Καθώς το Ιράν βρίσκεται αντιμέτωπο με το πιο εκτεταμένο κύμα κοινωνικής αμφισβήτησης των τελευταίων ετών, ο Ρεζά Παχλαβί, γιος του τελευταίου Σάχη Μοχάμεντ Ρεζά Παχλαβί –του αυταρχικού ηγέτη που στηρίχθηκε επί δεκαετίες από τις Ηνωμένες Πολιτείες και εκδιώχθηκε από τους Ιρανούς με την Ιρανική Επανάσταση του 1979– δηλώνει έτοιμος να επιστρέψει στη χώρα, απευθύνοντας κάλεσμα για γενική απεργία και συντονισμένη πολιτική δράση.
Η επιστροφή ενός ονόματος φορτισμένου από την Ιστορία
Με δημόσια παρέμβασή του, ο 65χρονος Παχλαβί κάλεσε τους πολίτες να εντείνουν τις κινητοποιήσεις τους και να προχωρήσουν σε ενέργειες που θα παραλύσουν τη λειτουργία του κράτους. Η παρέμβασή του επαναφέρει στο δημόσιο διάλογο μια βαθιά διχαστική φυσιογνωμία για την ιρανική κοινωνία: τον διάδοχο μιας μοναρχίας που συνδέθηκε με αυταρχισμό, εκτεταμένη καταστολή και στενή εξάρτηση από τη Δύση.
Ο ίδιος βρέθηκε στην εξορία σε νεαρή ηλικία, όταν η ανατροπή του πατέρα του οδήγησε στην κατάργηση της μοναρχίας και στην εγκαθίδρυση της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Έκτοτε, το ενδεχόμενο επιστροφής του στην ενεργό πολιτική σκηνή παρέμενε περισσότερο συμβολικό παρά ουσιαστικό.
Ένα κίνημα που κλονίζει την Ισλαμική Δημοκρατία
Οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών, ωστόσο, αλλάζουν τα δεδομένα. Οι μαζικές αντικυβερνητικές διαδηλώσεις συνεχίζονται για δεύτερη εβδομάδα σε Τεχεράνη και μεγάλες πόλεις, με χιλιάδες πολίτες να βγαίνουν στους δρόμους παρά τους περιορισμούς στην πρόσβαση στο διαδίκτυο. Συνθήματα κατά της πολιτικής ηγεσίας και πράξεις υψηλού συμβολισμού καταδεικνύουν το βάθος της κοινωνικής κρίσης και της οργής που έχει συσσωρευτεί.
Σε αυτό το περιβάλλον, ο Παχλαβί επιχειρεί να εμφανιστεί ως πολιτικός πόλος αναφοράς για την αντιπολίτευση εκτός συνόρων, παρουσιάζοντας την τρέχουσα συγκυρία ως ιστορική ευκαιρία αλλαγής. Για τους υποστηρικτές του, η επιστροφή του παλιού ονόματος συνδέεται με την προοπτική ενός νέου πολιτικού ξεκινήματος· για τους επικριτές του, αποτελεί υπενθύμιση ενός παρελθόντος που οι Ιρανοί επέλεξαν να αφήσουν πίσω τους με την επανάσταση.
Φόβοι για βίαιη καταστολή
Την ίδια ώρα, εντείνονται οι ανησυχίες για την απάντηση των αρχών. Η Ιρανή δικηγόρος και Νομπελίστρια Ειρήνης Σιρίν Εμπαντί προειδοποίησε ότι η διακοπή του διαδικτύου συνιστά συνειδητή στρατηγική επιλογή, εκφράζοντας φόβους ότι οι κινητοποιήσεις ενδέχεται να αντιμετωπιστούν με ακραία βία. Σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δεκάδες διαδηλωτές έχουν χάσει τη ζωή τους και εκατοντάδες έχουν τραυματιστεί από την έναρξη των διαμαρτυριών.
Μέσα σε αυτό το εκρηκτικό σκηνικό, η δημόσια δήλωση του Ρεζά Παχλαβί προσθέτει ένα ακόμη, ιστορικά φορτισμένο, στοιχείο στην κρίση που βιώνει η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, αναδεικνύοντας πόσο ανοιχτό παραμένει το ερώτημα για το μέλλον της χώρας.
Διαβάστε επίσης:
Ιράν: Κλιμακώνεται η λαϊκή εξέγερση παρά το μπλακάουτ στο διαδίκτυο (βίντεο)
