Το χρησιμοποιούμε καθημερινά, σε επαγγελματικά και προσωπικά περιβάλλοντα, για ραντεβού, λογαριασμούς, ενημερώσεις, επικοινωνία. Το email, παρότι πλέον μοιάζει δεδομένο, αποτελεί μία από τις πιο θεμελιώδεις και επαναστατικές καινοτομίες της ψηφιακής εποχής — μια τεχνολογία που άλλαξε ριζικά την έννοια της αλληλογραφίας και της επικοινωνίας στον 20ό και 21ο αιώνα.
Τα πρώτα βήματα της ηλεκτρονικής αλληλογραφίας
Η πρώτη μορφή ηλεκτρονικής αποστολής μηνυμάτων εμφανίστηκε ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1960, σε μεγάλους υπολογιστές (mainframes) με κοινούς λογαριασμούς χρηστών. Ωστόσο, το email όπως το γνωρίζουμε σήμερα γεννήθηκε το 1971, όταν ο Ray Tomlinson, μηχανικός της εταιρείας BBN, δημιούργησε το πρώτο σύστημα που επέτρεπε την αποστολή μηνύματος από έναν υπολογιστή σε άλλον, μέσω δικτύου.
Ήταν επίσης αυτός που εισήγαγε το πλέον διάσημο σύμβολο του ψηφιακού κόσμου: το @. Χρησιμοποιήθηκε για να διαχωρίζει το όνομα του χρήστη από το όνομα του υπολογιστή (domain), ένα πρότυπο που διατηρείται μέχρι και σήμερα.
Από το ARPANET στα πρώτα inbox
Το email αναπτύχθηκε αρχικά στο πλαίσιο του ARPANET, του προκατόχου του σημερινού διαδικτύου, που είχε δημιουργηθεί από το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ. Οι ερευνητές και οι τεχνικοί άρχισαν να ανταλλάσσουν μηνύματα, οδηγώντας σταδιακά στην ανάγκη για περισσότερα χαρακτηριστικά: αποθηκευμένα εισερχόμενα, αυτόματες απαντήσεις, δυνατότητα αποστολής σε πολλούς παραλήπτες.
Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’80, τα emails είχαν γίνει ήδη το κυρίαρχο εργαλείο επικοινωνίας στα πανεπιστήμια και τα ερευνητικά ιδρύματα. Η μαζική διάδοσή τους ήρθε τη δεκαετία του ’90, όταν το διαδίκτυο άνοιξε στο ευρύ κοινό.
Το email αλλάζει τον τρόπο που επικοινωνούμε
Με την εμφάνιση των web-based υπηρεσιών email όπως το Hotmail (1996) και αργότερα το Gmail (2004), το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο έγινε δωρεάν, ευέλικτο και προσβάσιμο από παντού. Επαναπροσδιόρισε την επικοινωνία σε επιχειρήσεις, οργανισμούς και προσωπικές σχέσεις.
Μείωσε τον χρόνο ανταλλαγής πληροφοριών από ημέρες σε δευτερόλεπτα, έδωσε τη δυνατότητα για άμεση ανταπόκριση και άλλαξε τη φύση του γραπτού λόγου, με νέες μορφές συντομογραφίας, τυποποίησης και ύφους.
Προκλήσεις και μεταμορφώσεις
Παρά την ενσωμάτωσή του στην καθημερινή ζωή, το email αντιμετώπισε και προκλήσεις: spam, phishing, απάτες, παραβιάσεις ιδιωτικότητας. Η ανάγκη για προστασία οδήγησε σε φίλτρα ανεπιθύμητης αλληλογραφίας, πρωτόκολλα ασφάλειας και κανονισμούς όπως το GDPR.
Την τελευταία δεκαετία, η χρήση του email άρχισε να «μοιράζεται» τον χώρο της επικοινωνίας με άλλες πλατφόρμες: instant messaging, chat εφαρμογές, εργαλεία συνεργασίας (Slack, Teams). Κι όμως, το email παραμένει αναντικατάστατο για επίσημη επικοινωνία, επιβεβαιώσεις συναλλαγών, εγγραφές σε υπηρεσίες, τιμολόγηση και ψηφιακή ταυτότητα.
Από το χθες στο σήμερα
Περισσότερα από 330 δισεκατομμύρια emails αποστέλλονται κάθε μέρα παγκοσμίως. Το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο έχει μετατραπεί από ένα πείραμα επιστημόνων του Ψυχρού Πολέμου σε βασικό εργαλείο κάθε πολίτη, εργαζόμενου και επαγγελματία.
Αν κάτι αποδεικνύει η ιστορία του email, είναι πως η τεχνολογία που ξεκινά ως εργαλείο για λίγους, μπορεί να αλλάξει τη ζωή όλων.
