Ενθαρρυντικά είναι τα πιο πρόσφατα δεδομένα για τον ρόλο των Προβιοτικών, των πρεβιοτικών και των συμβιοτικών στην πρόληψη και τη διαχείριση ορισμένων δερματοπαθειών και κυρίως της ατοπικής δερματίτιδας.
Ανασκόπηση περισσότερων από 200 μελετών σε ανθρώπους, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nutrition Reviews, επιβεβαίωσε ότι υπάρχουν ουσιαστικές ενδείξεις για την πρόληψη της ατοπικής δερματίτιδας και ενδείξεις για την επίδρασή τους στην Ακμή, την Ψωρίαση και άλλες παθήσεις του Δέρμα.
Τόσο η συγκεκριμένη ανασκόπηση όσο και μια παλαιότερη που δημοσιεύθηκε στο Nutrients έδειξαν ότι ενδεχομένως να υπάρχει και αντιγηραντικό όφελος από τη λήψη τους, παρότι η έρευνα δεν είναι τόσο εκτενής και τα στοιχεία παραμένουν πιο περιορισμένα.
Ο δερματολόγος–αφροδισιολόγος Χρήστος Στάμου εξηγεί ότι καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής, από τη γέννηση έως τα βαθιά γεράματα, το δέρμα υφίσταται αλλαγές που επηρεάζουν την υγεία και την εμφάνισή του. Σε κάθε ηλικιακό στάδιο είναι πιο ευάλωτο σε διαφορετικές παθήσεις, παρότι οι παράγοντες που επηρεάζουν την εκδήλωσή τους, είτε ενδογενείς όπως η κληρονομικότητα είτε εξωγενείς όπως η ηλιακή ακτινοβολία και η διατροφή, παραμένουν κοινοί.
Σύμφωνα με τον ίδιο, όσον αφορά τη διατροφή, ένας από τους μηχανισμούς με τους οποίους αυτή επηρεάζει την υγεία του δέρματος είναι μέσω του μικροβιώματος του εντέρου, η ενίσχυση του οποίου επιτυγχάνεται, μεταξύ άλλων, από τα προβιοτικά και τα Πρεβιοτικά. Η έρευνα έχει δείξει ότι και τα δύο μπορούν να συμβάλουν στην καταστολή και βελτίωση των δερματικών παθήσεων με πολλαπλούς τρόπους, όπως η μείωση του οξειδωτικού στρες, η καταστολή των φλεγμονωδών αποκρίσεων και η διατήρηση των ανοσολογικών επιδράσεων.
Τα προβιοτικά είναι ζωντανοί μικροοργανισμοί, συνήθως «καλά» βακτήρια ή μύκητες παρόμοιοι με αυτούς που ζουν στο έντερο, οι οποίοι όταν λαμβάνονται από το στόμα βοηθούν στην υγεία και ισορροπία του εντερικού μικροβιώματος ώστε ο οργανισμός να απορροφά καλύτερα τα θρεπτικά συστατικά. Τροφές πλούσιες σε προβιοτικά είναι όσα έχουν υποστεί ζύμωση, όπως γιαούρτι, κεφίρ και ξινολάχανο, ενώ υπάρχουν και σε συμπληρώματα διατροφής.
Τα πρεβιοτικά είναι ομάδα θρεπτικών συστατικών που αποτελούν την «τροφή» των προβιοτικών και των μικροοργανισμών του εντέρου. Όταν αποδομούνται, τα προϊόντα που απελευθερώνονται στο αίμα επηρεάζουν θετικά όχι μόνο το γαστρεντερικό σύστημα αλλά και άλλα απομακρυσμένα όργανα. Βρίσκονται κυρίως σε φυτικές τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες, όπως πράσα, σπαράγγια, αγκινάρες, σκόρδα, κρεμμύδια, μπανάνες, βρώμη και κριθάρι.
Η δυνατότητα βελτίωσης των δεικτών υγείας του δέρματος, καθυστέρησης της γήρανσης και ίασης παθήσεων με αυτούς τους φυσικούς παράγοντες έχει κινήσει το ενδιαφέρον των ερευνητών τα τελευταία χρόνια. Γι’ αυτό προσπαθούν να διαπιστώσουν αν τα προβιοτικά και τα πρεβιοτικά μπορούν να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση παθήσεων όπως ψωρίαση, έκζεμα και ακμή, αλλά και στις επιπτώσεις της φωτογήρανσης και της φυσικής γήρανσης, όπως ρυτίδες, μελάγχρωση και ξηρότητα.
Οι μελέτες
Πρόσφατα, επιστήμονες από το Ηνωμένο Βασίλειο πραγματοποίησαν ανασκόπηση 516 μελετών σε ζώα και ανθρώπους. Η πλειονότητα των συμμετεχόντων ήταν βρέφη και ενήλικες κάτω των 60 ετών. Πάνω από 200 μελέτες σε ανθρώπους εξέτασαν την επίδραση των προβιοτικών, 34 των πρεβιοτικών και 41 των συμβιοτικών.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, εντοπίστηκε μεγάλος όγκος στοιχείων για το όφελος στην ατοπική δερματίτιδα. Το 72% των μελετών που εξέτασαν τη διαχείριση ή τη σοβαρότητα της ατοπικής δερματίτιδας και του εκζέματος κατέγραψαν θετική επίδραση, ενώ το 54% όσων εξέτασαν την πρόληψη κατέληξαν επίσης σε θετικά ευρήματα.
Υποσχόμενα ήταν τα στοιχεία και για την ακμή, την ψωρίαση και τη γήρανση του δέρματος, καθώς και για την απόκριση στην υπεριώδη ακτινοβολία. Λιγότερα ήταν τα δεδομένα για άλλες παθήσεις, όπως ο καρκίνος του δέρματος και η ροδόχρους ακμή.
Η παλαιότερη ανασκόπηση στο Nutrients έδειξε ότι τα προβιοτικά:
– ενισχύουν τον δερματικό φραγμό,
– αναστέλλουν τη διάσπαση του κολλαγόνου και την παραγωγή μελανίνης, έχοντας αντιρυτιδικές, ενυδατικές και αντιγηραντικές ιδιότητες,
– μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως θεραπεία της ατοπικής δερματίτιδας,
– βοηθούν στην καταστολή των βακτηρίων που προκαλούν ακμή και μειώνουν τον ερεθισμό,
– έχουν δείξει θεραπευτικά αποτελέσματα σε ορισμένα άτομα με ψωρίαση,
– βελτιώνουν πιτυρίδα και σμηγματορροϊκή δερματίτιδα.
Ο Χρήστος Στάμου επισημαίνει ότι διαφορετικά προβιοτικά μπορούν να βοηθήσουν σε διαφορετικές παθήσεις και ότι βρίσκονται σε εξέλιξη πολλές κλινικές δοκιμές για την αποτελεσματικότητα και τις πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειές τους. Τονίζει επίσης ότι απαιτούνται ακόμη πολλές μελέτες πριν εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα και ότι όσοι ενδιαφέρονται να τα λάβουν πρέπει να συζητούν τα πιθανά οφέλη και τους κινδύνους με τον γιατρό τους.
