Σημαντική άνοδος καταγράφεται για δεύτερη συνεχή χρονιά στις διεθνείς τιμές του κακάο που αντακλά άμεσα στη συσκευασμένη σοκολάτα, καθώς η παγκόσμια παραγωγή συρρικνώνεται εξαιτίας της ξηρασίας και άλλων ακραίων καιρικών φαινομένων που αποδίδονται στην κλιματική αλλαγή. Οι επιπτώσεις είναι πλέον εμφανείς και στη λιανική, με κολοσσούς όπως η Hershey και η Lindt να προχωρούν σε διψήφιες αυξήσεις τιμών στα προϊόντα τους.
Καύσωνες και ξηρασίες γονάτισαν τη σοδειά
Το 2024, τα προθεσμιακά συμβόλαια του κακάο εκτοξεύθηκαν κατά 178%, ύστερα από αντίστοιχη άνοδο 61% το 2023, σύμφωνα με στοιχεία της FactSet. Η μεγαλύτερη επίπτωση εντοπίζεται σε Γκάνα και Ακτή Ελεφαντοστού, οι οποίες μαζί καλύπτουν σχεδόν το 60% της παγκόσμιας παραγωγής.
Οι δύο αυτές χώρες επλήγησαν από σφοδρό καύσωνα στις αρχές του 2024, με αποτέλεσμα οι τιμές του κακάο να εκτιναχθούν τον Απρίλιο έως και 280% σε τοπικό επίπεδο.
Αντίστροφη μέτρηση για τις αυξήσεις στα ράφια
Η Hershey, στην οποία ανήκουν εμπορικά σήματα όπως τα Kit Kat και Cadbury, ανακοίνωσε ότι θα αυξήσει τις τιμές της κατά «χαμηλό διψήφιο ποσοστό» σε σχέση με τα επίπεδα της τελευταίας διετίας. Εκπρόσωπος της εταιρείας διευκρίνισε ότι οι αυξήσεις δεν σχετίζονται με δασμούς ή εμπορικές πολιτικές, αλλά είναι αντανάκλαση του κόστους των πρώτων υλών, με κυριότερο το κακάο, το οποίο η εταιρεία χαρακτήρισε «πρωτοφανώς ακριβό».
Παρότι οι τιμές έχουν υποχωρήσει από το ιστορικό υψηλό των 12.646 δολαρίων/τόνο του Δεκεμβρίου 2024, εξακολουθούν να κινούνται πολύ πάνω από τα προ-κρίσης επίπεδα: έως και 8.718 δολάρια/τόνο την περασμένη εβδομάδα, σημειώνοντας νέα άνοδο 6%.
Η Hershey είχε προειδοποιήσει τους αναλυτές από τον Μάιο ότι το κόστος των δασμών θα κυμαινόταν μεταξύ 15 και 20 εκατ. δολαρίων το δεύτερο τρίμηνο του 2025, αλλά το βασικό βάρος μετακύλισης στις τιμές αφορά τα υλικά και όχι τη φορολογία.
Shrinkflation στο προσκήνιο – Μικρότερα προϊόντα, ίδιες τιμές
Στο πλαίσιο αυτών των πιέσεων, η Hershey δήλωσε ότι θα προσαρμόσει και την ποσότητα των προϊόντων ανά συσκευασία, εφαρμόζοντας τη γνωστή τακτική της “shrinkflation” – τα προϊόντα μικραίνουν, αλλά η τιμή στο ράφι παραμένει ίδια ή αυξάνεται οριακά.
Σύμφωνα με εκπρόσωπο της εταιρείας:
«Εδώ και χρόνια απορροφούμε τις αυξήσεις στα κόστη για να διατηρούμε το 75% των προϊόντων μας κάτω από τα 4 δολάρια. Η νέα αύξηση αντανακλά τη νέα πραγματικότητα στην αγορά υλικών».
Η Lindt προειδοποιεί για νέο κύμα ανατιμήσεων το 2025
Ανάλογες δυσκολίες αντιμετωπίζει και η ελβετική Lindt, που το 2024 είχε ήδη προχωρήσει σε αυξήσεις τιμών, ενώ προανήγγειλε νέο γύρο ανατιμήσεων για το 2025. Όπως ανέφερε σε ανακοίνωσή της, η χρονιά χαρακτηρίστηκε από:
- Ιστορικά υψηλό κόστος κακάο,
- Γενικευμένες αυξήσεις τιμών σε πρώτες ύλες,
- Και εξασθενημένο καταναλωτικό κλίμα διεθνώς.
Το μέλλον της σοκολάτας: ακριβή απόλαυση ή επαναπροσδιορισμός;
Οι συνεχείς ανατιμήσεις σε βασικές πρώτες ύλες όπως το κακάο ενδέχεται να οδηγήσουν σε ανασχεδιασμό προϊόντων, στροφή προς μικρότερες συσκευασίες, ή ακόμη και σε νέα επιχειρηματικά μοντέλα που θα συνδυάζουν premium εμπειρία με προσβασιμότητα.
Σε κάθε περίπτωση, η σοκολάτα γίνεται πλέον πολυτέλεια με επιπλέον κόστος – όχι μόνο για τους καταναλωτές, αλλά και για τις ίδιες τις εταιρείες που καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στην πίεση των αγορών και τη διατήρηση της εμπορικής τους δυναμικής.
*Η σοκολάτα, μια από τις πιο αγαπημένες λιχουδιές στον πλανήτη, προέρχεται από ένα δέντρο με πλούσια ιστορία και ιδιαίτερη σημασία, το οποίο ελάχιστοι γνωρίζουν με το επιστημονικό του όνομα. Πρόκειται για το κακαόδεντρο ή Theobroma cacao, μια λέξη που στα ελληνικά μεταφράζεται ως «τροφή των θεών».
