Η πρόσφατη έκτακτη Σύνοδος Κορυφής στις Βρυξέλλες μπορεί να στερήθηκε των υψηλών τόνων και των δραματικών συγκρούσεων που χαρακτήρισαν προηγούμενες συναντήσεις, ωστόσο το πολιτικό της αποτύπωμα κρίνεται ιστορικό. Παρά την υπαναχώρηση του Ντόναλντ Τραμπ στο ζήτημα της Γροιλανδίας κατά τη διάρκεια του Φόρουμ στο Νταβός, οι Ευρωπαίοι ηγέτες κατέληξαν σε ένα κοινό, σιωπηρό συμπέρασμα: η εμπιστοσύνη στις διατλαντικές σχέσεις, όπως αυτές διαμορφώθηκαν μετά το 1945, έχει κλονιστεί ανεπανόρθωτα. Σύμφωνα με ανάλυση του Politico, η Ευρώπη διέβη τον δικό της «Ρουβίκωνα», αποδεχόμενη τη σκληρή πραγματικότητα μιας νέας εποχής όπου η ανεξαρτησία δεν είναι πλέον επιλογή, αλλά ανάγκη επιβίωσης.
Η ενότητα απέναντι στην αβεβαιότητα
Η εικόνα των Εμανουέλ Μακρόν και Φρίντριχ Μερτς να εμφανίζονται ενωμένοι αποτέλεσε το πιο ηχηρό μήνυμα της Συνόδου. Οι δύο ισχυρότεροι ηγέτες της Ένωσης, παρά τις κατά καιρούς διαφωνίες τους, συνέκλιναν στην προειδοποίηση ότι το μπλοκ οφείλει να αγκαλιάσει τη στρατηγική του αυτονομία. Η Πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, επισφράγισε αυτή τη στάση δηλώνοντας ότι η εργασία για μια ανεξάρτητη Ευρώπη είναι πλέον το κεντρικό καθήκον των Βρυξελλών. Αυτή η μεταστροφή δεν είναι θεωρητική, καθώς πέντε υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι και διπλωμάτες επιβεβαίωσαν ότι η «παλιά τάξη πραγμάτων» ανήκει πια στο παρελθόν.
Το τέλος των δογμάτων για την ανατολική πτέρυγα
Ίσως η πιο εντυπωσιακή αλλαγή καταγράφεται στις χώρες της ανατολικής και βόρειας Ευρώπης, οι οποίες παραδοσιακά θεωρούνταν οι στενότεροι σύμμαχοι της Ουάσιγκτον λόγω της ρωσικής απειλής. Η περίπτωση της Εσθονίας, που εξέτασε την αποστολή στρατευμάτων στη Γροιλανδία, αλλά και η μεταστροφή της Πολωνίας, αναδεικνύουν το βάθος της κρίσης. Ο Ντόναλντ Τουσκ, εκφράζοντας μια νέα πολωνική αυτοπεποίθηση, τόνισε ότι η ηγεσία απαιτεί σεβασμό και όχι εξαναγκασμό, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο ενεργοποίησης ισχυρών εμπορικών αντιποίνων κατά των ΗΠΑ.
Μια ολιστική στροφή στην ευρωπαϊκή στρατηγική
Η νέα αυτή προσέγγιση δεν περιορίζεται σε μεμονωμένους τομείς. Οι διπλωματικοί κύκλοι υπογραμμίζουν ότι η ευρωπαϊκή απάντηση πρέπει να είναι καθολική, καλύπτοντας την άμυνα, την ενέργεια και την οικονομία ταυτόχρονα. Ακόμη και χώρες όπως η Δανία, η Σουηδία και η Ολλανδία, που παραδοσιακά προασπίζονται το ελεύθερο εμπόριο, δείχνουν πλέον έτοιμες να υιοθετήσουν μια πιο επιθετική στάση προκειμένου να προστατεύσουν τα συμφέροντά τους.
Το μάθημα της επόμενης ημέρας
Η κρίση της Γροιλανδίας λειτούργησε ως μια βίαιη «θεραπεία σοκ» που ανάγκασε το Βερολίνο και άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες να επανεξετάσουν παγιωμένες πολιτικές δεκαετιών. Παρόλο που η σθεναρή στάση της Ε.Ε. φαίνεται να οδήγησε τον Τραμπ σε προσωρινή υποχώρηση, οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι οι δυσκολότερες αποφάσεις έπονται. Η ατζέντα για την Ουκρανία, την ανταγωνιστικότητα και την ασφάλεια απαιτεί πλέον μια Ευρώπη που δεν θα ετεροπροσδιορίζεται, αλλά θα αναλαμβάνει την πλήρη ευθύνη του μέλλοντός της.
Διαβάστε επίσης:
New York Times: Το ΝΑΤΟ όπως το γνωρίζαμε φτάνει στο τέλος του και αυτό δεν είναι απαραίτητα κακό
Συνομιλίες ΗΠΑ, Ρωσία, Ουκρανίας για πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου
Πώς ταπεινώθηκε ο Τραμπ στο Νταβός από το ευρωπαϊκό κεφάλαιο
