Οι αποκαλύψεις του Axios φέρνουν στο φως όλο το παρασκήνιο πίσω από το αιφνιδιαστικό «σχέδιο των 28 σημείων» του Ντόναλντ Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, σκιαγραφώντας μια διαδικασία που χαρακτηρίστηκε από μυστικές συναντήσεις με τη ρωσική πλευρά, ταχύτητα και εντατική πίεση προς το Κίεβο. Η διαδρομή, που ξεκίνησε από το Μαϊάμι και κατέληξε στη Γενεύη, αποκαλύπτει τις αγωνιώδεις στιγμές της ουκρανικής ηγεσίας μπροστά σε ένα δίλημμα που έθετε σε κίνδυνο είτε την εδαφική της ακεραιότητα είτε την κρίσιμη αμερικανική υποστήριξη.
Το πρώτο προσχέδιο: Δείπνο στο Μαϊάμι με το «δεξί χέρι» του Πούτιν
Όλα ξεκίνησαν στις 22 Οκτωβρίου, όταν ο Τζάρεντ Κούσνερ και ο Στιβ Γουίτκοφ, μετά την επιστροφή τους από μια μεσολάβηση για συμφωνία στη Γάζα, έστρεψαν την προσοχή τους στην Ουκρανία. Στόχος τους ήταν να επαναλάβουν την ίδια προσέγγιση: να συντάξουν ένα σχέδιο και να προσπαθήσουν να το αποδεχθούν και οι δύο πλευρές. Τρεις ημέρες αργότερα, ο Γουίτκοφ και ο Κούσνερ δείπνησαν στο Μαϊάμι με τον Κιρίλ Ντμιτρίεφ, τον ειδικό απεσταλμένο του Πούτιν και επικεφαλής του ρωσικού κρατικού επενδυτικού ταμείου. Ο Ντμιτρίεφ επιβεβαίωσε στο Axios ότι εργάζονταν για τη δημιουργία ενός πλαισίου που θα εξασφάλιζε «lasting ασφάλεια στην Ευρώπη», με βάση όσα είχαν συμφωνηθεί στη συνάντηση Τραμπ-Πούτιν στην Αλάσκα. Η ρωσική πλευρά, σύμφωνα με τον Ντμιτρίεφ, ένιωθε ότι η θέση της «ακουγόταν πραγματικά». Ο Γουίτκοφ και ο Κούσνερ, έχοντας την έγκριση του Ντόναλντ Τραμπ και ενημερώνοντας συνεχώς τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και τον αντιπρόεδρο Τζ.Ντ. Βανς, προχώρησαν στη σύνταξη του σχεδίου των 28 σημείων.
Απρόσμενη αποστολή στο Κίεβο και το τηλεφώνημα στον Ζελένσκι
Ο Τζ.Ντ. Βανς πρότεινε να ανατεθεί στον Υπουργό Στρατού Νταν Ντρίσκολ η μεταφορά του σχεδίου στο Κίεβο, παρόλο που ο Ντρίσκολ προγραμμάτιζε ήδη μια στρατιωτική αποστολή. Ο Λευκός Οίκος ζήτησε να επισπευσθεί το ταξίδι και ο Ντρίσκολ «μπήκε σε πλήρη προετοιμασία» για διαπραγματεύσεις ειρήνης.
Παράλληλα, ο Γουίτκοφ και ο Κούσνερ συναντήθηκαν στο Μαϊάμι με τον Ρουστέμ Ουμέροφ, τον γραμματέα του Συμβουλίου Ασφαλείας και Άμυνας της Ουκρανίας. Αφού τον ενημέρωσαν για το σχέδιο, εκείνος πρότεινε να καλέσουν τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Ο Ουκρανός πρόεδρος άκουσε σε ανοικτή ακρόαση τους συμβούλους του Τραμπ να του διαβάζουν, σημείο προς σημείο, το σχέδιο για τον τερματισμό του πολέμου. Ουκρανός αξιωματούχος χαρακτήρισε τον τρόπο παρουσίασης ως ανεπαρκή, δηλώνοντας ότι «κάτι τέτοιο δεν γίνεται στο τηλέφωνο», ενώ η ομάδα του Ζελένσκι εξέλαβε την παρουσίαση ως «απλές αρχικές ιδέες» και όχι ως επίσημη πρόταση. Αντιθέτως, η αμερικανική πλευρά βγήκε αισιόδοξη, εκλαμβάνοντας αργότερα την ουκρανική επιφύλαξη ως «υπαναχώρηση».
Τελεσίγραφο και πανικός στην Γηραιά
Η «παρεξήγηση» οδήγησε στην απόφαση να ανατεθεί στον Ντρίσκολ η επίσημη παρουσίαση του σχεδίου στον Ζελένσκι την Πέμπτη και η πίεση να συμφωνήσει. Η αμερικανική πλευρά απαιτούσε από την Ουκρανία να υπογράψει το σχέδιο πριν από την Ημέρα των Ευχαριστιών, θεσπίζοντας ένα «επιθετικό χρονοδιάγραμμα υπογραφής».
Η αποκάλυψη του σχεδίου από το Axios στις 18 Νοεμβρίου προκάλεσε σύγχυση και τρόμο σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και στην Ουάσιγκτον. Η δημοσίευση λεπτομερειών αποκάλυψε ότι η Ουκρανία θα καλούνταν να παραχωρήσει επιπλέον εδάφη πέρα από όσα κατείχε ήδη η Ρωσία. Ο ίδιος ο Ζελένσκι απηύθυνε δραματικό διάγγελμα, δηλώνοντας ότι η Ουκρανία βρισκόταν μπροστά στο δίλημμα «να χάσει την αξιοπρέπειά της ή να χάσει την υποστήριξη των ΗΠΑ».
Η έντονη αντίδραση και η διαρροή αρνητικών λεπτομερειών στα μέσα οδήγησαν τον Τραμπ να αντιληφθεί ότι η κατάσταση είχε γίνει «πολύ μπερδεμένη». Τότε έστειλε τον Μάρκο Ρούμπιο στη Γενεύη για να συναντηθεί με την ουκρανική αντιπροσωπεία. Ο Ρούμπιο απαίτησε από τους Ουκρανούς να εκδώσουν μια δήλωση που να ξεκαθαρίζει ότι το σχέδιο δεν ήταν ρωσικό και ότι υπήρχε ουκρανική συμβολή. Στη Γενεύη, οι ΗΠΑ άρχισαν να αναφέρονται στα 28 σημεία ως «πλαίσιο» και όχι ως τελική πρόταση, δείχνοντας διάθεση να ενσωματώσουν ουκρανικές αντιπροτάσεις.
Παρά τη θετική ανακοίνωση που εκδόθηκε μετά τις τεταμένες συνομιλίες της Κυριακής στη Γενεύη, η πίεση παραμένει. Ο Τραμπ κατηγόρησε τους Ουκρανούς για αχαριστία, ενώ ο Ρούμπιο δήλωσε ότι ο στόχος παραμένει η συμφωνία «το συντομότερο δυνατό». Μέχρι στιγμής, δεν έχει οριστεί ημερομηνία για τη συνάντηση Τραμπ-Ζελένσκι.
Διαβάστε επίσης:
Washington Post: Οι millennials εκτός πρώτης κατοικίας
«Μην το πιστέψετε μέχρι να το δείτε, αλλά κάτι καλό ίσως συμβαίνει» λέει ο αισιόδοξος Τραμπ
Η πλειοψηφία των Αμερικανών αντιτίθεται σε πόλεμο στη Βενεζουέλα
