Σημαντική ανησυχία προκαλεί στους ειδικούς η αυξανόμενη εξάρτηση παιδιών και εφήβων από κινητά τηλέφωνα, social media και βιντεοπαιχνίδια, καθώς η υπερβολική χρήση τους μπορεί να πυροδοτήσει σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας.
Σε πρόσφατη έρευνα διαπιστώθηκε ότι σχεδόν οι μισοί έφηβοι εμφανίζουν συμπτώματα έντονης εξάρτησης από τα κινητά τους, γεγονός που, σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης, συνδέεται με υψηλότερο κίνδυνο εκδήλωσης αυτοκτονικών σκέψεων και συμπεριφορών.
Η μελέτη ανέλυσε στοιχεία που συγκεντρώθηκαν από περίπου 4.300 παιδιά, κατά την περίοδο 2016 έως 2022.
Τα παιδιά που συμμετείχαν ήταν μεταξύ 9 και 10 ετών κατά την έναρξη της έρευνας και παρακολουθήθηκαν σε τέσσερα διαφορετικά χρονικά σημεία μέσα σε έξι χρόνια.
Σύμφωνα με την Washington Post, το ερωτηματολόγιο που χρησιμοποιήθηκε περιλάμβανε ερωτήσεις για τη χρήση κινητών, βιντεοπαιχνιδιών και social media, ενώ αξιολογούσε και το αν οι συμμετέχοντες παρουσίαζαν ψυχαναγκαστικές τάσεις, δυσκολία να σταματήσουν τη χρήση ή άγχος όταν δεν είχαν πρόσβαση στις συσκευές τους.
Σοβαρές οι διαπιστώσεις της έρευνας
Όταν οι επιστήμονες κατηγοριοποίησαν τα αποτελέσματα σε τρεις ομάδες — χαμηλή, υψηλή και αυξανόμενη εθιστική χρήση — διαπίστωσαν ότι το 49% των παιδιών εμφάνισε υψηλά επίπεδα εξάρτησης από τα κινητά τους, με χαρακτηριστικά όπως έντονη επιθυμία για χρήση, αδυναμία διακοπής ή σημαντικές επιπτώσεις στην καθημερινότητά τους.
Περίπου το 40% των παιδιών εμφάνισε παρόμοια υψηλή εξάρτηση από τα βιντεοπαιχνίδια, ενώ το 10% έδειξε υπερβολική ενασχόληση με τα κοινωνικά δίκτυα.
Ένα κρίσιμο στοιχείο της μελέτης, όπως δήλωσε ο συν-συγγραφέας Yunyu Xiao, επίκουρος καθηγητής στο Weill Cornell Medicine, ήταν ότι παρακολούθησαν όχι μόνο το επίπεδο εξάρτησης σε συγκεκριμένη στιγμή, αλλά και τις μεταβολές των συμπτωμάτων με το πέρασμα των χρόνων.
Αυτές οι εξελίξεις υποδηλώνουν ότι μια μερίδα νέων ανέπτυξε σταδιακά ανθυγιεινά μοτίβα χρήσης, ξεκινώντας από χαμηλά επίπεδα και καταλήγοντας σε σημαντική εξάρτηση.
Ο Xiao επεσήμανε ότι τα παιδιά που κατατάχθηκαν τόσο στην κατηγορία «υψηλής» όσο και σε εκείνη της «αυξανόμενης» εξάρτησης από social media και κινητά είχαν πολύ αυξημένες πιθανότητες εμφάνισης αυτοκτονικού ιδεασμού ή συμπεριφορών — περίπου δύο με τρεις φορές υψηλότερες συγκριτικά με τα παιδιά που παρέμειναν σε χαμηλό κίνδυνο.
Αντίστοιχη εικόνα παρατηρήθηκε και στη χρήση βιντεοπαιχνιδιών, με την υπερβολική ενασχόληση να ανεβάζει τον κίνδυνο για αυτοκαταστροφικές σκέψεις ή πράξεις σε σχέση με εκείνους που έκαναν περιορισμένη χρήση.
Στο τέλος της εξαετούς μελέτης, περίπου το 5% των σχεδόν 4.300 παιδιών είχε εκδηλώσει αυτοκτονικές συμπεριφορές, ενώ το 18% ανέφερε ότι είχε αυτοκτονικό ιδεασμό ή σκέψεις.
Η σημασία της συμπεριφοράς των παιδιών
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο συνολικός χρόνος που περνούν τα παιδιά μπροστά σε οθόνες, από μόνος του, δεν συνδέθηκε απαραίτητα με αυτοκτονικές τάσεις ή σκέψεις.
«Το συγκεκριμένο αποτέλεσμα έρχεται σε αντίθεση με την ευρέως διαδεδομένη άποψη ότι όσο περισσότερη ώρα περνάει κανείς μπροστά σε μια οθόνη, τόσο χειρότερες οι συνέπειες», ανέφερε ο Xiao. «Αυτό δείχνει ότι μεγαλύτερη σημασία έχει το περιεχόμενο και η συναισθηματική εμπλοκή με τις ψηφιακές δραστηριότητες, παρά η ίδια η διάρκεια», πρόσθεσε.
Για τον λόγο αυτόν, συμβουλεύει: «Μην επικεντρώνεστε μόνο στις ώρες — δώστε προσοχή στη συμπεριφορά. Δεν έχει τόσο σημασία πόσες ώρες ασχολείται το παιδί με μια συσκευή, όσο το αν αυτή η χρήση επηρεάζει τον ύπνο, τη σχολική του επίδοση, τις σχέσεις του ή τη διάθεσή του».
