Η επίσημη λήξη της συνθήκης New START, η οποία εξέπνευσε την περασμένη Τετάρτη, σηματοδοτεί την ιστορική αυλαία μιας περιόδου μισού αιώνα που χαρακτηρίστηκε από αυστηρούς περιορισμούς στα στρατηγικά πυρηνικά οπλοστάσια των δύο μεγάλων δυνάμεων. Το κινεζικό Υπουργείο Εξωτερικών, μέσω ανακοίνωσής του την Πέμπτη, εξέφρασε τη βαθιά λύπη του για αυτή την εξέλιξη, υπογραμμίζοντας ότι το κενό που δημιουργείται θέτει σε κίνδυνο τη διεθνή αρχιτεκτονική ασφάλειας. Σε μια κρίσιμη καμπή για τις γεωπολιτικές ισορροπίες, το Πεκίνο απευθύνει έκκληση στις Ηνωμένες Πολιτείες να επιδείξουν υπευθυνότητα και να επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τη Ρωσία, προκειμένου να αποτραπεί μια νέα, ανεξέλεγκτη κούρσα εξοπλισμών.
Το ρήγμα στη διεθνή πυρηνική τάξη
Ο εκπρόσωπος του κινεζικού Υπουργείου Εξωτερικών, Λιν Τζιαν, μετέφερε την έντονη ανησυχία της διεθνούς κοινότητας για τις επιπτώσεις που θα έχει η απουσία ενός ρυθμιστικού πλαισίου στον έλεγχο των εξοπλισμών. Η συνθήκη New START δεν αποτελούσε απλώς ένα τεχνικό κείμενο περιορισμών, αλλά το θεμέλιο της παγκόσμιας πυρηνικής τάξης. Με τη Ρωσία να δηλώνει μεν ανοιχτή σε συζητήσεις, αλλά ταυτόχρονα έτοιμη να απαντήσει αποφασιστικά σε οποιαδήποτε νέα απειλή, το Πεκίνο πιέζει την Ουάσιγκτον να ανταποκριθεί θετικά στις προτάσεις για τη διατήρηση των βασικών ορίων της συνθήκης. Η διαχείριση των ρυθμίσεων παρακολούθησης και η αποκατάσταση της στρατηγικής εμπιστοσύνης προβάλλονται πλέον ως επιτακτική ανάγκη για την αποφυγή μιας επικίνδυνης αποσταθεροποίησης.
Η κινεζική στρατηγική της «ελάχιστης επάρκειας»
Εν μέσω των πιέσεων για διεύρυνση των συμμετεχόντων στις πυρηνικές συνομιλίες, η Κίνα ξεκαθάρισε τη δική της θέση, εμμένοντας σε μια αυστηρά αμυντική στρατηγική. Ο Λιν Τζιαν επανέλαβε τη δέσμευση της χώρας του για «μη πρώτη χρήση» πυρηνικών όπλων, τονίζοντας ότι το Πεκίνο διατηρεί το οπλοστάσιό του στο ελάχιστο δυνατό επίπεδο που απαιτείται για την εθνική του ασφάλεια. Παράλληλα, απέρριψε κατηγορηματικά το ενδεχόμενο συμμετοχής της Κίνας σε τριμερείς διαπραγματεύσεις αφοπλισμού σε αυτή τη φάση, επισημαίνοντας τη χαοτική διαφορά μεγέθους ανάμεσα στις δικές της δυνάμεις και εκείνες των ΗΠΑ και της Ρωσίας. Για την Κίνα, η ευθύνη του αφοπλισμού βαρύνει πρωτίστως τους κατόχους των μεγαλύτερων οπλοστασίων στον κόσμο.
Η στάση του Λευκού Οίκου και το άγνωστο χρονοδιάγραμμα
Το βλέμμα της διεθνούς διπλωματίας στρέφεται πλέον στον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος, σύμφωνα με ανακοίνωση του Λευκού Οίκου, θα είναι εκείνος που θα καθορίσει την περαιτέρω πορεία της αμερικανικής πολιτικής στον έλεγχο των πυρηνικών. Ενώ η Μόσχα εμφανίζεται έτοιμη για διαβουλεύσεις υπό προϋποθέσεις, η Ουάσιγκτον αναμένεται να αποσαφηνίσει το δικό της χρονοδιάγραμμα και τις προτεραιότητες της νέας διοίκησης. Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ένα κλίμα αβεβαιότητας, καθώς η λήξη της New START αφήνει τον πλανήτη χωρίς ένα δεσμευτικό πλαίσιο ελέγχου των στρατηγικών όπλων για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, καθιστώντας τις επόμενες κινήσεις των δύο υπερδυνάμεων καθοριστικές για το μέλλον της παγκόσμιας ειρήνης.
Διαβάστε επίσης:
Πυρηνικά: Ο πλανήτης αντιμέτωπος με το τέλος ελέγχου και περιορισμών
ΗΠΑ – Ιράν: Νέες απειλές Τραμπ σε Χαμενεΐ, λίγο πριν το ραντεβού στη Μουσκάτ
