Σε αυστηρό αλλά θεσμικά μετρημένο τόνο απάντησε το Οικουμενικό Πατριαρχείο στις βαριές κατηγορίες που εξαπέλυσε η ρωσική Υπηρεσία Εξωτερικών Πληροφοριών (SVR) κατά του Πατριάρχη Βαρθολομαίου. Η Κωνσταντινούπολη κάνει λόγο για «ευφάνταστα σενάρια, ψευδείς ειδήσεις και ύβρεις», δηλώνοντας ότι τέτοιου είδους επιθέσεις δεν πρόκειται να ανακόψουν τη διακονία και την οικουμενική αποστολή της Μητρός Εκκλησίας.
«Βαθύτατη θλίψη» για την επίθεση κρατικών υπηρεσιών
Στην ανακοίνωσή του, το Οικουμενικό Πατριαρχείο εκφράζει τη βαθύτατη θλίψη του για τη νέα, όπως τη χαρακτηρίζει, επίθεση κατά του προσώπου του Οικουμενικού Πατριάρχη, η οποία αυτή τη φορά προέρχεται, σύμφωνα με το κείμενο, από κρατικές υπηρεσίες της Ρωσίας. Υπενθυμίζει μάλιστα ότι από το 2018, όταν αποφασίστηκε η παραχώρηση αυτοκεφάλου καθεστώτος στην Εκκλησία της Ουκρανίας, έχει επιλέξει συνειδητά να μη σχολιάζει τις επανειλημμένες επιθέσεις που εκδηλώθηκαν τόσο από εκκλησιαστικά όσο και από πολιτικά κέντρα της Ρωσίας.
Η στάση αυτή, τονίζεται, παραμένει αμετάβλητη και σήμερα, παρά την ένταση και το περιεχόμενο των νέων κατηγοριών.
Το Πατριαρχείο υπογραμμίζει ότι οι επιθέσεις αυτές εντάσσονται σε μια ευρύτερη προπαγανδιστική πρακτική. «Τα ευφάνταστα σενάρια, οι ψευδείς ειδήσεις, οι ύβρεις και οι κατασκευασμένες πληροφορίες κάθε είδους δεν αποθαρρύνουν το Οικουμενικό Πατριαρχείο από τη συνέχιση της διακονίας και της οικουμενικής αποστολής του», αναφέρεται χαρακτηριστικά, σε μια σαφή προσπάθεια να τεθούν όρια χωρίς περαιτέρω κλιμάκωση.
Οι βαριές κατηγορίες της ρωσικής SVR
Η απάντηση της Κωνσταντινούπολης έρχεται μετά την ανακοίνωση της SVR, στην οποία αποδίδονται στον Πατριάρχη Βαρθολομαίο προθέσεις «εκτοπισμού» της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, με τη στήριξη –όπως υποστηρίζεται– βρετανικών μυστικών υπηρεσιών. Η ρωσική υπηρεσία έκανε λόγο για ενεργό υποδαύλιση «ρωσοφοβικών αισθημάτων» στην Ευρώπη, φτάνοντας στο σημείο να χαρακτηρίσει τον Οικουμενικό Πατριάρχη ακόμη και «αντίχριστο».
Στην ίδια ανακοίνωση, η SVR ισχυρίστηκε ότι ο Βαρθολομαίος συνεργάζεται με τις αρχές των χωρών της Βαλτικής για να «σπείρει τη διχόνοια» στον ρωσικό ορθόδοξο κόσμο, ενώ τον κατηγόρησε πως στηρίζεται σε «τοπικούς εθνικιστές και νεοναζί» προκειμένου να αποσπάσει τις Ορθόδοξες Εκκλησίες της Λιθουανίας, της Λετονίας και της Εσθονίας από το Πατριαρχείο Μόσχας. Κατά τη ρωσική πλευρά, παρόμοια στρατηγική φέρεται να ακολουθείται και στην ανατολική Ευρώπη, με στόχο, όπως αναφέρεται, ακόμη και την υπονόμευση της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας.
Ένα σχίσμα με βαθιές ρίζες
Οι δηλώσεις αυτές αναζωπυρώνουν ένα ήδη βεβαρημένο εκκλησιαστικό και γεωπολιτικό κλίμα. Οι σχέσεις μεταξύ του Οικουμενικού Πατριαρχείου και της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας βρίσκονται σε ανοιχτό σχίσμα από το 2018, όταν η Κωνσταντινούπολη χορήγησε αυτοκεφαλία στην Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας, ανακαλώντας την επιστολή του 1686 που παραχωρούσε στο Πατριαρχείο Μόσχας τη δικαιοδοσία επί της Εκκλησίας του Κιέβου.
Η επέτειος της αυτοκεφαλίας τιμήθηκε φέτος ανήμερα των Θεοφανείων στην Κωνσταντινούπολη, παρουσία του επικεφαλής της αυτοκέφαλης Εκκλησίας της Ουκρανίας, ενώ η Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία που υπάγεται στη Μόσχα ακολούθησε το ιουλιανό ημερολόγιο, γιορτάζοντας τα Χριστούγεννα στις 7 Ιανουαρίου.
Η ευρύτερη ιδεολογική αντιπαράθεση
Στο ίδιο πλαίσιο έντασης, ο Πατριάρχης Μόσχας Κύριλλος, σε πρόσφατη τηλεοπτική του συνέντευξη, χαρακτήρισε τη Ρωσία «πνευματικό αντίπαλο του δυτικού πολιτισμού», απορρίπτοντας τις δυτικές αντιλήψεις περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων και κάνοντας λόγο για «ηθικό συμβόλαιο» της κοινωνίας. Δηλώσεις που ενίσχυσαν την εικόνα μιας σύγκρουσης που υπερβαίνει τα στενά εκκλησιαστικά όρια και αγγίζει τον πυρήνα μιας ευρύτερης πολιτισμικής και γεωπολιτικής αντιπαράθεσης.
Μέσα σε αυτό το σκηνικό, το Οικουμενικό Πατριαρχείο επιχειρεί να κρατήσει χαμηλούς τόνους, επιμένοντας στη θεσμική του αποστολή και απορρίπτοντας τις επιθέσεις ως θορυβώδη αλλά πολιτικά και εκκλησιαστικά ατελέσφορα επεισόδια.
Διαβάστε επίσης:
«Ομοσπονδιακή εισβολή» καταγγέλλει η Μινεσότα και μηνύει την κυβέρνηση Τραμπ
Ιράν: Η κρίσιμη ώρα των αποφάσεων για Τραμπ και Τεχεράνη
Γροιλανδία υπό πίεση: Διπλωματικά μηνύματα από Βερολίνο μετά τις αμερικανικές απειλές
