Σε μια κίνηση που αιφνιδίασε τη διεθνή κοινότητα και προκάλεσε έντονο προβληματισμό, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε το βράδυ της Δευτέρας ότι Ισραήλ και Ιράν συμφώνησαν σε πλήρη και αμετάκλητη κατάπαυση του πυρός, η οποία —σύμφωνα με τον ίδιο— θα τεθεί σε εφαρμογή κατά φάσεις από τις 07:00 το πρωί της Τρίτης (ώρα Ελλάδας). Ο Ρεπουμπλικανός υποψήφιος πρόεδρος, με μήνυμα στην πλατφόρμα Truth Social, δήλωσε ότι η συμφωνία προβλέπει σταδιακή παύση των εχθροπραξιών, με το Ιράν να σταματά πρώτο τις επιθέσεις και το Ισραήλ να ακολουθεί δώδεκα ώρες μετά.
Αγωνία και ασάφεια για την εφαρμογή
Παρά τις πανηγυρικές δηλώσεις Τραμπ, καμία από τις δύο εμπλεκόμενες χώρες δεν έχει επιβεβαιώσει επίσημα την ύπαρξη συμφωνίας. Αντίθετα, το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών διέψευσε ότι έχει συναφθεί κατάπαυση του πυρός. Ο Αμπάς Αραγτσί, επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας, ανέφερε σε ανάρτησή του στο X ότι δεν έχει υπάρξει συμφωνία, ενώ σημείωσε ότι το Ιράν είναι διατεθειμένο να διακόψει τις επιθέσεις του μόνο αν σταματήσει η «παράνομη ισραηλινή επιθετικότητα» έως τις 03:30 τα ξημερώματα.
Σύμφωνα με πληροφορίες από το Κανάλι 12 του Ισραήλ, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου φέρεται να είπε στον Τραμπ ότι θα συμφωνούσε σε κατάπαυση πυρός υπό τον όρο ότι θα πράξει το ίδιο και το Ιράν. Ουδεμία επίσημη ανακοίνωση έχει εκδοθεί από την ισραηλινή κυβέρνηση, γεγονός που εντείνει τη σύγχυση για την πραγματική κατάσταση στο πεδίο.
Νέα πυραυλικά πλήγματα, νεκροί στην Μπεερσέμπα
Λίγες ώρες μετά την ανάρτηση Τραμπ, ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε νέες επιθέσεις από το Ιράν, με πυραύλους να εκτοξεύονται προς την ισραηλινή επικράτεια. Μαρτυρίες ανέφεραν εκρήξεις στον ουρανό του Τελ Αβίβ και στην Ιερουσαλήμ, ενώ το πιο σοβαρό πλήγμα καταγράφηκε στην πόλη Μπεερσέμπα, όπου τρεις άνθρωποι σκοτώθηκαν και αρκετοί τραυματίστηκαν όταν πύραυλος έπληξε πολυκατοικία.
Ο ισραηλινός στρατός ανέβασε εκ νέου το επίπεδο συναγερμού, καταγράφοντας τουλάχιστον τρεις διαδοχικές ομοβροντίες πυραύλων από το Ιράν. Η κλιμάκωση αυτή έρχεται σε αντίθεση με το κλίμα αποκλιμάκωσης που επιχείρησε να παρουσιάσει ο Τραμπ.
Ανακοίνωση Τραμπ: Πολιτικό στοίχημα με παγκόσμιες συνέπειες
Η ανακοίνωση του Τραμπ ότι «ο κόσμος θα χαιρετίσει το τέλος του πολέμου των 12 ημερών» και ότι η συμφωνία θα διαρκέσει «για πάντα», όπως δήλωσε στο NBC, δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για το κατά πόσο πρόκειται για πραγματική διπλωματική επιτυχία ή για προεκλογικό πυροτέχνημα. Η επίσημη είσοδος των ΗΠΑ στον πόλεμο μόλις την Κυριακή —με βομβαρδισμούς κατά ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων— έδειχνε μέχρι πρότινος κλιμάκωση και όχι εκτόνωση.
Είναι σαφές πως ο Τραμπ επιχειρεί να εμφανιστεί ως ειρηνοποιός στο πιο επικίνδυνο μέτωπο της Μέσης Ανατολής, λίγους μήνες πριν τις προεδρικές εκλογές. Ωστόσο, η απουσία συντονισμένων δηλώσεων από Ισραήλ και Ιράν και η συνέχιση των επιθέσεων στο έδαφος δείχνουν πως οι προσδοκίες για κατάπαυση παραμένουν επισφαλείς, αν όχι αβάσιμες.
Ο πόλεμος των 12 ημερών και η απειλή γενικευμένης σύρραξης
Η ένοπλη σύγκρουση ξεκίνησε στις 13 Ιουνίου, όταν το Ισραήλ εξαπέλυσε εκτεταμένους βομβαρδισμούς σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις, επικαλούμενο τον κίνδυνο απόκρυψης στρατιωτικού πυρηνικού προγράμματος. Το Ιράν απάντησε άμεσα, εκτοξεύοντας πυραύλους σε ισραηλινά εδάφη. Από τότε, οι δύο χώρες αντάλλασσαν καθημερινά επιθέσεις, με εκατοντάδες απώλειες, εκτεταμένες καταστροφές υποδομών και το ενδεχόμενο γενικευμένης ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή να φαντάζει πιο κοντά από ποτέ.
Αν πράγματι υπάρξει εφαρμογή της συμφωνίας, ακόμη και μονομερώς, θα πρόκειται για σημαντική ανάσα στην περιοχή. Αν όχι, ο κόσμος θα έχει γίνει μάρτυρας μιας ακόμα επικοινωνιακής καταιγίδας, χωρίς ουσία και χωρίς αντίκρισμα στην πραγματικότητα των πολέμων.
