Μια διεθνής ομάδα ερευνητών, στην οποία συμμετείχαν και Έλληνες επιστήμονες, έριξε φως στις κρυφές γεωλογικές διεργασίες που προκάλεσαν την ιδιαίτερα έντονη σεισμική δραστηριότητα κοντά στη Σαντορίνη στις αρχές του 2025. Σύμφωνα με τη μελέτη τους που δημοσιεύτηκε στο κορυφαίο περιοδικό Science, η μοναδική αυτή σεισμική έξαρση οφείλεται στην τεράστια διείσδυση μάγματος – ένα κατακόρυφο στρώμα που διαδόθηκε κατά κύματα σε απόσταση άνω των 20 χιλιομέτρων μέσα στον φλοιό της Γης, σε βάθος μεγαλύτερο από 10 χιλιόμετρα κάτω από τον πυθμένα της θάλασσας.
Η σεισμική δραστηριότητα του 2025 χαρακτηρίστηκε ως μοναδική παγκοσμίως λόγω του πλήθους των σεισμών σε ένα τόσο περιορισμένο χρονικό διάστημα. Περιελάμβανε εκατοντάδες αισθητούς σεισμούς, μερικοί από τους οποίους ξεπέρασαν τα 5 Ρίχτερ, προκαλώντας τοπικά κατάσταση έκτακτης ανάγκης, κλείσιμο σχολείων και συναγερμό μεταξύ των κατοίκων και των επισκεπτών. Υπήρχε έντονη αβεβαιότητα αν οι σεισμοί οφείλονταν σε ηφαιστειακή δραστηριότητα, σηματοδοτώντας μια πιθανή έκρηξη, ή σε ολίσθηση τεκτονικών ρηγμάτων.
Οι ερευνητές υπολογίζουν ότι το μάγμα που διείσδυσε ήταν αρκετό «για να γεμίσει σχεδόν 200.000 πισίνες ολυμπιακών διαστάσεων» ή να καλύψει το Μανχάταν ή τα νησιά των Βερμούδων με ένα στρώμα μάγματος πάχους περίπου 9 μέτρων.
Η ερευνητική ομάδα αποκάλυψε την αιτία της δραστηριότητας μέσω προηγμένων τεχνικών μηχανικής μάθησης, οι οποίες προσδιόρισαν με ακρίβεια τη χωρική κατανομή περισσότερων από 25.000 σεισμών. Χρησιμοποιώντας τους σεισμούς ως «εικονικούς μετρητές τάσης σε βάθος», οι επιστήμονες κατάφεραν να απεικονίσουν την κίνηση του μάγματος με πρωτοφανή λεπτομέρεια, αναγνωρίζοντας και χαρτογραφώντας τη διείσδυση της μαγματικής φλέβας ως τον πρωταρχικό παράγοντα που πυροδότησε τη σεισμική έξαρση. Αυτή η απεικόνιση αποκλείει την ολίσθηση τεκτονικών ρηγμάτων ως κύρια αιτία του φαινομένου.
Το πιο εντυπωσιακό εύρημα είναι ότι η διείσδυση δεν κινήθηκε ομαλά, αλλά κατά κύματα—ανοίγοντας νέες ρωγμές, κλείνοντας άλλες και προωθώντας μάγμα προς τα εμπρός σε παλμούς. «Η κυματική διείσδυση του μάγματος και η επακόλουθη παλμική μεταβολή της πίεσης επέδρασε στο πεδίο τάσεων και οδήγησε στη γένεση τόσο μεγάλου πλήθους σεισμών, με “καταρρακτώδη” ρυθμό», επισημαίνει η ομάδα.
Οι ερευνητές καταλήγουν ότι αυτή η κυματοειδής διαδικασία ανάδρασης της διείσδυσης μάγματος δεν είναι μοναδική στη Σαντορίνη, αλλά αποτελεί πιθανώς έναν θεμελιώδη μηχανισμό με τον οποίο μεταφέρεται το μάγμα κάτω από τα ηφαίστεια παγκοσμίως. Οι μέθοδοι που αναπτύχθηκαν αναμένεται να βοηθήσουν τους επιστήμονες να παρακολουθούν μελλοντικές κρίσεις σε σχεδόν άμεσο χρόνο, ειδικά σε περιοχές όπου η δραστηριότητα εκδηλώνεται βαθιά στο υπέδαφος ή στην ανοιχτή θάλασσα.
Διαβάστε επίσης:
Πειραιάς: Πνίγηκε 13χρονη από φαγητό στο σχολείο της
«Μελλοντικό βιαστή» χαρακτήριζε η δασκάλα τον 6χρονο που κατήγγειλε ότι την… θώπευσε (βίντεο)
