κατά 137.000 βαρέλια μηνιαίως έως και τον Σεπτέμβριο του 2026. Όμως ο ρυθμός αυτός επιταχύνθηκε ήδη από τον Μάιο, με την αύξηση να τριπλασιάζεται σε 411.000 βαρέλια και πλέον να σκαρφαλώνει στα 548.000 για τον Αύγουστο.
Η ζήτηση, η ένταση και το Στενό του Ορμούζ
Η ανοδική τάση στις τιμές του πετρελαίου συνδέεται τόσο με την καλοκαιρινή αύξηση της κατανάλωσης όσο και με γεωπολιτικούς κραδασμούς, όπως η 12ήμερη σύγκρουση Ισραήλ–Ιράν. Οι φόβοι για αποσταθεροποίηση της ροής από το Στενό του Ορμούζ –απ’ όπου διέρχεται το ένα τρίτο του παγκόσμιου πετρελαίου σε θαλάσσια μεταφορά– πυροδοτούν νευρικότητα στις αγορές.
Σε αυτό το σκηνικό, ο ΟΠΕΚ+ επιχειρεί να ισορροπήσει τη συνολική προσφορά με τρόπο που να διασφαλίζει έσοδα χωρίς να πλήττει τη σταθερότητα των τιμών. Η αύξηση παραγωγής λειτουργεί ως αντικραδασμικός μηχανισμός για την ενίσχυση των δημοσιονομικών ροών των παραγωγών, ενώ στέλνει μήνυμα για προληπτική διαχείριση της αγοράς εν μέσω έντασης.
Προς νέα φάση ελέγχου της παγκόσμιας προσφοράς;
Η απόφαση αυτή ενδέχεται να σηματοδοτεί τη μετάβαση σε νέο μοντέλο: με πιο ευέλικτη και επιθετική προσαρμογή των ποσοστώσεων ανάλογα με τις συνθήκες. Στόχος, να μην επιτραπεί υπερβολική άνοδος των τιμών, η οποία θα ευνοήσει εναλλακτικούς παραγωγούς (όπως το σχιστολιθικό πετρέλαιο των ΗΠΑ), αλλά ούτε και κατάρρευση, που θα έπληττε τους εξαγωγικούς προϋπολογισμούς των χωρών του κόμματος του πετρελαίου.
Οι επόμενοι μήνες θα δείξουν αν πρόκειται για μεμονωμένη κίνηση προσαρμογής ή για την αρχή ενός νέου κύκλου παρέμβασης στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
