Το 2025 καταγράφεται ως μια χρονιά μετάβασης σε έναν κόσμο με λιγότερες σταθερές και περισσότερες απαιτήσεις προσαρμογής. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα της Κάπα Research, η οποία παρουσιάζει δέκα κομβικά ευρήματα από τις έρευνες που πραγματοποίησε στην Ελλάδα, αποτυπώνοντας τις ανησυχίες, τις προσδοκίες και τις αντιφάσεις της ελληνικής κοινωνίας. Από την πίεση της καθημερινότητας έως τις μεγάλες γεωπολιτικές επιλογές, οι πολίτες φαίνεται να επαναπροσδιορίζουν τις προτεραιότητές τους σε ένα περιβάλλον διαρκούς αβεβαιότητας.
Η ακρίβεια έχει ονοματεπώνυμο: «Σούπερ μάρκετ»
Παρά το γεγονός ότι η ενέργεια και τα ενοίκια εξακολουθούν να επιβαρύνουν σοβαρά τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, η πραγματική μάχη της καθημερινότητας δίνεται στο ράφι. Το 82% των νοικοκυριών δηλώνει ότι η ακρίβεια στα τρόφιμα αποτελεί τη βασικότερη πηγή οικονομικής πίεσης, μετατρέποντας το σούπερ μάρκετ σε σύμβολο της καθημερινής ανασφάλειας.
Η στεγαστική κρίση δεν βιώνεται το ίδιο από όλους
Τα υψηλά ενοίκια συνιστούν έναν από τους μεγαλύτερους πονοκεφάλους για τους ενοικιαστές, οι οποίοι βλέπουν ολοένα και μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους να κατευθύνεται στη στέγη. Την ίδια στιγμή, οι ιδιοκτήτες –που παραμένουν πολυάριθμοι στην Ελλάδα– αισθάνονται ότι η ακίνητη περιουσία τους ανακτά την αξία που είχε απολέσει στα χρόνια της οικονομικής κρίσης, δημιουργώντας ένα σαφές κοινωνικό χάσμα.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως απειλή για την εργασία
Σχεδόν οι μισοί εργαζόμενοι δηλώνουν ότι αισθάνονται απειλή από τη διείσδυση της Τεχνητής Νοημοσύνης στον χώρο της εργασίας. Ο φόβος της αντικατάστασης, σε συνδυασμό με το αίσθημα τεχνολογικού αποκλεισμού που βιώνουν μεγάλα τμήματα της κοινωνίας, επισκιάζει τα πιθανά οφέλη της νέας τεχνολογίας και ενισχύει την εργασιακή ανασφάλεια.
Θετική στάση απέναντι στο ψηφιακό κράτος με αστερίσκους
Οι πολίτες αναγνωρίζουν και επιβραβεύουν τη σημαντική πρόοδο στον ψηφιακό μετασχηματισμό του Δημοσίου. Ωστόσο, για αρκετούς η γραφειοκρατία δεν έχει εξαφανιστεί, απλώς έχει μεταφερθεί στην οθόνη. Το αίτημα για ένα πιο φιλικό και προσβάσιμο ψηφιακό κράτος παραμένει ισχυρό.
Υποχώρηση της αλόγιστης χρήσης αντιβιοτικών
Θετικά είναι τα μηνύματα στον τομέα της δημόσιας υγείας, καθώς μειώνεται σταθερά η πρακτική της «αυτοθεραπείας». Το ποσοστό των πολιτών που διατηρούν αντιβιοτικά στο σπίτι έχει υποχωρήσει από το 36% στο 22% την τελευταία δεκαετία, με ιδιαίτερα αισθητή μείωση τα δύο πιο πρόσφατα χρόνια.
Οι μεγάλες τράπεζες στο επίκεντρο της δυσαρέσκειας
Οι πολίτες εμφανίζονται ιδιαίτερα επικριτικοί απέναντι στο τραπεζικό σύστημα, καταλογίζοντας στις μεγάλες τράπεζες ιδιοτέλεια, ολιγοπωλιακές πρακτικές και αδιαφορία για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, καταγράφεται ευρεία αποδοχή ακόμη και αυστηρών παρεμβάσεων από την Πολιτεία.
Η ενέργεια ως μοχλός ανάπτυξης και εθνικής ασφάλειας
Η ενέργεια παύει να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως κόστος και αναδεικνύεται σε στρατηγικό πλεονέκτημα. Οι πολίτες στηρίζουν ένθερμα τη συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες σε τομείς όπως το LNG και οι εξορύξεις, συνδέοντας άμεσα την ενεργειακή στρατηγική με την οικονομική ανάπτυξη και την εθνική θωράκιση της χώρας.
Οι ΗΠΑ επανέρχονται ως ο βασικός στρατηγικός σύμμαχος
Το ρευστό διεθνές περιβάλλον και οι εξελίξεις στον τομέα της ενέργειας ενισχύουν τη θέση των ΗΠΑ στη συνείδηση των Ελλήνων ως του σημαντικότερου στρατηγικού συμμάχου. Την ίδια στιγμή, η επιρροή των ευρωπαϊκών δυνάμεων εμφανίζεται να υποχωρεί.
Το χάσμα πολιτών και πολιτικού συστήματος βαθαίνει
Οι Έλληνες συγκαταλέγονται στους αυστηρότερους κριτές του πολιτικού προσωπικού διεθνώς. Η απαξίωση προς το πολιτικό σύστημα εντείνεται, με τους πολίτες να ζητούν βαθιές τομές, ουσιαστικές αλλαγές και ανατροπές που θα αποκαταστήσουν την εμπιστοσύνη.
Πρώτο αίτημα η βελτίωση του βιοτικού επιπέδου
Κυρίαρχη απαίτηση των πολιτών παραμένει η ουσιαστική βελτίωση του βιοτικού επιπέδου, με το αίτημα για δικαιοσύνη να ακολουθεί. Παράλληλα, καταγράφεται αξιοσημείωτη δυναμική μιας πιο ριζοσπαστικής τάσης που αμφισβητεί συνολικά το υπάρχον σύστημα.
Συνολικά, τα ευρήματα της Κάπα Research σκιαγραφούν μια κοινωνία που βρίσκεται σε διαρκή αναζήτηση ισορροπίας, προσπαθώντας να ανταποκριθεί στις πιέσεις της καθημερινότητας, στις τεχνολογικές ανατροπές και στις μεγάλες γεωπολιτικές μεταβολές που καθορίζουν το μέλλον της.
Διαβάστε επίσης:
Άρθρο του Νάσου Ηλιόπουλου στο Nonpapers.gr: Η χρονιά της μεγάλης αστάθειας
National Geographic: Εννέα ιατρικές ανακαλύψεις που μας έδωσαν ελπίδα το 2025
