Πίσω από τις μεγάλες λέξεις για «ασφάλεια» και «εκσυγχρονισμό», η Ελληνική Αστυνομία σχεδίαζε μια πρωτοφανή επιχείρηση ψηφιακής επιτήρησης πολιτών, συλλέγοντας φωτογραφίες, δακτυλικά αποτυπώματα και προσωπικά δεδομένα στον δρόμο. Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα έβαλε φρένο στο σχέδιο, αναδεικνύοντας την παράνομη βάση του και τα κινδύνους για τα δικαιώματα των πολιτών.
Ψηφιακός «χαφιεδισμός» με ευρωπαϊκά κονδύλια
Το 2019 η ΕΛ.ΑΣ. υπέγραψε σύμβαση με την Intracom Telecom για την προμήθεια του συστήματος «Smart Policing», προϋπολογισμού περίπου 4 εκατ. ευρώ, με χρηματοδότηση κυρίως από ευρωπαϊκά ταμεία. Στόχος ήταν η προμήθεια 1.000 smartphones για αστυνομικούς και 500 φορητών συσκευών λήψης δακτυλικών αποτυπωμάτων, ώστε οι «τυχαίοι» έλεγχοι να γίνονται σε πραγματικό χρόνο με πλήρη βιομετρική ταυτοποίηση. Το μοντέλο αυτό μετατρέπει κάθε πολίτη σε πιθανό ύποπτο, χωρίς καμία δικαστική εγγύηση.
Η οργάνωση Homo Digitalis κατήγγειλε τη χρήση του συστήματος, οδηγώντας σε πολυετή έρευνα από την Αρχή Προστασίας Δεδομένων. Τα συμπεράσματα ήταν καταλυτικά: η επεξεργασία βιομετρικών δεδομένων δεν είχε επαρκή νομική βάση, δεν είχε γίνει εκτίμηση αντικτύπου στα δικαιώματα των πολιτών και υπήρχε σοβαρός κίνδυνος μαζικής, αυθαίρετης επιτήρησης εκτός κάθε ελέγχου. Με λίγα λόγια, το κράτος επιχείρησε να εφαρμόσει τεχνολογίες επιτήρησης παραβιάζοντας τον ίδιο τον νόμο που επικαλείται.
«Ασφάλεια» ή πειθαρχικός έλεγχος;
Η υπόθεση δεν είναι τεχνική. Σε μια περίοδο εντεινόμενων αστυνομικών ελέγχων, όπου η καταστολή βαφτίζεται «κανονικότητα» και οι κοινωνικές αντιδράσεις χαρακτηρίζονται «απειλή», η χρήση βιομετρικών συσκευών δεν στοχεύει πραγματικά στην ασφάλεια αλλά στην κοινωνική πειθαρχία. Το μπλόκο της Αρχής προστατεύει προσωρινά τους πολίτες από το ψηφιακό φακέλωμα, υπενθυμίζοντας ότι η τεχνολογία δεν πρέπει να γίνεται όργανο αυθαίρετης επιτήρησης.
Η προσωρινή αναστολή λειτουργίας του συστήματος δεν σημαίνει ότι το σχέδιο εγκαταλείφθηκε. Τα εμπόδια στο δόγμα «νόμος και τάξη» συχνά επιχειρούνται να παρακαμφθούν με νέους νόμους, ρυθμίσεις ή «εξαιρέσεις». Η εξέλιξη αυτή όμως δείχνει ότι οι καταγγελίες έχουν αποτέλεσμα, η κοινωνική πίεση μετράει και τα δικαιώματα των πολιτών δεν είναι δεδομένα αλλά κατακτώνται και υπερασπίζονται καθημερινά.
Διαβάστε επίσης:
Ο Βαρουφάκης απαντά στην εισαγγελία: «Η κλήση μου πλήττει τη Δικαιοσύνη»
«Βαθιά πολιτική και επικίνδυνη»: Πυρ ομαδόν κατά Καρυστιανού για τη δήλωση περί αμβλώσεων
Μητσοτάκης σε αγρότες: «Δεν έχω απαίτηση να συμφωνήσουμε σε όλα»
