Ενώ η κυβέρνηση διαφημίζει «επιτυχημένες επαφές» στη Λιβύη, η πραγματικότητα στις ακτές της Κρήτης είναι εκρηκτική. Μόνο τις τελευταίες 48 ώρες, πάνω από 1.500 παράτυποι μετανάστες αποβιβάστηκαν στο νησί, με τα Λιμεναρχεία, τους δήμους και τις δομές φιλοξενίας να βρίσκονται πλέον στα όρια της κατάρρευσης. Από τα μεσάνυχτα της Κυριακής έως το απόγευμα της Δευτέρας, 600 και πλέον άτομα έφτασαν σε αλλεπάλληλες επιχειρήσεις διάσωσης και αποβίβασης.
Η Κρήτη –νησί στρατηγικό, τουριστικό, εθνικής σημασίας– δεν μπορεί πλέον να σηκώσει το βάρος που άλλοι αρνούνται να διαχειριστούν. Και το χειρότερο: το κράτος δείχνει αμήχανο, αργό και ασυντόνιστο.
«Το μαχαίρι έχει φτάσει στο κόκκαλο»
Ο Δήμαρχος Ρεθύμνου, Γιώργος Μαρινάκης, δεν μάσησε τα λόγια του: «Γονατίζουμε τις πλατείες μας και την αξιοπρέπειά μας». Με 480 ανθρώπους να βρίσκονται μόνο στο Ρέθυμνο, πολλοί εξ αυτών στον χώρο του λιμανιού και του κέντρου της πόλης, η εικόνα δεν θυμίζει ευρωπαϊκή χώρα με σχέδιο, αλλά ασύντακτο κράτος υπό πίεση.
Σύμφωνα με τις τοπικές αρχές, δεν υπάρχει πλέον ούτε χώρος, ούτε προσωπικό, ούτε υποδομή για να φιλοξενηθούν νέες ροές. Και όμως, η κυβέρνηση σιωπά – και όταν απαντά, περιορίζεται σε γενικόλογες διατυπώσεις περί ευρωπαϊκής συνεργασίας και ευχολογίων για κοινές λύσεις.
Από τη Βεγγάζη στην Παλαιόχωρα: Το διπλό αδιέξοδο
Μέσα σε λίγες ώρες από τη συνάντηση του ΥΠΕΞ Γιώργου Γεραπετρίτη με τον Χαλίφα Χαφτάρ στη Λιβύη, οι διακινητές άνοιξαν ξανά τη «θαλάσσια κάνουλα» προς την Κρήτη. Πρώτα 305 άτομα εντοπίστηκαν σε δύο λέμβους νότια της Γαύδου, αργότερα 260 σε τρεις νέες βάρκες, και τέλος 68 ακόμη αποβιβάστηκαν στον Χρυσόστομο.
Όλες οι επιχειρήσεις διαχείρισης πέφτουν στις πλάτες του Λιμενικού, της Frontex και των τοπικών κοινωνιών. Όμως κανείς από την κυβέρνηση δεν εξηγεί γιατί, ενώ γίνονται διπλωματικές αποστολές στην Τρίπολη και στη Βεγγάζη, τα κυκλώματα συνεχίζουν ακάθεκτα να επιχειρούν. Ούτε γιατί, ενώ πλησιάζουμε τους 10.000 παράνομους μετανάστες από τη Λιβύη μόνο φέτος, δεν υπάρχει στοιχειώδης εθνική γραμμή για την Κρήτη.
Μνημόνια συνεργασίας, αλλά χωρίς ανάσχεση ροών
Την Τρίτη μεταβαίνει στη Λιβύη και ο υπουργός Μετανάστευσης, Θάνος Πλεύρης, συνοδεύοντας τον Ευρωπαίο Επίτροπο Μετανάστευσης. Μια αποστολή με ωραία προθέσεις, αλλά με μηδενική αποτελεσματικότητα έως τώρα.
Το υπουργείο δηλώνει πως η αρμοδιότητά του ξεκινά από τη στιγμή που οι άνθρωποι μεταφέρονται στις δομές. Δηλαδή ούτε πρόληψη, ούτε αποτροπή, ούτε επιτήρηση, μόνο καταγραφή μετά το γεγονός. Μια αμιγώς διαχειριστική προσέγγιση σε ένα θέμα που είναι κατεξοχήν εθνικό και γεωπολιτικό.
Και την ίδια ώρα, η Κρήτη – τουριστικός προορισμός, ακριτικό νησί, κόμβος γεωστρατηγικός – μετατρέπεται σιωπηλά σε νέο πέρασμα μεταναστευτικής πίεσης, χωρίς καμία θεσμική ενίσχυση και καμία ουσιαστική παρέμβαση.
Το πρόβλημα δεν είναι οι άνθρωποι. Είναι το χάος.
Το ζήτημα δεν είναι ανθρωποφοβικό, ούτε ξενοφοβικό. Οι άνθρωποι που φτάνουν από τη Λιβύη είναι συνήθως θύματα εκμετάλλευσης, κινδύνου και απελπισίας. Το πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχει κράτος που να τους υποδεχτεί με σχέδιο, ούτε κοινωνία που να μπορεί να αντέξει χωρίς προετοιμασία.
Και όταν η πίεση συσσωρεύεται, χωρίς πολιτική και χωρίς έλεγχο, τότε δεν κινδυνεύουν μόνο οι τοπικές κοινότητες, αλλά και οι ίδιοι οι άνθρωποι που φτάνουν εδώ αναζητώντας μια καλύτερη μοίρα.
Η Κρήτη δεν μπορεί να γίνει η νέα Λέσβος. Και κανείς δεν έχει το δικαίωμα να κάνει πως δεν βλέπει.
